می‌دانید که بارداری می‌تواند خسته‌کننده باشد، اما گاهی اوقات ممکن است کاملاً احساس ضعف کنید و تنها کاری که می‌خواهید انجام دهید این است که دراز بکشید و استراحت کنید.

خستگی و ضعف بدن یکی از عوارض شایع بارداری است. بالاخره بدن شما برای رشد یک موجود جدید (جنین) اضافه کاری می‌کند. اما احساس ضعف در دوران بارداری اغلب چیزی فراتر از نیاز به یک چرت است. احساس ضعف در بارداری بیشتر ناتوانی در حرکت یا عملکرد عادی بانوی باردار است. به عنوان مثال، ممکن است احساس سبکی سر، سرگیجه یا غش کنید، به خصوص زمانی که ایستاده‌اید. ممکن است دچار لرزش، عرق کردن، گیجی یا تحریک پذیری شوید. سردرد یا تاری دید داشته باشید. ممکن است دچار فراموشی و مه مغز بارداری شوید. حتی با داشتن یک خواب خوب شبانه، ممکن است آنقدر احساس خستگی کنید که نتوانید به فعالیت‌های عادی خود بپردازید. این حجم از ضعف و ناتوانی ممکن است ترسناک به نظر برسد، اما ضعف گاه به گاه در دوران بارداری در واقع بسیار رایج است و خوشبختانه مدیریت آن آسان است.

در این مقاله قصد داریم به این سوالات پاسخ دهیم که: چرا ممکن است در دوران بارداری احساس ضعف کنید؟، با ضعف در دوران بارداری چه کنیم؟، چگونه از احساس ضعف در بارداری جلوگیری کنیم؟ و چه زمانی در مورد ضعف در دوران بارداری با پزشک تماس بگیرید. پس تا انتهای این مقاله با پینو بیبی همراه باشید.

چرا ممکن است در دوران بارداری احساس ضعف کنید؟

طیف وسیعی از شرایط می‌تواند باعث ضعف در دوران بارداری شود و در هر مرحله از این ۹ ماه ممکن است رخ دهد. تجربه خستگی و ضعف در بارداری بسیار فردی است و می‌تواند از فردیی به فرد دیگر تغییر کند، چرا که عوامل بسیاری در بروز آن دخیل هستند.

یکی از بزرگترین عوامل ایجاد ضعف در بارداری قند خون پایین است. از این گذشته، هنگامی‌ که متابولیسم شما بالا رفته و سطوح هورمونی شما در سه ماهه اول تغییر کرده است احتمال ضعف عمومی بدن زیاد است. در ضمن اشتهای شما به دلیل حالت تهوع و بیزاری از برخی غذاها و بوها کاهش یافته است و در نهایت کالری کمتری از آن چه نیاز دارید دریافت می‌کنید. همین امر می‌تواند در سه ماهه سوم بارداری اتفاق بیفتد، زمانی که حالت تهوع صبحگاهی از بین می‌رود اما جنین در حال رشد روی شکم شما فشار می‌آورد که می‌تواند اشتهای شما را نیز از بین ببرد. در هر صورت، مصرف نکردن کالری کافی می‌تواند باعث کاهش قند خون شود، که به نوبه خود می‌تواند باعث احساس ضعف یا لرزش عضلات شما شود.

کم آبی بدن همچنین می‌تواند در دوران بارداری احساس ضعف ایجاد کند. زمانی که باردار هستید نیاز شما به آب افزایش می‌یابد. نوشیدن کافی را فراموش کنید و احساس تنبلی، خستگی و ضعف خواهید داشت. هم چنین ممکن است در دوران بارداری زمانی که بیش از حد گرم شده‌اید و احساس داغی در دست و پا داشته باشید، احساس ضعف کنید. همان طور که بیشتر زنان باردار می‌دانند، این احساس اغلب با سبکی سر و حالت تهوع همراه است و در چنین شرایطی بانوان باردار به تمایل به دراز کشیدن و استراحت کردن دارند.

