بارداری تغییرات جسمی و روانی زیادی را به همراه دارد كه درباره بعضي از اين تغييرات کمتر صحبت شده است از جمله افزایش ضربان قلب. در دوران بارداری حجم خون بدن افزایش مییابد و این خون اضافه باعث ميشود ضربان قلب حدود 25 درصد سریعتر از حد طبیعی شود. ضربان قلب سریعتر گاهی اوقات به تپش قلب منجر میگردد كه باعث میشود قلب سريعتر بتپد. تپش قلب در دوران بارداری میتواند طبیعی و بیضرر باشد ولي براي احتياط حتما به پزشك مراجعه كنيد.

آیا در بارداری ضربان قلب افزایش پیدا میکند؟
در دوران بارداری قلب بیشتر تحت فشار است زیرا با رشد جنین لازم است مقدار بیشتری خون به رحم برسد. در اواخر بارداری، رحم یک پنجم حجم خون زن باردار را دریافت میکند. در دوران بارداری میزان خون پمپاژ شده توسط قلب (برون ده قلبی) 25 تا 50 درصد افزایش مییابد بنابراین تعداد ضربان قلب در حالت استراحت از 60 ضربه در دقیقه قبل از بارداری به حداکثر 100 ضربه در دقیقه تغيير ميكند. در حین ورزش ضربان قلب و بروندهي قلب در یک زن باردار بیشتر افزایش مییابد. در حدود هفته30 ام بارداری برون ده قلبی اندکی کاهش مییابد سپس ضربان قلب در حین زایمان 30 درصد دیگر افزایش پيدا ميكند. ضربان قلب بلافاصله پس از زایمان ابتدا به سرعت سپس به کندی کاهش مییابد. حدود 6 هفته پس از زایمان ضربان قلب به حالت عادی باز میگردد.
حجم خون در دوران بارداری تقریباً 50 درصد افزایش مییابد. مقدار پلاسما در خون بیشتر از گلبولهای قرمز (که حامل اکسیژن هستند) افزایش می یابد بنابراین حتی اگر تعداد گلبولهای قرمز خون بیشتر باشد آزمایش خون کمخونی خفیف را نشان ميدهد که طبیعی است. به دلایل نامشخص تعداد گلبولهای سفید خون (که با عفونتها مبارزه میکنند) در دوران بارداری کمی افزایش مییابد و در طول زایمان و در روزهای اول پس از زایمان به میزان قابل توجهی افزایش مییابد.
افزایش اندازه رحم مانع از بازگشت خون از اندام تحتانی و ناحیه لگن به قلب می شود در نتیجه بروز تورم به خصوص در پاها غیر معمول نیست. رگهای واریسی اغلب در اندامهای تحتانی و در ناحیه اطراف دهانه واژن (فرج) ظاهر میشوند که میتواند باعث ناراحتی شود كه با پوشيدن لباسهای گشاد جریان خون بهتر ميشود. برخی اقدامات نه تنها ناراحتی ایجاد شده را تسکین میدهد بلکه تورم پاها را کاهش میدهد و باعث از بین رفتن رگهای واریسی پس از زایمان میشود از جمله اغلب در حالی که پاهای خود را بالا آوردهاید استراحت کنید، به پهلوی چپ دراز بکشید.

تپش قلب در زنان در دوران بارداری چگونه است؟
تپش قلب احساسي است که قلب به طور طبیعی نمیتپد. هنگام تپش قلب ممکن است فرد نسبت به ضربان قلب خود بیش از حد آگاه شود و آن را در گردن و گلو نیز احساس کند. در صورت بروز تپش قلب شديد ممكن است شخص باردار دچار سرگيجه شود و يا هوشياري خود را از دست بدهد که باید شخص به متخصص قلب و عروق مراجعه کند. پزشك متخصص با گرفتن نوار قلب و آزمايش خون علت تپش قلب را بررسي ميكند. علت تپش قلب ممكن است به خاطر تيروئيد، كم خوني، انواع عفونت يا … باشد.
علايم تپش قلب در بارداري
نشانه تپش قلب در شخص باردار ممكن است يك يا چند حالت از موارد زير باشد:
- احساس گيجي
- احساس اضطراب
- احساس تند زدن قلب و يا كوبش قلب
- عرق كردن
و …

