کم کاری تیروئید در دوران بارداری شایع است، اما اگر از قبل وجود داشته باشد، می‌تواند بارداری شما را غیرقابل تحمل کند. ارتباط مستقیمی بین تیروئید و باروری زنان وجود دارد که اکثر زنان از آن آگاه نیستند. به همین دلیل است که برای اطمینان از نتایج مطلوب، مدیریت سطح هورمون تیروئید پیش از بارداری و حین بارداری ضروری است. تقریباً ۱۰ درصد از زنان باردار این مشکل را تجربه می‌کنند. اما با آگاهی، مراقبت، راهنمایی و درمان صحیح، می‌توانید خطرات را کاهش دهند. برخی مادران حتی علائم پرکاری یا کم کاری تیروئید را در دوران بارداری نادیده می‌گیرند. بنابراین، به جای به خطر انداختن رشد فرزندتان، بهتر است خودتان را آموزش دهید. این مقاله به شما کمک می‌کند تا در مورد کم کاری تیروئید در دوران بارداری، خطرات، علائم و نحوه مدیریت آن اطلاعات کسب کنید. با پینو بیبی همراه باشید تا بیشتر راهنمایی‌تان کنم.

هورمون‌های تیروئید چگونه از بارداری پشتیبانی می‌کنند؟

بارداری مستقیماً با تغییرات متابولیکی مرتبط با غده تیروئید همراه است. هورمون‌های تیروئید نقش مهمی در رشد مغز و سیستم عصبی کودک دارند. در ۳ ماه اول بارداری، کودک هورمون‌های تیروئید را از طریق جفت دریافت می‌کند که به او کمک می‌کند تا تغییرات زیادی را ایجاد کند. اگر چه تا هفته دوازدهم، جنین تیروئید خود را توسعه می‌دهد، اما تا هفته بیستم بارداری هورمون‌های تیروئید کافی برای تضمین رشد تولید نمی‌کند.

معمولاً غده تیروئید در طول دوران بارداری بزرگ می‌شود و معمولاً در معاینه فیزیکی توسط متخصصان مراقبت‌های بهداشتی قابل توجه نیست. اما به دلیل سطح بالاتر این هورمون‌ها، می‌توانند باعث مشکلاتی مانند اختلالات تیروئید شوند. اگر این مشکل درمان نشود، می‌تواند خطر عوارض بارداری مانند زایمان زودرس، وزن کم هنگام تولد، پره اکلامپسی و اختلال شناختی را ایجاد کند.

کم کاری تیروئید چیست؟

کم کاری تیروئید به عنوان تیروئید کم کار نیز شناخته می‌شود. این شرایطی است که غده تیروئید قادر به تولید هورمون‌های تیروئید کافی مانند T3 (تری یدوتیرونین) و T4 (تیروکسین) نیست که برای تأمین نیازهای بدن ضروری هستند. این امر متابولیسم بدن را کند می‌کند و سوزاندن کالری را برای بدن دشوار می‌کند. این باعث می‌شود زنان چربی بیشتری نسبت به حد معمول ذخیره کنند و در نتیجه افزایش وزن رخ دهد. حدود ۵ درصد از زنان این مشکل را تجربه می‌کنند، در حالی که ۲۰ درصد از زنان مسن مستعد این مشکل هستند.

زنانی که از قبل کم کاری تیروئید دارند، حتماً قبل از برنامه‌ریزی برای بچه‌دار شدن باید با پزشک خود مشورت کنند. پزشک متخصص می‌تواند داروها و نکات غذایی را توصیه کند که به متعادل کردن مشکلات ناشی از کم کاری تیروئید کمک کند. این مشکل هم چنین می‌تواند در دوران بارداری رخ دهد. دلیل آن شامل اختلال خودایمنی است که در آن بدن به اشتباه غده تیروئید را هدف قرار می‌دهد، یا کمبود آهن، که در آن ید ناکافی منجر به کم کاری تیروئید می‌شود.