علاوه بر این، فشار خون در دوران بارداری به طور طبیعی کاهش می‌یابد، زیرا تغییرات هورمونی سیستم قلبی عروقی را آرام می‌کند و باعث انبساط عروق خونی می‌شود. این فشار خون پایین می‌تواند باعث ایجاد احساس سرگیجه یا سبکی سر شود، علائمی ‌که هرگونه احساس ضعف موجود را تشدید می‌کنند.

کمبود آهن نیز می‌تواند عاملی برای ایجاد ضعف و خستگی در حاملگی باشد. نیاز شما به این ماده معدنی مهم زمانی که باردار هستید افزایش می‌یابد. عدم دریافت کافی در طول دوره بارداری می‌تواند منجر به کم خونی (معروف به کم خونی ناشی از کمبود آهن) شود، وضعیتی که با خستگی، سرگیجه یا، ضعف همراه است.

چرا در دوران بارداری احساس خستگی می‌کنم؟

در سه ماهه اول، به دلیل تغییراتی که در بدن بانوی باردار اتفاق می‌افتد، احساس خستگی و بی‌حالی معمول است. احتمالاً بعد از هفته چهاردهم بارداری انرژی بیشتری خواهید داشت. اما ممکن است مجدداً در اواخر بارداری، احساس خستگی کنید زیرا وزن بیشتری را تحمل می‌کنید و نمی‌توانید خواب باکیفیت و عمیقی را تجربه کنید.

خواب کافی برای شما و کودک‌تان حائز اهمیت است. اما خواب در دوران بارداری برای بانوان باردار بسیار چالش برانگیز است. برخی از روش‌هایی که خواب شما در دوران بارداری تغییر می‌کند عبارت هستند از:

• خواب آنقدرها هم عمیق و با طراوت نیست.
• شما در طول شب بیشتر از خواب بیدار می‌شوید، مثلاً برای رفتن به توالت یا زمانی که کودک‌تان لگد می‌زند.
• ممکن است وقتی دراز می‌کشید احساس ناراحتی کنید یا دچار سوزش سر دل شوید.
• ممکن است زمانی که خواب هستید شروع به خروپف کنید یا دچار وقفه‌های تنفسی شوید.
• برخی از افراد در دوران بارداری دچار سندرم پای بیقرار و یا گرفتگی مکرر عضلات پا می‌شوند.
• برخی از افراد در اواخر بارداری خواب‌های آزاردهنده‌ای می‌بینند که از آن‌ها به عنوان خواب‌های واضح دوران بارداری یاد می‌شود و ممکن است نشانه‌ای از احساس اضطراب آنها باشد.

چرا در دوران بارداری احساس ضعف می‌کنم؟

در دوران بارداری، تغییراتی در قلب و عروق خونی شما ایجاد می‌شود که بر نحوه گردش خون در بدن شما تأثیر می‌گذارد. برخی از این تغییرات باعث می‌شود که شما بیشتر احساس غش کنید. همان طور که کودک شما رشد می‌کند، اگر به پشت دراز بکشید، وزن رحم باردار شما می‌تواند رگ‌های خونی را که خون را به اطراف بدن شما می‌فرستند فشار دهد و مسدود کند. این همچنین می‌تواند باعث احساس ضعف شود.

موارد دیگری ممکن است در بارداری اتفاق بیفتد که ممکن است باعث سرگیجه شما شود. به عنوان مثال:

• در نیمه اول بارداری، فشار خون شما معمولاً کاهش می‌یابد.
• سطح قند خون شما می‌تواند کاهش یابد.
• سرگیجه ممکن است یکی از علائم کم آبی بدن باشد که در صورت تهوع و استفراغ شدید در دوران بارداری ممکن است ایجاد شود.

علل ضعف عضلانی در دوران بارداری چیست؟

برخی از علل ضعف عضلانی و مشکلات اسکلتی عضلانی در بارداری عبارت هستند از:

• افزایش وزن
• رحم در حال رشد که باعث جابجایی در مرکز ثقل می‌شود.
• تغییرات هورمونی و عروقی مانند ترشح هورمونی به نام ریلاکسین که به شل شدن مفصل شرمگاهی کمک می‌کند تا در طول فرآیند زایمان کشش داشته باشد و بتوانند به راحتی منبسط شوند.
• احتباس مایعات که باعث فشرده شدن بافت‌های نرم می‌شود.
• سندرم گیلن باره (GBS): اگرچه غیرمعمول است، اما اگر باردار هستید و ضعف عضلانی، ناراحتی عمومی، سوزن سوزن شدن انگشتان دست و مشکلات تنفسی را تجربه می‌کنید، ممکن است به سندرم گیلن باره (GBS) مبتلا شده باشید. این سندرم یک اختلال عصبی نادر است که در آن سیستم ایمنی بدن شما به اشتباه به بخشی از سیستم عصبی محیطی حمله می‌کند.

