دستگاه داخل رحمی (IUD) نوعی وسیله پیشگیری از بارداری است که پزشک آن را در رحم شما قرار میدهد. پس از قرار دادن IUD، بسته به نوع خاص آن، تا ۱۰ سال یا بیشتر میتواند از بارداری جلوگیری کند. پزشک شما میتواند در هر زمانی که تصمیم به بارداری بگیرید، IUD را از بدن شما خارج کند. با پینو بیبی همراه باشید تا در مورد آن بیشتر بدانیم.
دستگاه داخل رحمی (IUD) چیست؟

دستگاه داخل رحمی (IUD) نوعی وسیله کنترل بارداری است که پزشک آن را در رحم شما قرار میدهد. آییودیها رایجترین نوع پیشگیری از بارداری برگشتپذیر طولانی اثر (LARC) هستند. وقتی آییودی قرار داده میشود، لازم نیست نگران پیشگیری از بارداری باشید تا زمانی که زمان تعویض آن فرا برسد (سه تا ده سال، بسته به برند). LARCها، که شامل آییودی و ایمپلنتهای ضدبارداری میشوند، مؤثرترین شکل پیشگیری از بارداری هستند که نیازی به جراحی ندارند.
اگر تصمیم به بارداری بگیرید، پزشک شما میتواند آییودی شما را خارج کند. برخلاف سایر روشهای پیشگیری از بارداری، مانند کاندوم، آییودیها از عفونتهای مقاربتی (STI) جلوگیری نمیکنند. میتوانید از آییودی به همراه کاندوم برای جلوگیری از بارداری استفاده کنید و در عین حال خطر ابتلا به بیماریهای مقاربتی را نیز کاهش دهید.
انواع مختلف آییودی چیست؟

دو نوع آییودی وجود دارد، آییودیهای مسی و آییودیهای هورمونی (لوونورژسترول). هر دو دارای قابهای پلاستیکی هستند که پس از ورود به رحم به شکل T باز میشوند. در پایین آنها رشتههایی متصل است که به واژن شما امتداد مییابد تا پزشک شما بتواند در صورت نیاز آییودی شما را خارج کند.
سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) پنج برند IUD را تأیید کرده است: Paragard (مسی) و Mirena، Liletta، Kyleena و Skyla (هورمونی).
- IUD های مسی: IUD پاراگارد دارای یک سیم مسی نازک است که به دور قسمت ساقه T پیچیده میشود. ساقه به یک توپ صاف ختم میشود که از سوراخ شدن دهانه رحم شما هنگام قرار دادن IUD توسط پزشک جلوگیری میکند.
- IUD های هورمونی (لوونورژسترل): قسمت بالای T حاوی هورمون پروژستین لوونورژسترل است که از طریق ساقه جریان مییابد. پروژستینها یک نسخه مصنوعی از پروژسترون هستند، هورمونی که به طور طبیعی در بدن شما وجود دارد. میرنا و لیلتا کمی بزرگتر از کایلینا و اسکایلا هستند.
هر دو نوع حاوی عناصری هستند که باعث میشوند در طول مراحل تصویربرداری ظاهر شوند. پزشک شما میتواند IUD شما را در طول ویزیتهای سلامت بررسی کند تا از قرارگیری صحیح آن اطمینان حاصل کند.
IUDها چقدر رایج استفاده میشوند؟
آییودیها دومین شکل محبوب کنترل بارداری برگشتپذیر پس از قرصهای ضدبارداری هستند. در سطح جهان، حدود ۲۳ درصد از زنانی که از روشهای پیشگیری از بارداری استفاده میکنند، آییودی را انتخاب میکنند. در ایالات متحده آمریکا، استفاده از آییودی بین سالهای ۲۰۰۲ تا ۲۰۱۴ میلادی از ۲ درصد به ۱۴ درصد افزایش یافته است.
چه کسانی نباید از آییودی استفاده کنند؟
اگر موارد زیر را دارید، نباید از آییودی استفاده کنید:
- باردار هستید.
- به عفونت مقاربتی فعال (STI) مبتلا هستید.
- در معرض خطر بالای ابتلا به بیماریهای مقاربتی هستید.
- به سرطان دهانه رحم (سرویکس) و یا سرطان رحم مبتلا هستید.
- خونریزی واژینال بدون دلیل دارید.
- اگر به مس حساسیت دارید و یا بیماری ویلسون، یک بیماری ژنتیکی که باعث تجمع مس در بدن شما میشود، دارید، نباید از آییودیهای مسی استفاده کنید.