بیشتر بخوانید: پرکاری تیروئید در بارداری

علائم شایع کم کاری تیروئید در دوران بارداری

• خستگی: غده تیروئید قادر به تولید هورمون‌های تیروئید کافی نیست، که باعث کند شدن متابولیسم بدن، کنترل عضلات و رشد مغز می‌شود و بر سطح انرژی تأثیر می‌گذارد. هم چنین، از آن جایی که بدن زنان، جنین را حمل می‌کند، انرژی او تخلیه می‌شود زیرا جنین در حال رشد نیز برای حمایت از رشد به یک فرآیند متابولیک خوب نیاز دارد.
• افزایش وزن: با کند شدن متابولیسم، این امر باعث افزایش احتباس مایعات می‌شود که منجر به افزایش وزن و تورم می‌شود. بدن شروع به ذخیره چربی بیشتری می‌کند که سوزاندن کالری کافی برای حفظ وزن را برای بدن دشوار می‌کند.
• عدم تحمل سرما: کم کاری تیروئید توانایی بدن در تولید گرما و تبدیل انرژی ذخیره شده به انرژی ناپایدار را کاهش می‌دهد و در حساس کردن زنان به دمای سرد نقش دارد.
• یبوست: متابولیسم نقش بزرگی در مدیریت سیستم گوارش ایفا می‌کند. با این حال، توقف متابولیسم بر سیستم گوارش، حرکت غذا در دستگاه گوارش، کاهش تحرک روده و خشک و سفت شدن مدفوع تأثیر می‌گذارد.
• ضربان قلب آهسته: سطح پایین هورمون تیروئید منجر به کاهش فعالیت عصبی سمپاتیک، کاهش برون‌ده قلبی و گردش خون ضعیف اکسیژن می‌شود. هم چنین، عدم تعادل الکترولیت ریتم قلب را مختل می‌کند.
• افسردگی و یا حافظه مبهم: هورمون‌های T4 و T3 پایین بر انتقال ‌دهنده‌های عصبی مانند دوپامین و سروتونین تأثیر می‌گذارند که باعث مشکلات شناختی، اضطراب و افسردگی می‌شوند. کاهش هورمون‌های تیروئید فعالیت عصبی را کند می‌کند، تمرکز را دشوار می‌کند و هم چنین باعث مشکلات حافظه می‌شود.
• صورت پف کرده و صدای گرفته: این اتفاق به دلیل تورم بافت و احتباس مایعات رخ می‌دهد. هم چنین، متابولیسم آهسته باعث تجمع آب می‌شود و اختلال عملکرد تیروئید بر عملکرد تارهای صوتی تأثیر می‌گذارد.

عوارض یا خطر کم‌کاری تیروئید در بارداری

در طول سه ماهه اول، جنین قادر به تولید هورمون‌های تیروئید نیست، بنابراین برای رشد عصبی به هورمون‌های تیروئید مادر وابسته است. در زنان باردار، کم‌کاری تیروئید در دوران بارداری خطرناک است، کم‌کاری تیروئید درمان نشده می‌تواند منجر به عوارض مادری و جنینی شود.

• عوارض مادری

شامل فشار خون بارداری، دیابت بارداری، جدا شدن زودرس جفت و خونریزی پس از زایمان است.

• عوارض جنینی

شامل سقط جنین، زایمان زودرس، مرده‌زایی و وزن کم هنگام تولد است. کم‌کاری تیروئید آشکار هم چنین تأثیر مخربی بر رشد عصبی – شناختی جنین دارد.

• عوارض کودکی

کم‌کاری تیروئید تحت بالینی نیز ممکن است عوارض جانبی مشابهی داشته باشد. کودکانی که از مادری با کم‌کاری تیروئید درمان نشده متولد می‌شوند، در معرض خطر بالای داشتن نمرات پایین IQ و ناتوانی‌های یادگیری هستند.