گاهی اوقات خستگی در دوران بارداری می تواند نشانه یک مشکل پزشکی باشد، مانند:

• کم خونی
• عفونت
• آنسفالومیلیت میالژیک/سندرم خستگی مزمن)
• فیبرومیالژیا
• دیابت بارداری
• کم کاری غده تیروئید (کم کاری تیروئید)
• افسردگی بارداری

برای ضعف در دوران بارداری چه باید کرد؟

وقتی احساس ناپایداری و ضعف در بارداری بر شما غلبه می‌کند صرف نظر از این که در حال انجام چه کاری هستید، سعی نکنید آن را نادیده بگیرید. بنشینید سپس به پهلوی چپ خود دراز بکشید، یا اگر در حال رانندگی هستید، با احتیاط به کنار جاده بروید. نفس عمیق بکشید و به آرامی ‌بازدم کنید. اگر می‌توانید، بالا بردن پاها می‌تواند به جریان خون بیشتر در مغز شما کمک کند و سرگیجه شما را کاهش دهد.

در مرحله بعد، مقداری غذا و مایعات را وارد سیستم بدنی خود کنید (یا بهتر است بگوییم، اگر افرادی در این نزدیکی هستند، از آنها کمک بخواهید). نوشیدنی‌های ورزشی و دتاکس واترها یک راه عالی برای آبرسانی هستند. تنقلات غنی از کربوهیدرات مانند کراکر یا میوه دارای قندهای آسان هضم هستند که انرژی لازم را برای بدن شما فراهم می‌کند تا فوراً از آن استفاده کند. در چنین شرایطی حداقل ۱۵ یا ۲۰ دقیقه بنشینید. زمانی که احساس کردید انرژی شما برگشته است سپس به آرامی ‌برخیزید. گاهی اوقات ایستادن خیلی سریع باعث سرگیجه شما می‌شود.

چگونه از احساس ضعف در دوران بارداری جلوگیری کنیم؟

چند عادت خوب می‌تواند کمک زیادی به شما کند تا احساس قوی‌تر، پایدارتر و انرژی بیشتری داشته باشید. این اقدامات عبارت هستند از:

• وعده‌های غذایی را افزایش دهید: سعی کنید هر دو ساعت یکبار آب بخورید و بنوشید تا سطح قند خون‌تان ثابت بماند. همیشه میان وعده همراه خود داشته باشید؛ یک مشت آجیل، سیب و کره بادام زمینی ایده‌آل هستند.
• مقدار زیادی آب بنوشید: زنان باردار باید روزانه بین ۸ تا ۱۰ فنجان آب مصرف کنند.
• وضعیت خود را تغییر دهید و به آرامی ‌بلند شوید: ایستادن یا نشستن طولانی مدت به یک سمت می‌تواند باعث جمع شدن خون بیشتری در پاها شود یادتان باشد پاهای شما دور از مغزتان قرار دارد، بنابراین سعی کنید پاهای خود را بالاتر از سطح بدن قرار دهید تا خون به مغز شما برگردد.
• به مصرف آهن خود توجه کنید: در دوران بارداری روزانه به ۲۷ میلی گرم آهن نیاز دارید (در مقایسه با ۱۸ میلی گرم در زمانی که باردار نیستید). گوشت قرمز، لوبیا، مرغ، سبزیجات برگ‌دار و غلات غنی‌ شده همگی منابع خوبی از آهن هستند، اما اگر سطح آهن شما کم باشد، پزشک ممکن است مصرف مکمل را توصیه کند.
• آرام باشید و استرس را از خود دور کنید: اگر دچار گرگفتگی بارداری می‌شوید، لباس‌های سبک و گشاد بپوشید. در روزهای گرم و عرق‌ریزان، در نظر داشته باشید که در گرمترین بخش روز در داخل خانه بمانید و در ساعات خنک روز برای پیاده‌روی از خانه خارج شوید.