- اگر بیماری شدید کبدی یا سرطان سینه دارید، نباید از آییودیهای هورمونی استفاده کنید. اگر در معرض خطر بالای ابتلا به سرطان سینه هستید، نباید از آنها استفاده کنید.
آییودیها چگونه کار میکنند؟
همه آییودیها باعث ایجاد پاسخ ایمنی میشوند. بدن شما آییودی را به عنوان یک مهاجم تشخیص میدهد و برای دفاع از خود وارد عمل میشود. این فرآیند منجر به التهاب میشود. التهاب در رحم شما محیطی سمی برای اسپرم ایجاد میکند. در نتیجه، اسپرم نمیتواند برای بارور کردن تخمک به لولههای فالوپ شما برسد. خواص خاص آییودیهای مسی و هورمونی هم چنین مانع از خروج اسپرم از رحم شما میشود.
- آییودیهای مسی: پاسخ التهابی را تشدید میکنند و باعث میشوند پوشش رحم (آندومتر) شما ملتهب شود. حتی اگر اسپرم بتواند تخمک را بارور کند، پوشش رحم شما کاشت و رشد تخمک بارور شده (جنین) را در آنجا دشوار میکند.
- آییودیهای هورمونی: مقادیر کمی از هورمون پروژسترون لوونورژسترول را به مرور زمان آزاد میکنند. لوونورژسترول مخاط دهانه رحم شما را غلیظ میکند و شنا کردن اسپرم به سمت لولههای فالوپ شما را دشوارتر میکند. هم چنین پوشش رحم شما را نازک میکند و تا حدی توانایی شما را برای آزاد کردن تخمک در طول چرخه قاعدگی سرکوب میکند. همه آییودیهای هورمونی حاوی مقدار یکسانی از لوونورژسترول نیستند یا سرعت آزادسازی یکسانی ندارند. برای مثال، میرنا و لیلتا پروژستین بیشتری نسبت به کایل آزاد میکنند.
IUDها چقدر دوام دارند؟
سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) استفاده از IUD ها را بر اساس جدول زمانی زیر تأیید کرده است:
- Paragard: به مدت ۱۰ سال از بارداری جلوگیری میکند.
- Mirena: به مدت هشت سال از بارداری جلوگیری میکند.
- Liletta: به مدت شش سال از بارداری جلوگیری میکند.
- Kyleena: به مدت پنج سال از بارداری جلوگیری میکند.
- Skyla: به مدت سه سال از بارداری جلوگیری میکند.
بسته به عواملی مانند سن و وضعیت سلامتی شما، پزشک شما ممکن است توصیه کند که میتوانید با خیال راحت دستگاه را برای مدت طولانیتری استفاده کنید و هم چنان همان میزان محافظت را دریافت کنید. از راهنماییهای پزشک خود پیروی کنید.
دستگاه داخل رحمی چگونه قرار داده میشود؟
فقط پزشک میتواند IUD را قرار دهد، تنظیم کند یا خارج کند.
قبل از قرار دادن IUDچه اتفاقی میافتد؟
پزشک شما بر اساس وضعیت سلامتی و سبک زندگی شما، اطمینان حاصل میکند که شما کاندیدای مناسبی برای قرار دادن IUD هستید. ممکن است لازم باشد از قبل آزمایش بارداری انجام دهید یا برای بیماریهای مقاربتی آزمایش شوید.
قبل از عمل، با پزشک خود در مورد مدیریت درد صحبت کنید. بسیاری از افراد گذاشتن آییودی را بدون هیچ مشکلی تحمل میکنند. برخی دیگر از انجام آییودی خودداری میکنند زیرا نگران این هستند که این تجربه چه احساسی خواهد داشت. پزشک شما ممکن است توصیه کند که از قبل داروهای مسکن مصرف کنید تا هر گونه درد یا ناراحتی که ممکن است احساس کنید را کاهش دهد. آنها هم چنین ممکن است قبل از عمل، ناحیه را بیحس کنند. ارتباط مستقیم با پزشک شما میتواند اضطرابی را که ممکن است در مورد گذاشتن آییودی داشته باشید، کاهش دهد.
در طول قرار دادن آییودی چه اتفاقی میافتد؟
قرار دادن آییودی پانزده دقیقه و یا کمتر طول میکشد. پزشک شما میتواند این عمل را در طول یک ویزیت در مطب انجام دهد.
