سندرم انتروکولیت FPIES چیست و چگونه بر نوزادان تأثیر می‌گذارد؟

سندرم انتروکولیت ناشی از پروتئین غذایی FPIES زمانی است که آلرژی غذایی بر دستگاه گوارش نوزادان و کودکان خردسال تأثیر می‌گذارد. به نظر می‌رسید که این یک بیماری نادر باشد، اما ممکن است بیشتر از آن چه پزشکان قبلاً درک کرده بودند، شایع باشد. علائم اصلی سندرم انتروکولیت ناشی از پروتئین مواد غذایی یا FPIES عودکننده با اسهال شدید و استفراغ همراه است. یک نوزاد ممکن است هر از گاهی این علائم را تجربه کند یا ممکن است به صورت مداوم و مزمن این علائم را داشته باشد. چند غذای محرک رایج وجود دارد، اما هر غذایی ممکن است مسئول آن باشد. گاهی اوقات تشخیص FPIES برای پزشکان چالش برانگیز است، زیرا علائم FPIES بلافاصله ظاهر نمی‌شوند. این اختلال ممکن است در هر کودکی به شکل متفاوتی ظاهر شود و درمان معمولاً شامل حذف محرک‎های غذایی از رژیم غذایی آنها است. با پینو بیبی همراه باشید تا درباره این سندرم بیشتر بدانید.

سندرم انتروکولیت ناشی از پروتئین غذایی(FPIES) چیست؟

سندرم انتروکولیت ناشی از پروتئین غذایی یک آلرژی غذایی نادر است که بر دستگاه گوارش (GI) تأثیر می‌گذارد. بر خلاف اکثر آلرژی‌های غذایی، علائم FPIES بلافاصله پس از خوردن غذا شروع نمی‌شود. در عوض، ممکن است ساعت‌ها طول بکشد تا علائم شدید شروع شود. رایج‌ترین محرک‌های غذایی FPIES شیر گاو، سویا، برنج و جو دوسر هستند، اما هر غذایی می‌تواند علائم FPIES را ایجاد کند. علائم معمول FPIES شامل استفراغ شدید، اسهال و کم آبی بدن دو ساعت پس از غذا خوردن است. این علائم می‌تواند منجر به عوارض دیگری از جمله تغییر فشار خون و دمای بدن، بی حالی و عدم رشد شود. FPIES معمولاً به اشتباه به عنوان یک اشکال شدید معده تشخیص داده می‌شود زیرا علائم بسیار مشابه هستند. به طور کلی تنها پس از مصرف مکرر غذای محرک (به دنبال آن علائم شدید چند ساعت بعد) نشان می‌دهد که FPIES ممکن است علت باشد.

علائم تشخیصی سندرم انتروکولیت چیست؟

سنی که در آن علائم FPIES شروع به ایجاد می‌کند به عوامل مختلفی بستگی دارد، اما به طور کلی، نوزادانی که با شیشه شیر تغذیه می‌شوند زودتر از نوزادانی که فقط با شیر مادر تغذیه می‌شوند، علائم را نشان می‌دهند. برای نوزادانی که با شیشه شیر تغذیه می‌شوند، واکنش‌های FPIES ممکن است در چند ماه اول زندگی شروع شود، اگر واکنش‌ها به دلیل شیر گاو، سویا یا گاهی اوقات برنج باشد.

تشخیص علایم سندرم انتروکولیت ممکن است دشوار باشد، زیرا علائم ممکن است در هر نوزادی با نوزاد دیگر متفاوت باشد. اسهال شدید و استفراغ شایع‌ترین علائم FPIES هستند. استفراغ معمولاً ۲ تا ۳ ساعت پس از خوردن غذای محرک رخ می‌دهد و سپس به دنبال آن کودک دچار اسهال می‌شود. علائم دیگر ممکن است شامل موارد زیر باشد:

بی حالی و یا احساس خستگی و ضعف
رنگ آبی پوست
کم آبی بدن
دمای بالا و یا پایین بدن
فشار خون پایین
کاهش وزن
رشد ضعیف
علائم شوک مانند، مانند غش، تنفس کم عمق و ضعیف و نبض تند

پزشک ممکن است فوراً FPIES (سندرم انتروکولیت ناشی از پروتئین غذایی) را تشخیص ندهد زیرا این وضعیت غیرمعمول است و علائم مشترک با سایر بیماری‌ها دارد. نوزادانی که FPIES دارند هم چنین ممکن است نشانه‌هایی از عدم رشد یا FTT را نشان دهند که ممکن است در بسیاری از مناطق منجر به تاخیر در رشد شود. یک نوزاد ممکن است برای افزایش وزن و یا حتی ثابت ماندن وزن خود با مشکل مواجه شود. این کودکان هم چنین ممکن است در سنین بالاتر به سایر نقاط عطف رشد نرسند و مهارت‌های فیزیکی، اجتماعی و ذهنی آنها ممکن است کندتر از سایر نوزادان رشد کند. برای اکثر کودکان مبتلا به FPIES خفیف، رشد کودک طبیعی خواهد بود تا زمانی که از خوراندن غذاهای محرک به کودک اجتناب شود. برای کودکان مبتلا به FPIES مزمن، ممکن است نگرانی‌های رشد و یا رفلاکس معده به مری همزمان وجود داشته باشد.

