پس از زایمان، بدن مادر دچار تغییرات هورمونی گستردهای میشود که بر چرخه قاعدگی و باروری او تأثیر میگذارد. شیردهی، به ویژه شیردهی انحصاری (تغذیه فقط با شیر مادر)، معمولاً با تأخیر در بازگشت قاعدگی همراه است و بسیاری از مادران تصور میکنند تا زمانی که به نوزاد شیر میدهند پریود نخواهند شد. با این حال، بازگشت قاعدگی در دوران شیردهی موضوعی متغیر است و به عواملی مانند دفعات شیردهی، تغذیه کمکی نوزاد و شرایط هورمونی مادر بستگی دارد. آشنایی با این روند به مادران کمک میکند تا درک بهتری از بدن خود داشته و تصمیمات آگاهانهتری درباره سلامت و پیشگیری از بارداری اتخاذ کنند. برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد زمان بازگشت پریود، به علاوه این که آیا میتوانید روی شیردهی به عنوان نوعی پیشگیری از بارداری حساب کنید، ادامه مطلب را بخوانید و با پینو بیبی همراه شوید.
شیردهی و پریودی
اگر به نوزاد خود شیر میدهید، پریود شما چه زمانی برمیگردد و آیا واقعاً میتوانید روی شیردهی به عنوان نوعی پیشگیری از بارداری حساب کنید؟
وقتی فهمیدید که باردار هستید، به مدت نه ماه با پریود خود خداحافظی کردید. اما اگر شیر میدهید، آیا میتوانید روی عدم خونریزی برای مدت طولانیتری حساب کنید؟ متخصصان میگویند بخش زیادی از این موضوع به تعداد دفعات شیردهی شما بستگی دارد. زمانبندی برای افراد بسیار متفاوت است. برخی از مادران شیرده در عرض چند هفته پریود میشوند، در حالی که برخی دیگر تا زمان از شیر گرفتن نوزادشان بدون پریود میمانند. تعداد دفعات شیردهی بیشترین نقش را در زمان بازگشت قاعدگی دارد.
هورمونها این تغییر را ایجاد میکنند. شیردهی مکرر میتواند تخمکگذاری را سرکوب کند و پریود شما را از بین ببرد، اما فواصل طولانیتر بین شیردهی معمولاً آن را برمیگرداند.
این روش برای همیشه روش کنترل بارداری نیست. شیردهی انحصاری میتواند باروری را تا شش ماه به تأخیر بیندازد، اما وقتی بین شیردهیها فاصله بیفتد، حتی قبل از بازگشت اولین پریودتان میتوانید تخمکگذاری کنید و باردار شوید.
آیا در دوران شیردهی پریود خواهید شد؟
سوال اساسی این است که آیا در دوران شیردهی امکان پریودی وجود دارد؟ احتمالاً، اگر چه برای علامتگذاری یک تاریخ مشخص در تقویم مشکل خواهید داشت اما قاعدگی دیر یا زود اتفاق خواهد افتاد.
بیشتر زنان در مقطعی از دوران شیردهی پریود میشوند، اما زمان آن بسیار متغیر و غیرقابل پیشبینی است. طبق گفته محققان کالج آمریکایی متخصصان زنان و زایمان (ACOG)، بسیاری از زنان شیرده اولین پریود خود را حدود شش ماه پس از زایمان تجربه میکنند، اگر چه طیف وسیعی از موارد متفاوت وجود دارد.
بعضی از زنان ظرف شش هفته پس از زایمان پریود میشوند، در حالی که برخی دیگر تا پس از شیر گرفتن، بدون پریود میمانند. زمان بازگشت پریودی، بعد از هر بار بارداری متفاوت است.
زمانبندی تا حد زیادی (هر چند نه کاملاً) به تعداد دفعات شیردهی بستگی دارد. شیردهی انحصاری، که در آن حداقل هر چهار ساعت در طول روز و حداقل هر شش ساعت در شب بدون شیر خشک یا جامد به نوزاد شیر میدهید، معمولاً پریود شما را متوقف میکند.
در این فواصل، هورمونهای شما به تخمدانهایتان میگویند که تخمکگذاری را متوقف کنند (که به آن افزایش سطح پرولاکتین نیز میگویند) که احتمال پریود شدن شما را کاهش میدهد. متخصصان مطمئن نیستند که آیا این مورد در مورد دوشیدن شیر نیز صدق میکند یا خیر.