شما روی یک میز قرار خواهید گرفت، گویی که پاپ اسمیر انجام میدهید، با زانوهای خم، پاهای باز که روی تکیهگاه قرار گرفتهاند. ممکن است یک تزریق بیحسی در نزدیکی دهانه رحم شما انجام شود تا هر گونه درد یا ناراحتی کاهش یابد.
پزشک متخصص از یک اسپکولوم برای گشاد کردن واژن شما استفاده خواهد کرد. هنگام قرار دادن آییودی توسط پزشک، ممکن است گرفتگی خفیف تا شدید احساس کنید.
بعد از قرار دادن آییودی چه اتفاقی میافتد؟
ممکن است متوجه هیچ عارضه جانبی نشوید، یا ممکن است درد خفیف تا شدیدی را تجربه کنید. ایده خوبی است که برای احتیاط به خودتان کمی استراخت بدهید تا بهبودی کامل حاصل شود. در صورت امکان، بقیه روز را مرخصی بگیرید زیرا ممکن است:
- احساس سبکی سر یا سرگیجه کنید.
- گرفتگی عضلات یا کمردرد را تجربه کنید.
- خونریزی سبک یا لکه بینی را تجربه کنید.
استفاده از داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی بدون نسخه (OTC) و پدهای گرم کننده میتواند درد را کاهش دهد. پدهای نوار بهداشتی و پدهای بهداشتی میتوانند به مدیریت هر گونه خونریزی کمک کنند.
IUDمن چه زمانی شروع به کار میکند؟
Paragard بلافاصله شروع به کار میکند. IUD های هورمونی بسته به این که در چه مرحلهای از چرخه قاعدگی خود هستید، از بارداری جلوگیری میکنند. اگر در دوره قاعدگی خود هستید، بلافاصله شروع به کار میکنند. اگر در دوره قاعدگی خود نیستید، ممکن است یک هفته طول بکشد تا از شما محافظت کنند. در حالی که منتظر اثر IUD خود هستید، از سایر روشهای پیشگیری از بارداری استفاده کنید.
IUDها در جلوگیری از بارداری چقدر مؤثر هستند؟
IUD ها ۹۹ درصد در جلوگیری از بارداری مؤثر هستند. آییودیها و ایمپلنتهای ضدبارداری، مؤثرترین انواع روشهای برگشتپذیر کنترل بارداری موجود هستند.
مزایای استفاده از آییودی چیست؟
- میزان موفقیت آییودیها ۹۹ درصد دارند.
- از نیاز به پیدا کردن وسایل ضدبارداری قبل از رابطه جنسی جلوگیری میکنند.
- مقرون به صرفه هستند.
- در صورت تصمیم به بارداری یا تغییر روشهای کنترل بارداری، میتوان آنها را خارج کرد.
- سالها بدون هیچ گونه مراقبت مداوم از طرف شما، از بارداری شما جلوگیری میکنند.
- شما را از نگرانی در مورد فراموش کردن قرص ضدبارداری، فراموش کردن تزریق آمپول ضدبارداری و غیره رها میکنند.
- برخی مطالعات نشان دادهاند که برخی از برندهای آییودی میتوانند خطر ابتلا به سرطان دهانه رحم، سرطان آندومتر، سرطان تخمدان و بیماری التهابی لگن (PID) را کاهش دهند.
مزایای دیگر آییودیهای هورمونی
تحقیقات مربوط به آی یودیهای میرنا و لیلتا نشان داده است که آنها میتوانند:
- خونریزی شدید قاعدگی را کاهش دهند (میرنا برای درمان HMB توسط FDA تأیید شده است).
- گرفتگیهای قاعدگی و درد ناشی از آندومتریوز را تسکین میدهند.
مزایای دیگر IUDهای مسی
پاراگارد یک روش موثر پیشگیری از بارداری اضطراری است. قرار دادن پاراگارد ظرف پنج روز پس از رابطه جنسی محافظت نشده میتواند از بارداری شما جلوگیری کند.
عوارض جانبی استفاده از IUDچیست؟
IUD میتواند چرخه قاعدگی شما را مختل کند:
- IUD های مسی میتوانند گرفتگیهای قاعدگی شما را بدتر کرده و خونریزی قاعدگی شما را افزایش دهند، به خصوص در چند ماه اول پس از قرار دادن IUD.