علل و محرک‌ها سندرم FPIES

شیر گاو یک محرک رایج نشانگان انتروکولیت ناشی از پروتئین غذایی در کودکانی است که با شیر گاو تغذیه می‌شوند. مقاله شیر دادن به نوزاد با حساسیت غذایی را حتماً مطالعه بفرمایید. از نظر فنی، هر پروتئین غذایی ممکن است علائم FPIES را تحریک کند. با این حال، برخی از محرک‌ها شایع‌تر از دیگر محرک‌ها هستند.

به گفته بنیاد بیماری FPIES، شیر گاو و پروتئین‌های سویا موجود در شیر خشک نوزادان، بزرگ ترین مقصر ایجاد آلرژی غذایی به مواد پروتئینی در چند ماه اول زندگی یک نوزاد هستند. پروتئین‌های موجود در شیر مادر نیز ممکن است باعث واکنش شوند، اگر چه این امر بسیار نادر است. هنگامی که نوزادان شروع به خوردن غذاهای جامد می‌کنند، جو و برنج محتمل‌ترین محرک‌ها هستند، اگر چه برخی از غذاهای دیگر که ممکن است باعث واکنش شوند عبارت هستند از:

جو، گندم و ذرت
سفیده تخم مرغ
لوبیا سبز
شیر
نخود فرنگی (نخود سبز)
طیور مانند مرغ یا بوقلمون
سویا و بادام زمینی
کدو مسمایی (اسکواش)
سیب زمینی‌های شیرین یا سفید
میوه‌ها
ماهی و نرم تنان، صدف

بیشتر نوزادان فقط به یک یا دو نوع پروتئین غذایی واکنش نشان می‌دهند، اما بقیه به پروتئین‌های موجود در انواع غذاها واکنش نشان نمی‌دهند. هم چنین، کودکی که به یک دانه یا بذر خاص واکنش نشان می‌دهد، ممکن است به دانه دیگری نیز حساسیت غذایی داشته باشد.

برای همه کسانی که از نوزادان مراقبت می‌کنند بسیار مهم است که به یاد داشته باشند که هر پروتئین غذایی ممکن است یک محرک بالقوه برای ایجاد FPIES در نوزادان باشد. تحقیقات نشان داده است که:

۱۰۰ درصد کودکان که به جو به عنوان محرک غذای FPIES حساسیت داشتند، بعد از سن ۳ سالگی تقریباً واکنش بیشتری نشان دادند.
۶۰ درصد از کودکانی که محرک FPIES به لبنیات دارند تا سه سالگی شدت بیماری‌شان بیشتر شده است.
۴۰ درصد از کودکانی که برنج را به عنوان محرک غذای FPIES مصرف می‌کنند این کودکان نیز تا سه سالگی شدت بیماری در آنها افزایش داشته است.

برخی از کودکان هم چنان علائم FPIES را تا نوجوانی و بعد از آن تجربه می‌کنند. با توجه پزشکی مناسب و یک برنامه غذایی شخصی برای اطمینان از تغذیه مناسب، کودکان مبتلا به FPIES می‌توانند رشد مناسبی داشته باشند.

FPIES چه تفاوتی با بسیاری از آلرژی‌های غذایی رایج دارد؟

تفاوت بین سندرم انتروکولیت و آلرژی های غذایی رایج عبارت هستند از

یک واکنش آلرژی غذایی معمولی در عرض چند دقیقه پس از مصرف غذای محرک رخ می‌دهد، در حالی که واکنش FPIES ساعت‌ها طول می‌کشد.
یک واکنش آلرژیک غذایی توسط آنتی بادی‌های IgE ایجاد می‌شود، در حالی که FPIES یک پاسخ غیرواسطه‌ای از IgE است.