اما طولانیتر شدن فاصله بین وعدههای شیردهی که میتواند هنگام تغذیه ترکیبی، زمانی که کودک شما شروع به خوابیدن در طول شب میکند یا زمانی که کوچولوی شما شروع به خوردن غذاهای جامد میکند، اتفاق بیفتد معمولاً باعث بازگشت پریود میشود.
چه چیزی باعث بازگشت پریود شما در هنگام شیردهی میشود؟
همه چیز به هورمونها برمیگردد (همان طور که احتمالاً حدس زدهاید!). وقتی کودک شما مرتباً شیر میخورد، عمل مکیدن آنها باعث آزاد شدن سطح بیشتری از هورمونهای اکسی توسین و پرولاکتین میشود که به تخمدانهای شما سیگنال ارسال میکنند که هر ماه تخمک آزاد نکنند، همان طور که قبل از پریود ماهانه شما این کار را انجام میدهد. (ممکن است پمپاژ شیر اثر مشابه مکیدن شیر را نداشته باشد، به همین دلیل است که ممکن است پریود شما را متوقف نکند، حتی اگر منحصراً پمپاژ کنید.)
شیردهی کمتر یا به این دلیل که شما به صورت ترکیبی شیر میدهید یا به این دلیل که کودک شما تازه بزرگتر شده و بین جلسات شیردهی فاصله بیشتری میافتد، باعث تغییر در سیگنالدهی هورمونی میشود.
در مقطعی، تخمدانها دیگر پیام توقف تخمکگذاری را دریافت نمیکنند. بنابراین آنها دوباره شروع به آزاد کردن تخمک ماهانه میکنند و پریودهای شما شروع به بازگشت میکنند.
از دیدگاه تکاملی، این موضوع کاملاً منطقی است. اگر به صورت شبانهروزی شیر میدهید، بدن شما تلاش میکند تا بارداری را برای شما دشوارتر کند، بنابراین میتوانید انرژی خود را صرف تغذیه نوزادی که از قبل دارید، کنید. اما وقتی آرام شوید، منابع بیشتری برای اختصاص دادن به یک نوزاد جدید بالقوه دارید.
آیا پریود شما در دوران شیردهی متفاوت است؟
قطعاً قاعدگی شما میتواند متفاوت باشد. پریودهای شما ممکن است سنگینتر و دردناکتر، سبکتر و کمدردتر، کوتاهتر و یا طولانیتر و در مقایسه با هنجار قبل از بارداریتان، کم و بیش منظم باشند. به ویژه اولین پریود پس از زایمان شما ممکن است لختههای خون بیشتری نیز داشته باشد.
این نوع تغییرات معمولاً برای همه طبیعی هستند و تا زمانی که مشخص نشود، هیچ راهی برای پیشبینی قاعدگی شما در دورههای شیردهی وجود ندارد. بدن شما در این مدت هنوز از نظر هورمونی در حال تنظیم است، بنابراین برخی تغییرات کاملاً طبیعی است.
اما اگر پریودهای شما به طور غیرمعمول سنگین، طولانی و یا ناراحتکننده به نظر میرسند، یا لختههای بزرگتری نسبت به حالت معمول خود دفع میکنید، باید به پزشک خود اطلاع دهید.
آیا بیماریهای تخمدان بر پریودی در شیردهی تاثیر دارد؟
بیماریهای تخمدان میتوانند بر پریودی در دوران شیردهی تأثیر بگذارند. هر چند شیردهی به خودیخود با تغییرات هورمونی (افزایش پرولاکتین) همراه است، اما وجود مشکلات تخمدانی میتواند الگوی قاعدگی را بیش از حالت طبیعی دچار تغییر کند. در ادامه به مهمترین موارد اشاره میشود:
این بیماری یکی از شایعترین علل بینظمی قاعدگی است. در مادران شیرده مبتلا به PCOS:
بسته به نوع و اندازه کیست:
عدم تعادل هورمونهایی مانند استروژن و پروژسترون میتواند:
نکته مهم این است که تأخیر یا بینظمی پریودی در شیردهی همیشه به دلیل شیردهی نیست و ممکن است بیماری زمینهای وجود داشته باشد. اگر قاعدگی پس از کاهش و یا قطع شیردهی هم چنان بازنگردد، بررسی پزشکی ضروری است. خونریزیهای شدید، طولانی مدت یا همراه با درد شدید نیاز به ارزیابی پزشک دارند.
