پرکاری تیروئید در بارداری و عوارض آن

در دوران بارداری، پرکاری تیروئید اغلب نتیجه بیماری گریوز (Graves) است. در صورت عدم درمان، پرکاری تیروئید ممکن است عوارض جدی مانند زایمان زودرس و مرده‌زایی ایجاد کند. با پینو بیبی همراه باشید تا بیشتر در رابطه با پرکاری تیروئید در دوران حاملگی و عوارض ناشی از آن آگاه شوید.

غده تیروئید

تیروئید، غده‌ای پروانه‌ای شکل در پایین گلو می‌باشد. این غده متابولیسم بسیاری از سیستم‌های بدن را کنترل می‌کند. کم‌کاری تیروئید در صورت عدم درمان می‌تواند باعث ایجاد برخی از مشکلات سلامتی شود، از جمله خستگی بی‌دلیل، افزایش وزن، مشکل در حافظه، یبوست و افسردگی. پرکاری تیروئید می‌تواند باعث کاهش وزن، ضربان قلب سریع، تعریق بیش از حد و لرزش شود.

زنان در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به اختلالات تیروئید هستند. حدود ۸۰ درصد از کل بیماری‌های تیروئید در زنان رخ می‌دهد و به طور کامل مشخص نیست که چرا این اتفاق رخ می‌هد، اما این مسئله به خوبی ثابت شده است. هم چنین می‌دانیم که به ویژه زنان بیشتر از مردان از کم‌کاری تیروئید رنج می‌برند.

پرکاری تیروئید چیست؟

پرکاری تیروئید زمانی اتفاق می‌افتد که غده تیروئید، هورمون تیروئید زیادی تولید کند. این بیماری هم‌چنین تیروئید بیش فعال (Hyperthyroidism) نامیده می‌شود. پرکاری تیروئید متابولیسم بدن را تسریع می‌کند. این می‌تواند علائم زیادی مانند کاهش وزن، لرزش دست و ضربان قلب سریع و یا نامنظم ایجاد کند. درمان‌های مختلفی برای پرکاری تیروئید در دسترس است. داروهای ضد تیروئید و ید رادیواکتیو می‌توانند برای کاهش میزان هورمون‌هایی که غده تیروئید تولید می‌کند، استفاده شوند. گاهی اوقات، درمان پرکاری تیروئید شامل جراحی برای برداشتن تمام یا بخشی از غده تیروئید است. در برخی موارد، بسته به علت آن، پرکاری تیروئید ممکن است بدون دارو یا درمان دیگری بهبود یابد.

پرکاری تیروئید گاهی اوقات شبیه سایر مشکلات سلامتی به نظر می‌رسد و این می‌تواند تشخیص آن را دشوار کند. این بیماری می‌تواند علائم زیادی ایجاد کند، از جمله:

کاهش وزن بدون تلاش
ضربان قلب سریع، وضعیتی که تاکی کاردی نامیده می‌شود.
ضربان قلب نامنظم، که آریتمی نیز نامیده می‌شود.
ضربان قلب، که گاهی اوقات تپش قلب نامیده می‌شود.
افزایش گرسنگی
عصبانیت، اضطراب و تحریک‌پذیری
لرزش، معمولاً لرزش خفیف در دست‌ها و انگشتان
عرق کردن
تغییر در چرخه قاعدگی
افزایش حساسیت به گرما
تغییر در الگوهای روده، به ویژه حرکات مکرر روده
خستگی
ضعف عضلانی
مشکلات خواب
پوست گرم و مرطوب
نازک شدن پوست
موهای نازک و شکننده
بزرگ شدن غده تیروئید، که گاهی اوقات گواتر نامیده می‌شود، که ممکن است به صورت تورم در پایه گردن ظاهر شود.

افراد مسن‌تر بیشتر احتمال دارد علائمی داشته باشند که به سختی قابل تشخیص هستند. این علائم ممکن است شامل ضربان قلب نامنظم، کاهش وزن، افسردگی و احساس ضعف یا خستگی در حین فعالیت‌های روزمره باشد.