چگونه بر خستگی بارداری غلبه کنیم؟

در دوران بارداری باید به خوبی استراحت کنید. در عرض چند ماه، شما به صورت ۲۴ ساعته درگیر مسائل بارداری هستید و یک خواب کامل شبانه به یک رویا بدل خواهد شد. برای این که بر احساسا خستگی و ضعف خود غلبه کنید این توصیه‌های آرامش بخش را دنبال کنید:

• چرت بزنید: اکثر زنان باردار نمی‌توانند بدون مثانه پُر یا سایر ناراحتی‌های بارداری که آنها را از خواب بیدار کند، شب را پشت سر بگذارند. خوابی را که در شب از دست داده‌اید با یک یا دو چرت کوتاه در روز جبران کنید.
• کمک بگیرید: از خانواده و دوستان خود کمک بخواهید تا این قدر خسته نشوید و زمانی برای یک یا دو چرت روزانه داشته باشید. از یکی از اعضای خانواده بخواهید خانه شما را تمیز کند یا یک دولا استخدام کنید. اجازه دهید شریک زندگی شما وظایف خود را انجام دهد.
• وضعیت خواب خود را تغییر دهید: از خوابیدن به جلو یا عقب به خوابیدن به حالت پهلوی چپ تغییر وضعیت دهید. خوابیدن به پهلوی چپ سبب می‌شود احساس راحتی بیشتری داشته باشید و فشار را از روی رگ‌های خونی که کودکتان را تغذیه می‌کنند، کاهش خواهید یافت. بالشی را بین پاها یا زیر خود قرار دهید تا کمر دردتان کمتر شود.
• به طور ورزش کنید: اگر چه ممکن است احساس خوبی نداشته باشید، ورزش در واقع می‌تواند به غلبه بر خستگی کمک کند. پیاده‌روی روزانه یا شنا کردن نیز می‌تواند به شما کمک کند آرام‌تر بخوابید.
• آرام باشید: تنفس عمیق را تمرین کنید، یک حمام آب گرم بگیرید یا در وان حمام اندکی دراز بکشید. از شریک زندگی خود بخواهید قبل از خواب شما را ماساژ بدهد تا به آرام شدن بدن شما کمک کند.
• هیدراته بمانید: در طول روز مایعات فراوان بنوشید. کم آبی می‌تواند انرژی را کاهش دهد.
• وعده‌های غذایی و میان وعده‌های منظم بخورید تا قند خون خود را ثابت نگه دارید. از خوردن غذاها یا نوشیدنی‌هایی که قند بالایی دارند خودداری کنید.
• پس از تولد نوزاد، روال خواب بارداری خود را متوقف نکنید: از همین نکات برای کمک به بهبود وضعیت بدن‌تان در چند ماه اول مادر شدن استفاده کنید.

آیا ضعف و خستگی مادر بر کودک تأثیر می‌گذارد؟

خستگی می‌تواند طبیعی باشد، اما می‌تواند انجام کارهایی را که برای شما و کودک‌تان مفید است، مانند خوردن یک رژیم غذایی سالم و ورزش، را سخت‌تر کند. گاهی اوقات خستگی یا مشکلات خواب می‌تواند نشانه‌ای از سایر مشکلات سلامتی باشد که می‌تواند شما و کودکتان را تحت تاثیر قرار دهد. به عنوان مثال خستگی ممکن است یکی از علائم کم خونی به دلیل سطوح پایین آهن باشد، که می‌تواند در بارداری اتفاق بیفتد زیرا بدن شما به آهن بیشتری نیاز دارد.

خروپف بلند یا وقفه‌ها و مکث‌های مکرر بین نفس‌ها می‌تواند نشانه‌ای از مشکل تنفسی در شب باشد. این می‌تواند شما را در معرض خطر بیشتر مشکلات سلامتی مانند فشار خون بالا قرار دهد که می‌تواند بر رشد کودک شما تأثیر بگذارد. مشکل در خوابیدن می‌تواند نشانه‌ای از اضطراب یا افسردگی باشد.