در حالی که شیردهی به طور طبیعی میتواند پریودی را به تأخیر بیندازد، بیماریهای تخمدان میتوانند این تأخیر را تشدید کرده یا باعث بینظمی غیرطبیعی شوند. تشخیص به موقع و پیگیری پزشکی نقش مهمی در حفظ سلامت مادر و تنظیم چرخه قاعدگی دارد.
سوالات متداول در مورد پریودی و شیردهی
آیا پریود من بر میزان شیر من تأثیر میگذارد؟
برخی از زنان قبل از پریود خود متوجه کاهش میزان شیر و یا حساسیت بیشتر نوک سینههای خود میشوند. مقصر، باز هم نوسانات هورمونی، همراه با کاهش طبیعی مواد معدنی مانند کلسیم مرتبط با پریود است. اگر این اتفاق بیفتد، هیدراته ماندن، شیردهی و یا پمپاژ بیشتر و حفظ رژیم غذایی غنی از کلسیم و منیزیم میتواند به کاهش این اثرات کمک کند.
آیا پریود شدن به این معنی است که میتوانم دوباره باردار شوم؟
شیردهی انحصاری به این معنی که شما حداقل هر چهار ساعت در طول روز و هر شش ساعت در شب به نوزاد خود شیر میدهید که میتواند از بارداری جلوگیری کند زیرا از تخمکگذاری جلوگیری میکند. متخصصان این نوع پیشگیری از بارداری طبیعی را آمنوره شیردهی (LAM) مینامند. این روش حدود ۹۸ درصد در جلوگیری از بارداری مؤثر است، اما معمولاً فقط تا شش ماه پس از زایمان مؤثر است (زیرا پس از آن، نوزاد شما احتمالاً کمتر شیر میخورد).
اگر به آن معیارهای خاص شیردهی نرسیدهاید، قطعاً میتوانید باردار شوید، حتی اگر هنوز پریود نشده باشید. دلیلش این است که تخمکگذاری حدود دو هفته قبل از پریود شما در طول چرخه ماهانهتان اتفاق میافتد.
صرف نظر از دفعات شیردهی یا این که پریود شما هنوز شروع نشده باشد، بارداری در هنگام شیردهی امکانپذیر است. اگر از نظر جنسی فعال هستید و در حال حاضر برنامهای برای بارداری مجدد ندارید، با پزشک خود در مورد گزینههای پیشگیری از بارداری صحبت کنید.
چه زمانی به خاطر پریودی در زمان شیردهی با پزشک باید تماس گرفت؟
اگر در مورد پریود خود سؤال یا نگرانی دارید، چه شیرده باشید و چه نباشید، همیشه ایده خوبی است که با پزشک خود تماس بگیرید. این شامل هر گونه تغییر جدید و یا آزاردهنده در پریود شما، مانند خونریزی شدیدتر از حد معمول، افزایش درد یا گرفتگی یا لختههای بزرگ میشود. اگر قبلاً این کار را نکردهاید، در مورد روشهای پیشگیری از بارداری پس از زایمان نیز با پزشک خود صحبت کنید.
در نهایت، در مورد پریود و شیردهی، طیف وسیعی از حالتهای طبیعی وجود دارد. بسیاری از زنان متوجه میشوند که چرخههای قاعدگی آنها حدود شش ماهگی شروع به بازگشت میکند، اما بازگشت پریود شما زودتر یا دیرتر از آن نیز غیرمعمول نیست.
چرا بعضی مادران در شیردهی پریود نمیشوند؟
شیردهی مکرر باعث افزایش هورمون پرولاکتین میشود که میتواند تخمکگذاری و در نتیجه قاعدگی را مهار کند، به ویژه در شیردهی انحصاری (شیردهی فقط با شیر مادر).
پریود شدن در دوران شیردهی طبیعی است؟
بله، کاملاً طبیعی است و نشانهای از مشکل و یا کاهش کیفیت شیر مادر نیست.