- IUD های هورمونی میتوانند دورههای قاعدگی شما را نامنظم کنند، به خصوص در چند ماه اول پس از قرار دادن. ممکن است دورههای قاعدگی را از دست بدهید (آمنوره).
- نخهای IUD ممکن است در ابتدا سفت به نظر برسند و شما یا شریک زندگیتان ممکن است در طول رابطه جنسی متوجه این موضوع شوید. با گذشت زمان، نخها باید نرم شوند. اگر IUD شما مانع از داشتن یک زندگی جنسی سالم میشود یا باعث میشود در طول رابطه جنسی درد داشته باشید، با پزشک خود صحبت کنید.
- اکثر افرادی که از IUD استفاده میکنند، در طول چرخه قاعدگی خود به تخمکگذاری ادامه میدهند یا هر ماه یک تخمک آزاد میکنند. تخمکگذاری ممکن است باعث ایجاد کیست تخمدان شود، تودههایی که معمولاً بیضرر هستند و خود به خود برطرف میشوند. بسته به این که در چه مرحلهای از چرخه قاعدگی خود هستید، داشتن کیست رایج است.
خطرات استفاده از IUDچیست؟
IUD ها هم ایمن و هم مؤثر در نظر گرفته میشوند. عوارض (اگر چه نادر هستند) ممکن است شامل موارد زیر باشند:
- خروج: IUD شما ممکن است از رحم شما خارج شود. وقتی این اتفاق میافتد، معمولاً در طول پریود شما، در چند ماه اول پس از قرار دادن آن رخ میدهد.
- سوراخ شدن: دیواره رحم میتواند در حین قرار دادن سوراخ شود.
- بارداری پرخطر: احتمال بارداری شما کم است. در صورت بارداری، بارداری شما بیشتر منجر به عوارض بارداری میشود. اطمینان از این که از IUD خود پس از تاریخ انقضا استفاده نکنید، میتواند از بارداری جلوگیری کند.
- عفونت: باکتریها میتوانند هنگام قرار دادن IUD وارد بدن شما شوند و باعث عفونت شوند. عفونتها به احتمال زیاد در ۲۰ روز اول قرار دادن رخ میدهند. پزشک شما دهانه رحم شما را در حین قرار دادن IUD تمیز میکند تا خطر را کاهش دهد.
چه سوالاتی باید از پزشک خود در مورد آی یو دی پرسید؟
- آیا IUD را برای من توصیه میکنید؟
- چه مارک و یا مارکهایی از IUD را برای من توصیه میکنید؟
- بعد از گذاشتن IUD باید انتظار چه مقدار خونریزی داشته باشم؟
- آیا IUD چرخه قاعدگی من را مختل میکند؟ چگونه؟
- آیا باید علاوه بر IUD از روش پیشگیری از بارداری پشتیبان استفاده کنم؟
- آیا IUD بر تجربه مقاربت من تأثیر میگذارد؟ روی تجربه شریک زندگی من چطور؟
سوالات متداول درباره آی یو دی
بزرگترین خطر آییودی چیست؟
آییودی بسیار بیخطر است، اما برخی خطرات نادر نیز وجود دارد، از جمله:
- عفونتهای لگنی، معمولاً ظرف ۳ هفته پس از نصب آییودی.
- جابجایی یا بیرون آمدن آییودی، معمولاً ظرف ۳ ماه پس از نصب.
- آسیب به رحم.
- بارداری خارج رحمی در موارد نادر که آییودی شما از کار میافتد.
وقتی آییودی دارید، اسپرم کجا میرود؟
التهاب در رحم شما محیطی سمی برای اسپرم ایجاد میکند. در نتیجه، اسپرم نمیتواند به لولههای فالوپ شما برسد تا تخمک را بارور کند. خواص خاص آییودیهای مسی و هورمونی نیز مانع از خروج اسپرم از رحم شما میشود.
آیا گذاشتن آییودی دردناک است؟
افراد معمولاً هنگام قرار دادن آییودی خود، مقداری گرفتگی یا درد احساس میکنند. این درد میتواند برای برخی شدیدتر از دیگران باشد. اگر هرگز زایمان نداشتهاید یا اگر قبلاً تجربه تروما، افسردگی یا اضطراب داشتهاید، درد هنگام قرار دادن آییودی ممکن است شدیدتر باشد.