بیشتر بخوانید: کم کاری تیروئید در بارداری

ریسک ابتلا به پرکاری تیروئید در بارداری

پرکاری تیروئید در دوران بارداری نادر است و از هر ۱۰۰۰ نفر، حدود ۱ الی ۴ نفر را در دوران بارداری تحت تأثیر قرار می‌دهد. تشخیص و درمان زودهنگام و دقیق به ویژه برای افراد مبتلا به پرکاری تیروئید در دوران بارداری بسیار مهم است تا از عوارض جدی مانند زایمان زودرس، فشار خون بالا در مادر و موارد دیگر جلوگیری شود. آن چه باید در مورد پرکاری تیروئید در دوران بارداری بدانید در ادامه مقاله آمده است.

پرکاری تیروئید در دوران بارداری به چه معناست؟

پرکاری تیروئید به این معنی است که غده تیروئید فرد هورمون تیروئید زیادی تولید می‌کند. هورمون تیروئید اضافی می‌تواند فرآیندهای بدن شخص را تسریع کرده و بدن فرد مبتلا را تحت فشار قرار دهد.

در دوران بارداری، جنین برای ۱۸ تا ۲۰ هفته اول به هورمون‌های تولید شده توسط تیروئید مادر متکی است. سطح مناسب هورمون‌های تیروئید مادر در رشد سیستم عصبی و مغز کودک بسیار مهم است. در مراحل بعدی بارداری، هورمون‌های تیروئید اضافی مادر می‌تواند منجر به پرکاری تیروئید جنین و سایر عوارض شود.

علائم پرکاری تیروئید در بارداری چیست؟

علائم پرکاری تیروئید در بارداری می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

ضربان قلب نامنظم یا سریع
لرزش دست‌ها
خستگی
اضطراب و بی‌خوابی
عدم توانایی در افزایش وزن مورد انتظار یا کاهش وزن

آزمایش استاندارد تیروئید می‌تواند با اندازه‌گیری TSH و Free T4 برای ارزیابی عملکرد تیروئید، بینشی در مورد سلامت کلی فرد ارائه دهد.

چه چیزی باعث پرکاری تیروئید در بارداری می‌شود؟

پرکاری تیروئید در بارداری اغلب نتیجه یک بیماری خودایمنی به نام بیماری گریوز (Graves) است. آنتی‌بادی‌ها باعث می‌شوند غده تیروئید فرد، هورمون‌های تیروئید اضافی در افراد مبتلا به بیماری گریوز تولید کند.

در موارد نادرتر، تهوع شدید صبحگاهی (استفراغ شدید بارداری) یا ندول‌های تیروئید ممکن است به دلیل پرکاری تیروئید در دوران بارداری باشد.

چه کسی در معرض خطر پرکاری تیروئید در دوران بارداری است؟

عوامل خطر پرکاری تیروئید به طور کلی عبارت هستند از:

سابقه خانوادگی بیماری تیروئید، به ویژه بیماری گریوز.
سابقه شخصی برخی بیماری‌های مزمن، از جمله کم‌خونی خطرناک و نارسایی اولیه آدرنال.
بارداری اخیر، که خطر ابتلا به تیروئیدیت را افزایش می‌دهد. این می‌تواند منجر به پرکاری تیروئید شود.

افرادی که موارد زیر را دارند، ممکن است در دوران بارداری در معرض خطر بیشتری برای پرکاری تیروئید باشند:

بیماری تیروئید قبلی که برای آن تحت درمان هستند.
در گذشته در دوران بارداری دچار بیماری تیروئید بوده‌اند.
نوزادی با بیماری تیروئید به دنیا آورده‌اند.
دچار یک اختلال خودایمنی
دیابت نوع ۱

عوارض پرکاری تیروئید در دوران بارداری چیست؟

عوارض احتمالی پرکاری تیروئید درمان نشده در دوران بارداری برای مادر عبارت هستند از:

پره اکلامپسی
فشار خون بالا
جدا شدن جفت
نارسایی قلبی
طوفان تیروئیدی

عوارض برای نوزاد ممکن است شامل موارد زیر باشد:

زایمان زودرس
بیماری‌های تیروئید
گواتر
وزن کم هنگام تولد
اگر چه نادر است، اما پرکاری تیروئید مدیریت نشده در دوران بارداری می‌تواند منجر به سقط جنین یا مرده‌زایی شود.