نکاتی برای کاهش تپش قلب در دوران بارداری
فرد باردار ممکن است در زمان استراحت یا در محل کار تپش قلب را تجربه کند و دچار نگراني و استرس شود ولي با انجام اقدامات ساده زير می تواند تپش قلب را کنترل کند و دوران بارداري راحتتري داشته باشد:
اگر فرد باردار استراحت کافی داشته باشد، تپش قلب باید کاهش یابد. براي اين كار روی تخت خود دراز بکشد و چرت کوتاهی بزند پس از انجام اين كار احساس بهتری خواهد داشت.
بارداری میتواند باعث کمآبی بدن شود كه تپش قلب را به دنبال دارد بنابراین با نوشیدن مقدار كافي آب و سایر مایعات از کم آبی بدن خودداری کند.
برای هر زن باردار بسیار رایج است که در دوران بارداری تغییرات خلقی داشته باشد یا احساساتی شود كه چنين تغييراتي می تواند استرسزا باشد و منجر به تپش قلب گردد بنابراين مراجعه به مشاور بارداري و يا روانشناس به كنترل اين تغييرات كمك ميكند.
نوشیدن قهوه، چای و سایر نوشیدنی های کافئیندار میتواند باعث تند شدن ضربان قلب در دوران بارداری شود بنابراین مصرف این محصولات بايد به حداقل برسد.
برخی از داروها حاوی محرک هستندكه باعث تندتر شدن ضربان قلب ميشوند بنابراين قبل از مصرف دارو با پزشك خود مشورت كنيد.
يكي از راههاي کنترل تپش قلب گرفتن دوش آب سرد است. آب سرد ضربان قلب شما را عادی می کند و باعث میشود احساس بهتر و آرامش بیشتری داشته باشید.

تعداد ضربان قلب در دوران بارداری
تعداد ضربان قلب بزرگسالان در حالت استراحت معمولاً بین 60 تا 100ضربه در دقیقه است كه تعداد اين ضربان با توجه به سن، وزن، تمرین ورزشی و … ميتواند متفاوت باشد. به طور کلی زنان جوان ضربان نبض بیشتری نسبت به زنان مسنتر دارند. اضافه وزن همچنین میتواند نبض را سریعتر کند در حالی که فعالیت بدنی منظم آن را کندتر ميکند.
در دوران بارداری بدن دچار تغییرات فیزیکی و روانی زیادی میشود مثلا ضربان قلب افزايش مييابد. ضربان قلب زنان باردار در حالت استراحت بین 85 تا 90 ضربه در دقیقه است و می تواند تا 100 ضربه در دقیقه نیز برسد.
در دوران بارداری با توجه به وضعیت سلامتی خانم باردار تعداد ضربان قلب 10 یا 20 ضربه در دقیقه افزایش مییابد. توجه داشته باشید که افزایش ضربان قلب منجر به کاهش فشار خون در زنان باردار میشود و دليل آن اين است كه رحم به دلیل نقشی که در دوران بارداری دارد خون بیشتری دریافت میکند به همین دلیل قلب بیشتر کار خواهد کرد.
اگرچه قلب برای این افزایش تعداد ضربان قلب آماده است اما به زنان باردار توصیه میشود فشار خون خود را به طور منظم در دوران بارداری اندازهگیری کنند. همچنین توصیه میشود از مصرف مواد محرک مانند قهوه خودداری کنید و كارهايي كه خستگي زيادي به دنبال دارند را انجام ندهيد تا سلامت خود و جنين را به خطر نیندازید.
چرا ضربان قلب در بارداری افزایش مییابد؟
رحم، جفت و جنین در طول بارداری در حال رشد هستند به همین دلیل برای روند افزایش تکامل به خون بیشتری نیاز دارند. اما دلایل دیگری نیز باعث افزایش ضربان قلب در دوران بارداری میشود از جمله:
• تغییرات هورمونی: تغییرات هورمونی به ویژه در دوران بارداری قابل توجه هستند و بر روی رگهای خونی تأثیر میگذارند.
• نفس كشيدن: در دوران بارداری فرد باردار هوای بیشتری را استنشاق و بازدم میکند.
• افزایش وزن: افزايش وزن در دوران بارداری باعث افزایش جزئی در ضربان قلب زنان میشود.
• هورمونهای تیروئید: در دوران بارداری هورمونهای تیروئید بیشتری ترشح میشود که باعث افزایش ضربان قلب نیز میشود.