چرا علائم کم‌کاری تیروئید در بارداری اهمیت دارد؟

اغلب، علائم کم‌کاری تیروئید تغییرات طبیعی بارداری را تقلید می‌کنند و مشکلات تشخیص داده نشده می‌توانند منجر به عوارض بارداری مانند زایمان زودرس، نوزاد نارس و پره اکلامپسی شوند. برای اطمینان از یک بارداری بدون مشکل، انجام آزمایش تیروئید ضروری است. در اینجا به برخی از مشکلاتی که ممکن است به دلیل داشتن تیروئید در دوران بارداری ایجاد شود، اشاره می‌کنیم.

• سقط جنین: بیماری تیروئید کنترل نشده، عفونت یا عدم تعادل هورمونی می‌تواند در رشد جنین اختلال ایجاد کند و منجر به از دست رفتن بارداری شود. کم‌کاری تیروئید که شامل سطح پایین هورمون تیروئید است، می‌تواند به لانه‌گزینی و رشد اولیه جنین آسیب برساند و زن را مستعد سقط جنین کند.
• قبل از زایمان زودرس: عفونت، بارداری، دیابت یا فشار خون بالا می‌تواند باعث انقباضات زودرس رحمی شود. این امر باعث کمبود هورمون‌های تیروئید در زنان می‌شود که باعث اختلال عملکرد جفت، محروم شدن جنین از اکسیژن و مواد مغذی و در نتیجه زایمان زودرس می‌شود.
• پره اکلامپسی: تشکیل ناکافی جفت باعث پره اکلامپسی می‌شود که باعث افزایش فشار خون و خونرسانی ناکافی به جنین می‌شود. اختلال عملکرد رگ‌ها، که ممکن است ناشی از کم کاری تیروئید تشخیص داده نشده باشد، نیز خطر بالای پره اکلامپسی را ایجاد می‌کند.
• وزن کم هنگام تولد: هنگامی که نوزاد قادر به دریافت مقادیر کافی اکسیژن و مواد مغذی از جفت نباشد، رشد جنین می‌تواند کند شود. کاهش توانایی سیستم متابولیک منجر به افزایش وزن کمتر از حد مطلوب جنین و مشکلات پس از زایمان می‌شود.
• تاخیر در رشد: هورمون‌های تیروئید نقش حیاتی در رشد مغز و بدن جنین دارند. کمبود آن می‌تواند پتانسیل تأثیر بر مدارهای عصبی را داشته باشد و منجر به تأخیر در گفتار، اختلال در عملکردهای شناختی و تأخیر در رشد حرکتی در نوزادان شود.
• خونریزی پس از زایمان: پره اکلامپسی یا بیماری تیروئید تشخیص داده نشده می‌تواند رگ‌های خونی را نرم کند و در انقباض رحم پس از زایمان اختلال ایجاد کند و باعث خونریزی بیش از حد شود. اختلال در تنظیم هورمونی ممکن است عوامل لخته شدن خون را مختل کند و زن را مستعد خونریزی کند.

کم کاری تیروئید در بارداری چگونه تشخیص داده می‌شود؟

آزمایش‌های متعددی وجود دارد که به تشخیص کم کاری تیروئید کمک می‌کند. در اینجا به برخی از آنها اشاره می‌کنیم که عبارت هستند از:

• آزمایش خون TSH (هورمون تحریک کننده تیروئید): این آزمایش برای تجزیه و تحلیل فعالیت تیروئید در خون شما انجام می‌شود، به عنوان مثال سطح پایین آن نشان دهنده کم کاری تیروئید و سطح بالای آن نشان دهنده پرکاری تیروئید است.
• سطح T4 آزاد: این آزمایش برای ارزیابی هورمون‌های فعال تیروئید در جریان خون انجام می‌شود.
• آنتی بادی خودکار: این آزمایش به شناسایی آنتی بادی‌هایی که به تیروئید حمله می‌کنند کمک می‌کند. هم چنین در صورت مشکوک بودن به منشأ خودایمنی، به تشخیص بیماری هاشیموتو (Hashimoto) یا گریوز (Graves) کمک می‌کند، زیرا اثرات کم کاری تیروئید در بارداری می‌تواند منجر به نتایج شدیدی شود.

