قطع قاعدگی پس از زایمان میتواند نگرانکننده باشد، به خصوص زمانی که از خود میپرسید آیا چرخه قاعدگی شما باید تا الان برمیگشت یا خیر. در این مقاله درمییابید که عدم قاعدگی بعد از زایمان تا چه زمانی طبیعی است، چه علائمی را باید در نظر گرفت و چه زمانی نیاز است برای نگرانیهای مربوط به قاعدگی پس از زایمان به پزشک مراجعه کنید. بسیاری از مادران جدید انتظار دارند که قاعدگیهایشان پس از زایمان نسبتاً سریع برگردد، اما همیشه این طور نیست. بدن شما در طول بارداری و بعد از زایمان تغییرات هورمونی قابل توجهی را تجربه میکند و روند بهبودی بر زمان از سرگیری چرخه قاعدگی شما تأثیر میگذارد. درک آن چه در این دوره پس از زایمان طبیعی است میتواند به کاهش نگرانیها در مورد زمان انتظار بازگشت قاعدگی کمک کند. در این مقاله دکتر پینو به بررسی علل عدم قاعدگی پس از بارداری و این که چه زمانی باید نگران بود؟ میپردازد.
چرا پس از زایمان برخی از بانوان پریود نمیشوند؟
خیلی اوقات اتفاق میافتد که بلافاصله پس از زایمان، شما پریود نشوید و در بیشتر موارد کاملاً طبیعی است. قاعدگی پس از زایمان بستگی زیادی به ترشح هورمونها دارد. اگر مادر شیرده باشد هورمونی به نام پرولاکتین ترشح میکند، پرولاکتین، هورمونی که مسئول ترشح شیر است و هورمونی است که تخمکگذاری را سرکوب میکند و در نتیجه بازگشت قاعدگی را به تأخیر میاندازد. هر زنی با سرعت خودش بهبود مییابد. بازگشت قاعدگی تحت تأثیر عوامل زیر است:
- نحوه تغذیه نوزاد
- وضعیت سطح هورمون در بدن شما
- وضعیت عمومی بدن و مرحله بهبودی پس از زایمان
برخی از زنان میتوانند تنها پس از چند هفته پریود شوند، در حالی که برخی دیگر باید چند ماه صبر کنند. بنابراین، اگر شیر نمیدهید و پریود شما برنگشت، باید به پزشک مراجعه کنید.
بعد از بارداری چه اتفاقی در بدن میافتد؟
بعد از زایمان، بدن بانوان دچار تغییرات هورمونی عمدهای میشود. سطح هورمونهای استروژن و پروژسترون به سرعت کاهش مییابد، در حالی که پرولاکتین افزایش مییابد. این تغییر اغلب تخمکگذاری را سرکوب میکند، که میتواند بازگشت چرخه قاعدگی فرد را به تأخیر بیندازد.
در عین حال، رحم پس از زایمان در حال بهبود است. آمادگی سیستم تولید مثل به آرامی به حالت قبل از بارداری خود باز میگردد. این تغییرات بخش طبیعی بهبودی هستند و میتوانند بر زمان بازگشت پریود زنان تأثیر بگذارند.
علل عدم قطع قاعدگی پس از زایمان
قطع قاعدگی پس از زایمان یعنی ادامه نداشتن خونریزی و یا عدم برگشت سریع پریود میتواند به عوامل مختلفی مرتبط باشد. در ادامه مهمترین دلایل توضیح داده شدهاند:
بازگشت سریع چرخه تخمکگذاری
برخی زنان حتی با وجود شیردهی خیلی زود دوباره تخمکگذاری میکنند و در نتیجه پریودشان قطع نمیشود و یا خیلی زود برمیگردد.
شیردهی ناکافی یا نامنظم
اگر شیردهی به صورت انحصاری و منظم نباشد (مثلاً استفاده از شیرخشک، فاصله زیاد بین شیردهیها، یا خواب شبانه طولانی نوزاد)، سطح پرولاکتین کاهش یافته و تخمدانها سریعتر فعال میشوند.
تغییرات هورمونی فردی
بدن برخی از مادران نسبت به تغییرات هورمونی حساستر است و حتی با شیردهی منظم، هورمونها سریعتر به حالت قبل برمیگردند.