آیا آییودی از قرص ضدبارداری بهتر است؟
بزرگترین تفاوت بین آییودی و قرص ضدبارداری به این برمیگردد که چند وقت یکبار باید به آنها فکر کنید. آییودیها دستگاههای پزشکی هستند که متخصص سلامت زنان آنها را در رحم شما قرار میدهد تا از بارداری برای چندین سال جلوگیری کند. قرصهای ضدبارداری داروهایی هستند که روزانه برای جلوگیری از بارداری مصرف میکنید.
کدام آییودی بهتر است؟
هم آییودی مسی و هم آییودی هورمونی بیش از ۹۹ درصد مؤثر هستند. آییودیهای مسی ۹۹.۲ درصد مؤثر هستند، در حالی که آییودیهای هورمونی ۹۹.۸ درصد مواقع موفق هستند. احتمال بارداری شما کمتر از ۱ درصد است.
آیا آییودی میتواند به رحم آسیب برساند؟
سوراخ شدن رحم با آییودی یک پدیده غیرمعمول است. از بین سوراخهایی که رخ میدهند، اکثر آنها آسیب طولانیمدت ایجاد نمیکنند، اگر چه معمولاً به زنان توصیه میشود که تحت عمل جراحی برای برداشتن آن قرار گیرند که خطراتی دارد.
آیا میتوانم IUD خود را با انگشتم حس کنم؟
در حالت نشسته یا چمباتمه قرار بگیرید و به آرامی انگشت خود را وارد واژن خود کنید. باید قبل از رسیدن انگشت به دهانه رحم، نخهایی را که آویزان هستند، حس کنید. اگر نخها را حس کردید، این نشان میدهد که IUD شما به احتمال زیاد در جای مناسب قرار دارد و به درستی کار میکند.
درد ناشی از قرار دادن آییودی چقدر طول میکشد؟
برخی افراد بلافاصله پس از قرار دادن آییودی احساس بهتری دارند. گرفتگی خفیف و خونریزی نامنظم از چند روز تا ۶ ماه طبیعی است. اما این موارد معمولاً تا چرخه قاعدگی بعدی بهتر میشوند.
چگونه برای قرار دادن آییودی آماده شویم؟
قبل از قرار دادن آییودی، باید یک وعده غذایی سبک یا میان وعده میل کنید تا از سرگیجه جلوگیری شود. هم چنین باید مقداری آب بنوشید، زیرا ممکن است لازم باشد قبل از قرار دادن آییودی، نمونه ادرار بدهید تا مطمئن شوید که باردار نیستید.
کدام امنتر است، آییودی یا قرص؟
یکی از عوارض جانبی قرصهای ضدبارداری، افزایش اندک خطر لخته شدن خون است. این خطر با افزایش سن بیشتر میشود. اگر ۳۵ سال یا بیشتر دارید و سیگار میکشید، آییودی ممکن است ایمنتر باشد.
کدام روش کنترل بارداری سالمتر است؟
آییودی و ایمپلنت موثرترین (بیش از ۹۹ درصد) روش پیشگیری از بارداری موجود برای جلوگیری از بارداری هستند. هم چنین آنها کمتر از هر روش دیگری نیاز به تعویض دارند. روشهای LARC شما را از بیماریهای مقاربتی محافظت نمیکنند. با استفاده از کاندوم، رابطه جنسی ایمنتری داشته باشید.
سخن پایانی تیم پینو بیبی
دستگاههای داخل رحمی (IUD) یک روش ایمن، مؤثر و راحت برای پیشگیری از بارداری هستند. پس از قرار دادن، میتوانند برای چندین سال از بارداری جلوگیری کنند. یک آییودی که به درستی قرار گرفته باشد، به طوری که قسمت بالای T آن در بالای رحم قرار گرفته و نخ آن به داخل واژن امتداد یابد. هر دو نوع آییودی مسی و هورمونی، شکلی شبیه به T در داخل رحم شما ایجاد میکنند که آییودی را در جای خود نگه میدارد.
مزایا و معایب گذاشتن IUD را با پزشک خود بسنجید. آنها میتوانند به شما کمک کنند تصمیم بگیرید که آیا IUD بهترین گزینه برای شماست یا خیر. آنها هم چنین میتوانند نوع IUD مناسب برای شما را توصیه کنند. اگر تصمیم به استفاده از IUD دارید، فراموش نکنید که از روش دیگری برای جلوگیری از بیماریهای مقاربتی استفاده کنید.
در صورت مفید بودن این مقاله برای شما لطفا امتیاز دهید.