گزینه‌های درمانی ایمن کم کاری تیروئید در بارداری

• لووتیروکسین:

این یکی از ایمن‌ترین گزینه‌های درمانی است، زیرا یک هورمون تیروئید مصنوعی (T4) است. این دارو به نوزاد کمک می‌کند تا به اندازه کافی هورمون تیروئید دریافت کند. طبق گفته موسسه ملی بهداشت آمریکا (NIH)، ترکیب داروهای تیروئید در دوران بارداری گزینه‌ای ایمن است. برخی افراد با ترکیب لووتیروکسین و لیوتیرونین از مزایای آن بهره‌مند می‌شوند، اما باید توسط پزشک تجویز شود.

• نظارت منظم بر میزان هورمون TSH هر ۴ تا ۶ هفته:

این کار به اطمینان از سطح کافی هورمون تیروئید کمک می‌کند و از بروز عوارض برای مادر و نوزاد جلوگیری می‌کند. طبق گفته انجمن تیروئید آمریکا، نیمه اول بارداری بسیار مهم است زیرا سطح TSH نوسانات زیادی دارد. طبق گفته NIH، بر اساس آزمایش‌ها و بررسی‌ها، دوز دارو توسط پزشکان تنظیم می‌شود.

• تنظیم دوز دارو

بدن زن در دوران بارداری دچار نوسانات هورمونی می‌شود و جفت، گنادوتروپین جفتی انسان (hCG) تولید می‌کند که هورمون‌ها را تحریک می‌کند و می‌تواند TSH (هورمون‌های تحریک‌کننده تیروئید) را تغییر دهد. برای تنظیم سطح تیروئید، تنظیم دوز هر ۴ تا ۶ هفته انجام می‌شود، زیرا نیاز جنین نیز تغییر می‌کند.

• نظارت دقیق توسط متخصص زنان و زایمان

این امر به ویژه در سه ماهه اول بارداری ضروری است. پس از تأیید بارداری، دوز لووتیروکسین ۳۰ درصد افزایش می‌یابد. متخصص زنان و زایمان به نظارت بر عوارض احتمالی و هم چنین تشخیص نواحی مشکل‌ساز که می‌توانند بعداً مشکل‌ساز شوند، کمک می‌کند.

• عمل جراحی

تیروئیدکتومی (به معنای برداشتن تمام یا بخشی از غده تیروئید است)، گاهی اوقات در دوران بارداری مورد نیاز است و باید برای مواردی که تیوآمیدها عوارض جانبی شدیدی ایجاد می‌کنند یا در بازگرداندن یوتیروئیدیسم (تولید دقیق هورمون‌های تیروئید توسط غده تیروئید) ناموفق هستند، در نظر گرفته شود. هم چنین می‌توان از آن برای گواترهای بزرگ با فشرده‌سازی استفاده کرد و باید در سه ماهه دوم انجام شود. اگر بیماری گریوز قبلاً با تیروئیدکتومی درمان شده باشد، آنتی‌بادی‌های گیرنده تیروئید باقیمانده می‌توانند از جفت عبور کرده و باعث پرکاری تیروئید جنین شوند و نیاز به رژیم درمانی برای مسدود کردن و جایگزینی دارند. ابلیشن (ریشه کنی) با ید رادیواکتیو منع مصرف دارد و پرکاری تیروئید تحت بالینی معمولاً بدون درمان دنبال می‌شود. نظارت دوره‌ای هر ۴ تا ۶ هفته توصیه می‌شود.

درمان غیردارویی برای کم کاری تیرویید در بارداری

نکات رژیم غذایی و سبک زندگی

• مکمل‌های آهن و کلسیم

توصیه می‌شود این مکمل‌ها جدا از داروهای تیروئید مانند لووتیروکسین مصرف شوند. این کار برای بهینه‌سازی جذب دارو و جلوگیری از تداخلات دارویی بیمار است. آهن و کلسیم می‌توانند مانع جذب دارو شوند و درمان را مختل کنند.