آیا پریودی بر مقدار یا طعم شیر مادر تأثیر دارد؟
در برخی زنان ممکن است چند روز قبل یا حین پریود، مقدار شیر کمی کاهش یابد و یا طعم آن اندکی تغییر کند، اما معمولاً موقتی است.
آیا نوزاد در زمان پریودی مادر کمتر شیر میخورد؟
برخی نوزادان ممکن است به تغییر طعم و یا کاهش موقت شیر واکنش نشان دهند، اما اغلب بدون مشکل به شیر خوردن ادامه میدهند.
آیا با وجود شیردهی و عدم پریود امکان بارداری وجود دارد؟
بله، حتی بدون بازگشت قاعدگی نیز امکان تخمکگذاری و بارداری وجود دارد؛ بنابراین استفاده از روشهای پیشگیری ضروری است.
آیا پریودی به معنی پایان شیردهی است؟
خیر، شروع قاعدگی به هیچ وجه به معنای پایان شیردهی نیست و مادر میتواند با خیال راحت به شیردهی ادامه دهد.
آیا درد پریود در دوران شیردهی متفاوت است؟
در برخی مادران درد قاعدگی ممکن است خفیفتر یا شدیدتر از قبل باشد که معمولاً با گذشت زمان تنظیم میشود.
چه زمانی بعد از زایمان معمولاً پریود برمیگردد؟
زمان بازگشت قاعدگی بسیار متغیر است؛ از چند هفته پس از زایمان تا چند ماه یا حتی بیش از یک سال، به ویژه در شیردهی انحصاری.
چه شرایطی پریودی باید با پزشک مراجعه کرد؟
در صورت خونریزی بسیار شدید، طولانی مدت، نامنظم یا همراه با درد غیرعادی، بهتر است با پزشک مشورت شود.
سخن پایانی دکتر پینو
شیردهی و پریودی هر دو فرآیندهای طبیعی بدن زن هستند که پس از زایمان تحت تأثیر تغییرات هورمونی قرار میگیرند. شیردهی، به ویژه به صورت انحصاری و مکرر، معمولاً با افزایش سطح هورمون پرولاکتین همراه است که میتواند تخمکگذاری و در نتیجه بازگشت قاعدگی را برای مدتی به تأخیر بیندازد. با این حال، این اثر در همه زنان یکسان نیست و زمان بازگشت پریودی میتواند از چند هفته پس از زایمان تا ماهها یا حتی بیش از یک سال متغیر باشد. شروع پریودی در دوران شیردهی به طور معمول نشانهای از اختلال در شیردهی یا کاهش کیفیت شیر مادر نیست. اگر چه برخی مادران ممکن است در روزهای قبل یا حین قاعدگی کاهش موقتی در میزان شیر یا تغییر جزئی در طعم آن را تجربه کنند، این تغییرات اغلب کوتاه مدت بوده و به ندرت مشکلی جدی برای تغذیه نوزاد ایجاد میکند. بیشتر نوزادان بدون مشکل به شیر خوردن ادامه میدهند و شیردهی هم چنان فواید کامل خود را حفظ میکند.
نکته مهم این است که نبود پریودی به معنای عدم باروری نیست. تخمکگذاری میتواند پیش از اولین قاعدگی رخ دهد و بنابراین احتمال بارداری ناخواسته در دوران شیردهی وجود دارد. به همین دلیل، آگاهی مادران از این موضوع و استفاده از روشهای مناسب و ایمن پیشگیری از بارداری در دوران شیردهی اهمیت زیادی دارد.
در نهایت، شناخت تغییرات طبیعی بدن، اطمینان از طبیعی بودن بازگشت پریودی و دریافت مشاوره پزشکی در صورت بروز علائم غیرعادی، به مادران کمک میکند تا این دوره حساس را با آرامش و اطمینان بیشتری سپری کنند. شیردهی حتی با بازگشت قاعدگی همچنان یک روش ارزشمند، ایمن و مفید برای سلامت مادر و نوزاد محسوب میشود.
در صورت مفید بودن این مقاله برای شما لطفا امتیاز دهید.
روشهای غیر دارویی تسکین درد زایمان: هیپنوتیزم، موسیقی، آب