عوامل خطر ایجاد سندرم انترکولیک غذاهایی پروتینی

هر کودکی می‌تواند به FPIES مبتلا شود، اما برخی از نوزادان نسبت به سایرین در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به FPIES هستند. با توجه به تحقیقات کالج آمریکایی آلرژی، آسم و ایمونولوژی، ۲۰ درصد از کودکان مبتلا به FPIES دارای اعضای خانواده با آلرژی غذایی هستند، در حالی که ۴۰ تا ۸۰ درصد نوزادان سابقه خانوادگی بیماری آتوپیک هستند یعنی دارای اعضای خانواده با بیماری‌های آلرژیک مانند تب یونجه، آسم و اگزما هستند. بروز FPIES در مردان بیشتر از زنان است. اگر FPIES با آلرژی غذایی ناشی از IgE ایجاد شود، FPIES ممکن است در نوزادان طولانی‌تر شود. چنین مواردی «FPIES غیر معمول یا Atypical FPIES » نامیده می‌شود.

زمان مراجعه به پزشک و تشخیص FPIES

علائم سندرم انتروکولیت مشابه بسیاری از بیماری‌های دیگر است و پزشکان گاهی اوقات این بیماری را به اشتباه آنفولانزای معده تشخیص می‌دهند و یا کودک را برای درمان عفونت گوارشی و التهاب درمان می‌کنند. با این حال، FPIES مانند سایر آلرژی‌های غذایی نیست و در یک تست معمولی آلرژی غذایی نشان داده نمی‌شود.

به ‌علاوه، گاهی اوقات محرک‌های FPIES در آزمایش‌های استاندارد آلرژی مانند تست پوستی(SPT) و یا آزمایش خونی که آنتی‌بادی‌های IgE غذا را اندازه‌گیری می‌کند(RAST) نشان داده نمی‌شوند. ارزیابی منفی آلرژی ممکن است در برخی موارد تشخیص را به تعویق بیندازد زیرا یک محرک غذایی (مانند شیر گاو) ممکن است به اشتباه به عنوان علت علائم تاخیری که FPIES ایجاد می‌کند، حذف شود.

سایر آزمایشاتی که ممکن است انجام شوند عبارت هستند از:

آزمایش خون: آزمایش‌هایی که در طول واکنش انجام می‌شوند ممکن است مفید باشند. نتایج ممکن است منعکس کننده پاسخ کودک به عفونت باشد.
تست چالش غذای خوراکی تحت نظارت (OFC): در یک محیط بالینی کنترل ‌شده، غذایی که مشکوک به «محرک» است به کودک داده می‌شود و برای پاسخ نظارت می‌شود.

قبل از تشخیص FPIES، پزشکان باید سایر علل احتمالی را از بین ببرند. آنها ممکن است با متخصصان دیگر همکاری کنند تا کودک را برای سایر اختلالات آزمایش کنند.

تست چالش غذای خوراکی تحت نظارت OFC چیست؟

هنگامی که پزشک همه علل دیگر را از بین برد، ممکن است بیماری انتروکولیت ناشی از پروتئین غذایی

یا همان FPIES را تشخیص دهد. اگر مشخص نباشد که چه غذاهایی باعث واکنش در کودک می‌شود، پزشک ممکن است یک چالش غذایی خوراکی تحت نظارت یا OFC را پیشنهاد کند.

در طول OFC، پزشکان به شیرخوار غذای محرک می‌دهند و سپس او را در یک محیط بالینی و ایمن تحت نظر دارند. اگر علائم ظاهر شوند، احتمالاً غذایی که کودک خورده است، محرک بوده است. اگر حذف غذای محرک علائم را متوقف نکند، پزشکان ممکن است غذاهای دیگری به کودک بدهند. آنها هم چنین ممکن است از والدین یا سایر مراقبان بخواهند که یک دفترچه غذایی برای کمک به شناسایی و حذف محرک‌های بالقوه غذایی تا زمانی که علائم دیگر ظاهر نشوند، توصیه کنند.

درمان و مقابله با FPIES

پس از شناسایی غذای محرک، باید آن ماده محرک را از رژیم غذایی کودک حذف کرد. درمان معمولاً شامل حذف تمام غذاهای محرک از رژیم غذایی است. اگر درمان با موفقیت تمام غذاهای محرک را شناسایی کرده باشد، اطمینان از این که کودک هرگز آنها را نمی‌خورد ممکن است تنها چیزی باشد که برای درمان کودک نیاز است. والدین می‌توانند به نوزادانی که با شیر خشک تغذیه می‌شوند با FPIES یک شیر خشک ضد حساسیت که فاقد سویا، لبنیات، غلات و یا سایر مواد بالقوه آلرژی زا باشد، بدهند.