• غذاهای غنی از ید

سنتز هورمون‌های T4 و T3 ضروری است، زیرا این هورمون‌ها متابولیسم، رشد کلی جنین و سطح انرژی را تنظیم می‌کنند. بدون ید کافی، غده تیروئید در تولید هورمون‌های کافی کارایی کمتری دارد. تخم مرغ، لوبیا عروس، ماست، پنیر، آجیل، لبنیات، میگو، صدف، جلبک دریایی خوراکی، آلو و نمک یددار از منابع خوب هستند.

• غذاهای غنی از سلنیوم و روی

 کمبود این مواد می‌تواند خطر افسردگی را افزایش داده و سیستم ایمنی را ضعیف کند که می‌تواند به غده تیروئید حمله کند. آجیل برزیلی، صدف، تخمه آفتابگردان، ماهی تن زردباله، ماهی، گوشت گاو، تخم مرغ و مرغ از منابع خوب سلنیوم و روی هستند.

• ورزش سبک منظم

عملکرد تیروئید را بهبود می‌بخشد، سطح TSH را کاهش می‌دهد، علائمی مانند افزایش وزن و تغییرات خلقی را مدیریت می‌کند و سطح T4 را افزایش می‌دهد. فعالیت‌های کم‌فشار مانند ایروبیک در آب، شنا و ورزش منظم از جمله راه‌های عالی برای مدیریت این مشکل هستند.

چرا برای مراقبت از تیروئید در دوران بارداری، باید دقیق بود؟

جستجوی بیمارستانی که بتواند بهترین مراقبت را برای مدیریت تیروئید و بارداری ارائه دهد، می‌تواند کار خسته‌کننده‌ای باشد. اما همین جستجو و یافتن یک بیمارستان یا کلینیک مناسب می‌تواند به سلامت کودک و مادر کمک شایانی کند.

مراقبت ترکیبی توسط متخصصان زنان و متخصصان غدد درون ریز، که به شما در مورد بارداری و زایمان کمک می‌کند، جایی که متخصصان غدد درون ریز مراقبت و پشتیبانی لازم را برای مقابله با اختلالات هورمونی ارائه می‌دهند.

همان طور که می‌دانید، نیمه اول بارداری بسیار مهم است، زیرا TSH در هر سه ماهه تغییر می‌کند. به همین دلیل است که نظارت هورمونی هر ماهه مبتنی بر سه ماهه بارداری حائز اهمیت است و لازم است تا رشد جنین و سلامت مادر را رصد شود.

هر بانوی باردار مشکلات متفاوتی را تجربه می‌کند و برای برآورده کردن این نیاز، باید یک برنامه دارویی شخصی ارائه شود. از درمان اولیه، بهینه‌سازی قبل از بارداری، تا تنظیم دوز در طول سه ماهه، به بهبود مشکل کم‌کاری تیروئید کمک می‌کند.

نه تنها این، بلکه غربالگری عملکرد تیروئید قبل از بارداری نیز مهم می‌باشد. این تجزیه و تحلیل به مادر کمک می‌کند تا از وضعیت خود آگاه شود و بر اساس شرایط، بتواند دوران بارداری ایمن‌تری را تجربه کند.

چشم‎انداز بارداری با وجود کم کاری تیروئید

کم‌کاری تیروئید، در صورت کنترل خوب، بر بارداری تأثیری نخواهد گذاشت. با غربالگری زودهنگام، درمان تخصصی و مراقبت‌های سفارشی، یک زن می‌تواند به راحتی با مدیریت هورمون‌های تیروئید و اطمینان از سلامت جنین از بارداری خود لذت ببرد. اگر باردار هستید و یا در انتظار بارداری هستید، یا مشتاق گسترش خانواده زیبای خود هستید، معاینات منظم تیروئید این راه را برایتان هموارتر می‌کند.