چشم‌انداز افراد مبتلا به پرکاری تیروئید در دوران بارداری چیست؟

پرکاری تیروئید در دوران بارداری یک وضعیت پرخطر محسوب می‌شود. نظارت بر افراد مبتلا به پرکاری تیروئید و نوزادان آنها در طول دوران بارداری و پس از زایمان مهم است.

پرکاری تیروئید مدیریت نشده می‌تواند آسیب قابل توجهی به مادر و نوزاد وارد کند، بنابراین افرادی که دارای عوامل خطر هستند یا علائمی دارند باید آزمایش شوند و در اسرع وقت درمان را شروع کنند.

پرکاری تیروئید در دوران بارداری چگونه تشخیص داده می‌شود؟

اگر علائم پرکاری تیروئید دارید، پزشک شما ممکن است معاینه فیزیکی انجام دهد و آزمایش خون انجام دهد تا میزان هورمون‌های تیروئید و هورمون تحریک‌کننده تیروئید را تعیین کند.

آیا می‌توان از پرکاری تیروئید در دوران بارداری جلوگیری کرد؟

برای تقویت سلامت تیروئید در دوران بارداری، باید ید اضافی مصرف شود. مادر باید با پزشک خود صحبت کند تا مطمئن شود که رژیم غذایی و مکمل‌های دریافتی او مقدار صحیح ید را برای حمایت از او و کوچولوی در حال رشدش فراهم می‌کنند.

بسیاری از بیماری‌های ژنتیکی و اختلالات خودایمنی که منجر به پرکاری تیروئید در دوران بارداری می‌شوند، قابل پیشگیری نیستند. با این حال، درمان بیماری‌های شناخته شده و انتخاب سبک زندگی سالم می‌تواند به سلامت کلی مادر، از جمله تیروئید، کمک کند.

خطرات بیماری گریوز یا پرکاری تیروئید برای نوزاد چیست؟

خطرات بیماری گریوز برای نوزاد ناشی از یکی از سه مکانیسم احتمالی است:

پرکاری تیروئید کنترل نشده مادر: پرکاری تیروئید کنترل نشده مادر با تاکی کاردی جنینی (ضربان قلب سریع)، نوزادان کوچک برای سن حاملگی، نارس بودن، مرده‌زایی و ناهنجاری‌های مادرزادی (نقص مادرزادی) مرتبط بوده است. این دلیل دیگری است که چرا درمان پرکاری تیروئید در مادر مهم است.

سطوح بسیار بالای ایمونوگلوبولین‌های تحریک کننده تیروئید (TSI): بیماری گریوز یک اختلال خودایمنی است که در اثر تولید آنتی‌بادی‌هایی که غده تیروئید را تحریک می‌کنند و به عنوان ایمونوگلوبولین‌های تحریک کننده تیروئید (TSI) شناخته می‌شوند، ایجاد می‌شود. این آنتی‌بادی‌ها از جفت عبور می‌کنند و می‌توانند با تیروئید نوزاد تداخل داشته باشند. مشخص شده است که سطح بالای TSI مادر باعث پرکاری تیروئید جنین یا نوزاد می‌شود، اما این مورد غیرمعمول است (فقط ۱ تا ۵ درصد از زنان مبتلا به بیماری گریوز در دوران بارداری). خوشبختانه، این عارضه معمولاً فقط زمانی اتفاق می‌افتد که سطح TSI مادر بسیار بالا باشد (چندین برابر بالاتر از حد طبیعی). اندازه‌گیری TSI در مادر مبتلا به بیماری گریوز در اوایل بارداری توصیه می‌شود و در صورت بالا بودن اولیه، دوباره حدود هفته‌های ۱۸ تا ۲۲ انجام شود. هنگامی که مادر مبتلا به بیماری گریوز در دوران بارداری به درمان با داروهای ضد تیروئید نیاز دارد، پرکاری تیروئید جنین نادر است زیرا داروهای ضد تیروئید از جفت نیز عبور می‌کنند و می‌توانند از بیش فعال شدن تیروئید جنین جلوگیری کنند. نگرانی بالقوه بیشتر برای نوزاد زمانی است که مادر برای بیماری گریوز درمان شده باشد (به عنوان مثال با ید رادیواکتیو یا جراحی) و دیگر نیازی به داروهای ضد تیروئید نداشته باشد. بسیار مهم است که اگر در گذشته برای بیماری گریوز درمان شده‌اید، به پزشک خود اطلاع دهید تا نظارت مناسب برای اطمینان از سالم ماندن نوزاد در دوران بارداری انجام شود.
درمان با داروهای ضد تیروئید (ATD). متی مازول (تاپازول) یا پروپیل تیواوراسیل (PTU) داروهای ضد تیروئیدی موجود برای درمان پرکاری تیروئید هستند. هر دوی این داروها از جفت عبور می‌کنند و می‌توانند به طور بالقوه عملکرد تیروئید نوزاد را مختل کرده و باعث گواتر جنین شوند. استفاده از هر دو دارو در سه ماهه اول بارداری با نقص مادرزادی همراه بوده است، اگر چه نقص‌های مرتبط با PTU کمتر شایع و خفیف‌تر هستند. درمان قطعی (جراحی تیروئید یا درمان با ید رادیواکتیو) ممکن است قبل از بارداری در نظر گرفته شود تا از نیاز به استفاده از پروپیل تیواوراسیل یا متی مازول در بارداری جلوگیری شود. در صورت نیاز به ATD، PTU تا هفته ۱۶ بارداری ترجیح داده می‌شود. توصیه می‌شود که از کمترین دوز ممکن ATD برای کنترل پرکاری تیروئید مادر استفاده شود تا ایجاد کم‌کاری تیروئید در نوزاد به حداقل برسد. در مجموع، در صورت نظارت دقیق بر درمان، مزایای درمان مادر مبتلا به پرکاری تیروئید در دوران بارداری برای نوزاد بیشتر از خطرات آن است.