استفاده از برخی روشهای پیشگیری
مانند داروهای هورمونی مانند:
- قرصهای پروژستینی شیردهی
- آییودی هورمونی
ممکن است سبب خونریزی دورهای یا نامنظم شوند و به نظر برسد قاعدگی قطع نشده است.
وجود باقیماندههای جفت و یا مشکلات رحمی
اگر خونریزی در واقع ادامهی لوچیا (خونریزی پس از زایمان) باشد و طولانی شود، گاهی به دلایل زیر میتواند رخ دهد:
- باقی ماندن قطعات جفت
- عفونت رحم (اندومتریت)
- اختلالات انعقادی
- اختلالات تیروئید پس از زایمان
پرکاری و یا کمکاری تیروئید بعد از زایمان میتواند سبب بینظمی چرخه و یا برگشت سریع پریود شود.
استرس شدید، خواب ناکافی، یا تغذیه نامناسب
این عوامل تعادل هورمونی را مختل کرده و ممکن است باعث پریود شدن زودهنگام شوند.
زمان طبیعی پریودی پس از زایمان چقدر است؟
اگر شما به نوزاد شیر نمیدهید، ممکن است پریود شما ۶ تا ۸ هفته پس از زایمان برگردد. اما اگر منحصراً به نوزاد شیر میدهید، پریود شما ممکن است ۶ ماه یا بیشتر به تعویق بیفتد.
دلیل این امر این است که روش آمنوره شیردهی (LAM)، پاسخ طبیعی بدن به شیردهی مکرر، تخمکگذاری را سرکوب میکند و میتواند قاعدگی را به تعویق بیندازد. اگر چه جدول زمانی هر زن متفاوت است، اما هر دو سناریو طبیعی تلقی میشوند.
زمانطبیعی برگشت پریود پس از زایمان برای همه مادران یکسان نیست و به چند عامل مهم (به ویژه شیردهی) وابسته است. در ادامه زمانهای معمول توضیح داده شده است:
اگر شیردهی انحصاری داشته باشید.
یعنی نوزاد فقط شیر مادر بخورد، بدون شیر خشک و یا غذای کمکی و با فاصلههای کوتاه:
- معمولاً پریود تا ۶ ماهگی و یا بیشتر برنمیگردد.
- در برخی مادران، پریود تا پایان دوره شیردهی (حتی یک تا دو سال) بازنمیگردد.
- زیرا سطح پرولاکتین بالا مانع تخمکگذاری میشود.
اگر شیردهی کامل نباشد (شیردهی ترکیبی)
یعنی مادر گاهی شیر خشک به نوزادش میدهد و یا فاصله شیردهیها طولانی است:
- پریود معمولاً ۲ تا ۳ ماه پس از زایمان برمیگردد.
- بازگشت پریود در این گروه نسبت به مادرانی که انحصاری شیر میدهند خیلی سریعتر است.
اگر اصلاً شیردهی نداشته باشید.
در مادرانی که به نوزاد شیر نمیدهند:
- پریود معمولاً ۴ تا ۸ هفته پس از زایمان برمیگردد.
علائم بازگشت پریودی پس از بارداری یا زایمان
بدن شما اغلب علائم اولیهای مبنی بر بازگشت قاعدگی نشان میدهد. شاخصهای رایج عبارت هستند از:
- گرفتگی خفیف شبیه به دردهای قبل از پریود
- تغییرات قابل توجه در ترشحات واژن
- افزایش مخاط دهانه رحم
- حساسیت به لمس پستان
- نوسانات خلقی و یا علائم شبیه PMS
عواملی موثر بر چرخه قاعدگی پس از زایمان
عوامل متعددی میتوانند بر زمان بازگشت چرخه قاعدگی شما پس از بارداری تأثیر بگذارند:
- شیردهی: هنگام شیردهی، بدن شما پرولاکتین تولید میکند. سطح بالای پرولاکتین، تخمکگذاری را سرکوب میکند و اغلب بازگشت پریود شما را به تأخیر میاندازد. این اثر با شیردهی مکرر، به خصوص در شب، قویتر میشود. با کاهش شیردهی یا شروع از شیر گرفتن، سطح پرولاکتین کاهش مییابد و احتمال از سرگیری چرخه شما را بیشتر میکند.