چه کسانی باید در دوران بارداری آزمایش تیروئید انجام دهند؟

زنان بارداری که هر یک از موارد زیر را دارند، کاندید غربالگری کم‌کاری تیروئید هستند:

• زندگی در منطقه‌ای با کمبود ید متوسط ​​تا شدید
• سابقه خانوادگی یا شخصی بیماری تیروئید
• سابقه شخصی با
  • آنتی‌بادی‌های پراکسیداز تیروئید (TPO)
  • گواتر
  • اختلال خودایمنی
  • سن بالای ۳۰ سال
  • دیابت نوع ۱
  • تابش اشعه به سر و گردن
  • سقط مکرر یا زایمان زودرس
  • بارداری‌های متعدد قبلی (دو یا بیشتر)
  • چاقی کلاس ۳ (شاخص توده بدنی [BMI] ≥۴۰ کیلوگرم بر متر مربع)
  • ناباروری
  • جراحی قبلی تیروئید
  • استفاده از آمیودارون، لیتیوم یا تجویز اخیر مواد حاجب رادیولوژیک یددار

سوالات متداول در مورد کم کاری تیروئید در بارداری

ارتباط بین عملکرد تیروئید مادر و نوزاد چیست؟

رشد نوزاد کاملاً به تولید هورمون‌های تیروئید در مادر بستگی دارد و معمولاً برای ۱۸ تا ۲۰ هفته بسیار مهم است.

خطرات مرتبط با مادران مبتلا به کم‌کاری تیروئید چیست؟

خطر سقط جنین، کم‌خونی مادر، میوپاتی، ناهنجاری‌های جفت، خونریزی پس از زایمان، نارسایی قلبی شناختی و پره‌اکلامپسی برخی از این خطرات هستند.

خطرات مرتبط با کم‌کاری تیروئید چیست؟

ناهنجاری‌های عصبی و رشدی، اختلال در رشد مغز، رشد ضعیف و وزن پس از تولد.

آیا در دوران بارداری این مشکل درمان می‌شود؟ بله. از طریق داروها، معاینات منظم و تغییر سبک زندگی، می‌توانید به پیشگیری از مشکلات خود کمک کنید.

برای حفظ سطح هورمون‌های تیروئیدم چه اقداماتی باید انجام دهم؟

مصرف ید مناسب، رژیم غذایی متعادل، محدود کردن مصرف گواتروژن‌ها مانند کلم بروکلی، سویا و کلم و انجام ورزش منظم. برای اطلاعات بیشتر، بهتر است به یک متخصص زنان و زایمان و یا متخصصان کودک و تغذیه مراجعه کنید.

کم‌کاری تیروئید تشخیص داده نشده در دوران بارداری ممکن است به طور خاموش بر رشد فرزند شما تأثیر بگذارد. غربالگری و تشخیص زودهنگام نه تنها توصیه می‌شود، بلکه ضروری است. بنابراین، بهتر است آگاه باشید و تایمنی خود و فرزندتان را به خطر نیاندازید.

سخن پایانی تیم دکتر پینو

بارداری تأثیر قابل توجهی بر عملکرد تیروئید دارد. تقاضای متابولیک در دوران بارداری افزایش می‌یابد، زیرا هورمون‌های تیروئید نقش عمده‌ای در متابولیسم بدن دارند. غده تیروئید برای تأمین این تقاضا، هورمون‌های اضافی ترشح می‌کند. بیماری تیروئید پس از دیابت شیرین، دومین بیماری شایع در دوران بارداری زنان است. بیماری تیروئید کنترل نشده، عوارض و خطراتی را برای بارداری به همراه دارد و درمان آن بخش مهمی از مراقبت‌های دوران بارداری برای اطمینان از سلامت جنین و مادر است.

منابع:

American Thyroid Association (ATA) – Hypothyroidism in Pregnancy

مقالات بعدی

پرکاری تیروئید در بارداری و عوارض آن

مشاهده قبلی ۱۴۰۴/۰۹/۰۸

قرص لووتیروکسین چیست و چگونه در بارداری مصرف می‌شود؟

۱۴۰۴/۰۹/۰۹

مشاهده بعدی