توصيههايي براي كاهش تپش قلب
به دلیل افزایش ضربان قلب در دوران بارداری، تجربه تپش قلب کاملا طبیعی است كه این اتفاق پس از فعالیت بدنی یا فعالیت بیش از حد رخ میدهد. هنگام تپش قلب توصیه میشود براي كاهش تپش قلب استراحت کنید و نفس عمیق بکشید.
- خانم باردار باید به اندازه کافی بخوابد و در طول روز به طور منظم استراحت کند.
- ورزش هایي مانند شنا یا یوگا انجام دهد.
- داشتن وزن مناسب در دوران بارداري به منظور داشتن ضربان قلب مناسب كمك ميكند.

تاثير فعاليت بدني بر ضربان قلب
فعالیت بدنی در دوران بارداری واجب است. در دوران بارداري خطرات مربوط به عدم تحرک بیشتر از خطرات انجام تمرینات مناسب است و با داشتن فعاليت بدني ضربان قلب مناسبتري خواهيد داشت. برخي از زنان باردار باور اشتباهي دارند كه داشتن تحرك در دوران بارداري باعث سقط جنین، مشکلات رشد جنین یا زایمان زودرس ميشود در صورتي كه نداشتن تحرك كافي منجر به مرگ زن باردار خواهد شد.
شرایط پزشکی خاصی وجود دارد که ممکن است پزشك فعالیت بدنی در دوران بارداری را منع کند. اگر ميخواهيد فعاليت ورزشي خاصي انجام دهيد حتما قبل از انجام اين فعاليت ورزشي با پزشك خود مشورت كنيد.
با توجه به تغییرات قلبی و عروقی در دوران بارداری فعالیت بدنی شدید میتواند مشكلات زيادي را براي مادر و جنين ايجاد كند. زيرا فعالیت بدنی شدید باعث انحراف جریان خون مادر به اندامهای حیاتی جنين از طريق جفت ميشود و سقط جنین و يا ناهنجاری های مادرزادی را به دنبال دارد بنابراين داشتن فعاليت بدني درست بسيار مهم است.فشار خون معمولاً در سهماهه دوم کاهش مییابد اما ممکن است در سهماهه سوم به مقادیر طبیعی بازگردد.

چه زمانی در دوران بارداری به دلیل ضربان قلب به پزشک مراجعه کنیم؟
زن باردار گاهی اوقات می تواند بی نظمی هايي را در ضربان قلبش تجربه کند كه چنین تغییراتی در دوران بارداری طبیعی است. با این حال سایر اختلالات ریتم قلب به عنوان مثال سوفل دیاستولیک و نبض نامنظم و سریع نياز به مراجعه به پزشك دارد. (سوفل قلب دیاستولیک سوفلهایی هستند که درست قبل از انقباض قلب رخ میدهند.)
اگر خانم باردار در حال استراحت ضربان قلبش بيشتر از 110 ضربه در دقیقه باشد بايد به پزشك مراجعه كند همچنين در صورت پايين بودن تعداد ضربان قلب نيز لازم است تحت نظر پزشك باشد.

سخن آخر
در دوران بارداری قلب بیشتر تحت فشار است زیرا با رشد جنین لازم است مقدار بیشتری خون به رحم برسد. در اواخر بارداری، رحم یک پنجم حجم خون زن باردار را دریافت میکند. در دوران بارداری میزان خون پمپاژ شده توسط قلب (برون ده قلبی) 25 تا 50 درصد افزایش مییابد. بنابراین تعداد ضربان قلب در حالت استراحت از 60 ضربه در دقیقه قبل از بارداری به حداکثر 100 ضربه در دقیقه تغيير ميكند.
فعالیت بدنی در دوران بارداری مهم است. در دوران بارداري خطرات مربوط به عدم تحرک بیشتر از خطرات انجام تمرینات مناسب است و با داشتن فعاليت بدني ضربان قلب مناسبتري خواهيد داشت. برخي از زنان باردار باور اشتباهي دارند كه داشتن تحرك در دوران بارداري باعث سقط جنین، مشکلات رشد جنین یا زایمان زودرس ميشود در صورتي كه نداشتن تحرك كافي منجر به مرگ زن باردار خواهد شد.
در صورت مفید بودن این مقاله برای شما لطفا امتیاز دهید.