آیا سرگیجه روی کودک من تأثیر می‌گذارد؟

اگر خون در بدن شما به خوبی در گردش نباشد، ممکن است جریان خون کمتری به کودک شما وارد شود. این می‌تواند بر رشد و تکامل کودک شما تأثیر بگذارد. دراز کشیدن به پشت پس از هفته بیست و هشتم بارداری می‌تواند خطر مرده زایی را افزایش دهد، بنابراین مهم است که همیشه به پهلو بخوابید. استفراغ شدید که منجر به کم آبی و کاهش وزن شود نیز می‌تواند بر رشد و تکامل کودک شما تأثیر بگذارد.

زنان باردار درد اسکلتی عضلانی را در استخوان‌ها، تاندون‌ها، رباط‌ها، مفاصل و بافت‌ها تجربه می‌کنند، زیرا بدن آنها برای حمایت از جنین در حال رشد تغییر می‌دهد. درد اسکلتی عضلانی می‌تواند مانند ضعف عضلانی، به خصوص در بازوها و پاها احساس شود.

تغییرات می‌تواند در سه ماهه اول بارداری ظاهر شود، در سه ماهه آخر تشدید شود و چند هفته پس از تولد به حالت عادی بازگردد. برای اکثر مادران سالم، این تغییرات قابل تحمل است، اما می‌تواند باعث علائمی مانند درد لگن و کمر و ضعف عضلانی شود.

چه زمانی باید به خاطر ضعف در دوران بارداری با پزشک تماس بگیرید؟

اگر بعد از خوردن مقداری غذا، نوشیدنی و استراحت احساس ضعف کاهش پیدا کرد، احتمالاً دلیلی برای نگرانی نیست. اما در صورت ضعف شدید با بروز شرایط زیر فوراً با پزشک خود تماس بگیرید:

• همراه با مشکلات تنفسی یا تنگی نفس
• همراه با درد قفسه سینه
• اغلب اتفاق می‌افتد
• کیفیت زندگی شما را تحت تاثیر قرار می‌دهد

برای یافتن علت احتمالی ضعف شما در دوران بارداری (مانند کمبود آهن یا دیابت بارداری)، پزشک ممکن است آزمایش خون یا آزمایشات دیگری را انجام دهد و می‌تواند شما را در مورد مراحل بعدی راهنمایی کند.

سخن آخر

کودک شما هنوز اینجا نیامده است و شما در حال حاضر خسته شده‌اید. سخت است که بدن خسته خود را هر روز صبح از رختخواب بیرون بیاورید. تا زمان شام، تنها کاری که می‌خواهید انجام دهید این است که به تخت برگردید و در تخت خود بخوابید. خستگی یکی از اولین نشانه های بارداری است و می‌تواند در بیشتر ۹ ماهه بارداری تا زمان تولد نوزاد، شما را آزار دهد.

در طول سه ماهه اول، خستگی حداقل تا حدی به دلیل تغییر سطح ترشح هورمون‌های بارداری است. در سه ماهه دوم بارداری (ماه عسل بارداری)، ممکن است انرژی خود را دوباره به دست آورید، اما این انرژی تجدید شده احتمالاً زیاد دوام نخواهد آورد.

در ۳ ماه آخر بارداری، ممکن است دوباره انرژی خود را از دست بدهید. فشار و استرس اضافی روی بدن‌تان می‌تواند شما را خسته کند. به علاوه، با توجه به این که شکم شما بزرگ شده است و کودک تمام شب روی مثانه شما فشار می‌آورد، ممکن است برای داشتن یک خواب کامل در شب دچار مشکل شوید.

با به کار بستن راهکارهای ارائه شده در این مقاله احساس کمبود انرژی و ضعف عمومی بدن خود در دوران بارداری را بهبود ببخشید. 

مقالات بعدی

نوسانات خلقی و افسردگی در یائسگی

مشاهده قبلی ۱۴۰۲/۰۹/۱۸

چرا کودکان اینقدر سوال می‌پرسند؟

۱۴۰۲/۰۹/۱۸

مشاهده بعدی