در موارد نادری که نوزادی که با شیر مادر تغذیه می‌شود به شیر مادر واکنش نشان می‌دهد، ممکن است به این معنی باشد که غذای محرک در رژیم غذایی مادر است. هم چنین گزارش‌های نادری از علائم FPIES در نوزادانی که فقط با شیر مادر تغذیه می‌شوند، گزارش شده است. تغییر موقت به یک فرمول در حین تشخیص این که کدام غذاها باعث واکنش می‌شوند و حذف آنها از رژیم غذایی ممکن است لازم باشد و یا ممکن است کودکی نیاز داشته باشد که شیر مادر را برای همیشه از رژیم غذایی کودک حذف کند. هم چنین ممکن است همراه داشتن یادداشتی حاوی اطلاعاتی در مورد کودک، وضعیت او و هر غذایی که باعث واکنش می‌شود کمک کند. این به ویژه برای سفر به اورژانس در موارد شدید که کودک علائم شوک و یا کم آبی دارد مفید است.

اگر کودک مبتلا به سندرم انتروکولیت علائم مزمن و شدید را تجربه کرد، الدین یا اطرافیان باید فوراً به دنبال درمان باشند. در صورت تداوم علائم، باید نوزاد را مستقیماً به اورژانس ببرند. در بیمارستان، پزشکان ممکن است برای هیدراته نگه داشتن کودک و جلوگیری از عوارض جدی بالقوه، قطره‌‌ای تجویز کنند. در برخی موارد، پزشکان داروهایی برای توقف واکنش سیستم ایمنی بدن یا تثبیت فشار خون کودک تجویز می‌کنند. سپس درمان شامل نظارت دقیق بر مصرف غذای کودک و اجتناب از تمام غذاهای محرک است. از آن جایی که سندرم انتر کولیک ناشی از غذاهای پروتئینی (FPIES) یک واکنش آلرژیک معمولی نیست، معمولاً نیازی به استفاده از اپی نفرین و یا Epi-pen ندارد.

واکنش FPIES هر کودک متفاوت است، بنابراین درمان بر اساس مورد به مورد تعیین می‌شود به عنوان مثال، نوزادانی که به شیر خشک‌ و شیرخوار مبتنی بر شیر سویا واکنش نشان داده‌اند، ممکن تغذیه با شیر خشک ضد حساسیت و یا شیری فاقد ماده پروتئینی محرک مورد نظر قرار داده شوند. نوزادان شیردهی که با وارد شدن مواد جامد به رژیم غذایی خود علائم FPIES را نشان می‌دهند، ممکن است به تغذیه کاملاً با شیر مادر بازگردند. سایر کودکان (با محرک‌های غذایی کمتری برای واکنش) ممکن است بتوانند به سادگی از خوردن آن غذاها اجتناب کنند. هم چنین ممکن است از درمان‌های استروئیدی برای کاهش واکنش ایمنی استفاده شود. این درمان‌ها به کاهش واکنش FPIES کمک می‌کنند، اما این شرایط را درمان نمی‌کنند. درمان FPIES باید فردی باشد و اغلب با رشد کودک اصلاح می‌شود. پزشکان به طور کلی توصیه می‌کنند قبل از معرفی یک غذای جدید، یک غذا را به آرامی برای کودک آزمایش کنید.

سوالات متداول

آیا امکان ایجاد FPIES برای بیش از یک غذا وجود دارد؟

بله. نوزادان مبتلا به FPIES ممکن است به یک، دو یا چند غذا واکنش نشان دهند.

غذاهای کم خطر برای FPIES چیست؟

کودکان مبتلا به FPIES ممکن است با غذاهای کم خطر، مانند گوشت بره، آلو، کلم بروکلی، کینوآ غنی شده و ارزن تغذیه شوند.

سخن آخر

اگر کسی مشکوک است که فرزندش FPIES دارد، باید فوراً با پزشک خود صحبت کند. سندرم انتروکولیت می‌تواند شدید باشد و باعث مشکلات دائمی شود، بنابراین شناسایی و حذف همه محرک‌ها ضروری است. شناسایی همه آنها ممکن است کمی طول بکشد. اکثر کودکان در سن ۳ تا ۵ سالگی از FPIES خارج می‌شوند و کار در کنار یک تیم پزشکی برای حذف همه غذاهای محرک معمولاً باعث تسکین علائم FPIES می‌‌شود. ممکن است یک کودک بیش از ۵ سال FPIES داشته باشد و برخی از کودکان ممکن است هم چنان که به سن بلوغ می‌رسند FPIES داشته باشند. با این حال، کنترل رژیم غذایی و حذف محرک‌ها می‌تواند به یک نوزاد کمک کند تا زندگی سالمی داشته باشد.

در صورت مفید بودن این مقاله برای شما لطفا امتیاز دهید.