گزینه‌های درمانی برای یک زن باردار مبتلا به بیماری گریوز یا پرکاری تیروئید چیست؟

پرکاری تیروئید خفیف (سطح هورمون تیروئید کمی بالا، علائم حداقل) اغلب بدون درمان به دقت تحت نظر گرفته می‌شود، تا زمانی که هم مادر و هم نوزاد حالشان خوب باشد. هنگامی که پرکاری تیروئید به اندازه‌ای شدید باشد که نیاز به درمان داشته باشد، داروهای ضد تیروئید درمان انتخابی هستند و PTU در سه ماهه اول ترجیح داده می‌شود. هدف از درمان، نگه داشتن T4 آزاد مادر در محدوده بالای نرمال تا کمی بالا با کمترین دوز داروی ضد تیروئید است. افزودن لووتیروکسین به داروهای ضد تیروئید (مسدود کردن و جایگزینی) توصیه نمی‌شود. هدف قرار دادن این محدوده از سطح هورمون آزاد، خطر ابتلای نوزاد به کم‌کاری تیروئید یا گواتر را به حداقل می‌رساند. باید از کم‌کاری تیروئید مادر اجتناب شود. درمان باید در دوران بارداری به دقت تحت نظر باشد. این کار معمولاً با پیگیری ماهانه آزمایش‌های عملکرد تیروئید (TSH و سطح هورمون تیروئید) انجام می‌شود.

پزشکان داروهای ضد تیروئید مانند پروپیل تیواوراسیل و متی مازول را برای درمان پرکاری تیروئید در دوران بارداری تجویز می‌کنند.
در موارد نادری که فرد به داروها حساسیت دارد یا گواتر وجود دارد، ممکن است جراحی ضروری باشد، اما در بیشتر موارد، جراحی ترجیح داده نمی‌شود. در بیمارانی که نمی‌توان به طور کافی با داروهای ضد تیروئید درمان کرد (یعنی کسانی که به داروها واکنش آلرژیک نشان می‌دهند)، جراحی یک جایگزین قابل قبول است. برداشتن غده تیروئید با جراحی در سه ماهه دوم ایمن‌ترین روش است.
ید رادیواکتیو برای درمان پرکاری تیروئید در دوران بارداری منع مصرف دارد زیرا به راحتی از جفت عبور کرده و توسط غده تیروئید نوزاد جذب می‌شود. این امر می‌تواند باعث تخریب غده و در نتیجه کم‌کاری دائمی تیروئید شود.
بتابلوکرها را می‌توان در دوران بارداری برای کمک به درمان تپش قلب و لرزش قابل توجه ناشی از پرکاری تیروئید استفاده کرد. به دلیل گزارش‌هایی مبنی بر اختلال در رشد جنین مرتبط با استفاده طولانی مدت از این داروها، باید به میزان کم از آنها استفاده شود. به طور معمول، این داروها فقط تا زمانی که پرکاری تیروئید با داروهای ضد تیروئید کنترل شود، مورد نیاز هستند.
موارد پرکاری تیروئید در دوران بارداری مرتبط با استفراغ شدید بارداری ممکن است فقط به درمان کم‌آبی و استفراغ نیاز داشته باشند.

سوالات متداول در مورد پرکاری تیروئید در دوران بارداری

آیا پرکاری تیروئید پس از زایمان مادر بهبود می‌یابد؟

ممکن است پرکاری تیروئید مادر پس از تولد نوزاد بهبود نیابد. زنان مبتلا به بیماری گریوز (Graves) ممکن است در سه ماهه سوم بارداری بهبود یابند، اما ممکن است در دوره پس از زایمان وضعیت بیماری دوباره بدتر شود.

آیا مادر مبتلا به بیماری گریوز می‌تواند به نوزاد خود شیر دهد؟

در بسیاری از زایمان‌ها مادر می‌توانند با خیال راحت در حین مصرف داروهای ضد تیروئید به نوزادان خود شیر بدهند، اگر چه برخی از هورمون‌ها می‌توانند از طریق شیر مادر منتقل شوند. همیشه مهم است که در مورد ایمنی شیردهی هنگام مصرف دارو با پزشک خود صحبت کنید.

آیا کم‌کاری تیروئید (هیپوتیروئیدیسم) نیز در دوران بارداری خطرناک است؟

اگر چه کم‌کاری تیروئید نقطه مقابل پرکاری تیروئید است، اما اگر هر دو کنترل نشوند، می‌توانند باعث سقط جنین یا مرده‌زایی شوند. اگر فکر می‌کنید در دوران بارداری علائم هر یک از این بیماری‌ها را دارید، صحبت با پزشک یا مامای خود مهم است.

شایع‌ترین علل پرکاری تیروئید در دوران بارداری چیست؟

به طور کلی، شایع‌ترین علت پرکاری تیروئید در زنان در سن باروری، بیماری گریوز است که در ۰.۲ درصد از بیماران باردار رخ می‌دهد. علاوه بر سایر علل معمول پرکاری تیروئید، سطح بسیار بالای hCG که در انواع شدید بیماری صبحگاهی (استفراغ شدید بارداری) دیده می‌شود، ممکن است باعث پرکاری تیروئید گذرا در اوایل بارداری شود. تشخیص صحیح بر اساس بررسی دقیق شرح حال، معاینه فیزیکی و آزمایش‌های آزمایشگاهی است.

خطرات بیماری گریوز/ پرکاری تیروئید برای مادر چیست؟

بیماری گریوز ممکن است در ابتدا در سه ماهه اول بارداری بروز کند یا در این مدت در زنی که به این اختلال مبتلاست، تشدید شود. علاوه بر علائم کلاسیک مرتبط با پرکاری تیروئید، پرکاری تیروئید مادر که به طور نامناسب درمان شود، می‌تواند منجر به زایمان زودرس و عارضه جدی به نام پره اکلامپسی شود. علاوه بر این، زنانی که در دوران بارداری به بیماری گریوز فعال مبتلا هستند، در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به پرکاری تیروئید بسیار شدید به نام طوفان تیروئیدی قرار دارند. بیماری گریوز اغلب در سه ماهه سوم بارداری بهبود می‌یابد و ممکن است در دوره پس از زایمان بدتر شود.

سخن پایانی تیم دکتر پینو

پرکاری تیروئید به این معنی است که تیروئید شما هورمون تیروئید زیادی تولید می‌کند. در دوران بارداری، این بیماری معمولاً نتیجه بیماری گریوز است و با آزمایش خون قابل تشخیص است.

اگر در دوران بارداری به پرکاری تیروئید مبتلا هستید، درمان برای جلوگیری از عوارض جدی برای شما و نوزادتان ضروری است. اگر علائم پرکاری تیروئید دارید، مهم است که به پزشک متخصص یا مامای خود اطلاع دهید. پس از بارداری، بسته به علت، ممکن است هنوز به داروهایی برای درمان پرکاری تیروئید نیاز داشته باشید.

در صورت مفید بودن این مقاله برای شما لطفا امتیاز دهید.