- تغییرات هورمونی: پس از زایمان، بدن شما دچار تغییرات هورمونی عمدهای میشود. این تغییرات میتواند بر زمان اولین پریود شما تأثیر بگذارد.
- بهبود جسمی: روند بهبودی هر زن منحصر به فرد است. سرعت بهبودی میتواند با عادی شدن چرخه قاعدگی شما متفاوت باشد.
- استرس و سبک زندگی: سازگاری با زندگی با نوزاد – کمبود خواب، استرس یا تغییرات در روال معمول زندگی – نیز میتواند بر هورمونهای شما تأثیر بگذارد و قاعدگی را به تأخیر بیندازد.
مراقبت از بدن پس از زایمان
مراقبت از بدن در دوران پس از زایمان میتواند به بهبودی و تعادل هورمونی کمک کند:
- تغذیه: برای بازیابی انرژی و پشتیبانی از بهبودی، روی یک رژیم غذایی متعادل حاوی آهن، کلسیم و پروتئین تمرکز کنید.
- آبرسانی: آب فراوان بنوشید، به خصوص اگر شیر میدهید.
- استراحت: خواب با نوزاد ممکن است محدود باشد، اما اولویت دادن به استراحت در هر زمان ممکن به تنظیم هورمون کمک میکند.
- حرکت ملایم: فعالیتهای سبک مانند پیادهروی یا یوگا پس از زایمان گردش خون را افزایش داده و از بهبودی پشتیبانی میکند.
- مدیریت استرس: مدیریت کاهش استرس از طریق آرامش و مراقبت از خود مهم است، زیرا فشارهای عاطفی میتواند بر تخمکگذاری تأثیر بگذارد و پریود شما را به تأخیر بیندازد.
علائم طبیعی و علائم نگرانکننده مربوط به برگشت پریودی بعد از زایمان
علائم طبیعی و علائم نگرانکننده مربوط به برگشت پریود یا خونریزی پس از زایمان را میتوان به صورت زیر دستهبندی کرد:
علائم طبیعی عدم برگشت پریودی پس از زایمان
این موارد معمولاً نشانهای از وضعیت طبیعی بدن پس از زایمان هستند:
نامنظم بودن چرخههای اولیه
در ماههای اول، پریود ممکن است:
- دیر یا زود بیاید.
- طولانیتر یا کوتاهتر باشد.
- شدت خونریزی متفاوت باشد.
دردهای خفیف تا متوسط: کمردرد و دلدرد مشابه دوران قبل از بارداری طبیعی است.
تغییر رنگ و مقدار خونریزی
در اولین پریودها ممکن است:
- خون تیرهتر یا روشنتر باشد.
- مقدار خون بیشتر یا کمتر باشد.
- لکهبینی چند روز ادامه داشته باشد.
تشدید سندرم پیش از قاعدگی (PMS): به دلیل تغییرات هورمونی پس از زایمان، برخی مادران حساسیت، بیخوابی یا نوسانات خلقی بیشتری تجربه میکنند.
بازگشت دیرهنگام پریود در مادران شیرده: اگر شیردهی انحصاری انجام شود، بازگشت دیرهنگام پریود (حتی تا یک سال) طبیعی است.
علائم نگرانکننده عدم برگشت پریودی پس از زایمان
در موارد زیر بهتر است سریع با پزشک یا ماما مشورت شود:
خونریزی بسیار شدید
- خیس شدن یک نوار بهداشتی در کمتر از یک ساعت
- دفع لختههای بزرگ (به اندازه یک لیمو یا بیشتر)
خونریزی طولانی
- بیشتر از ۷ تا ۱۰ روز ادامه یابد.
- یا چند روز قطع شود و دوباره شدید شروع شود.
بوی بد و غیرمعمول
به ویژه همراه با:
- تب
- لرز
- درد زیر شکم
ممکن است نشانه عفونت رحم (اندومتریت) باشد.
عدم بازگشت پریود
- اگر شیردهی نمیکنید و بعد از ۳ ماه هنوز پریود نشدهاید.
- اگر شیردهی میکنید اما علائم اختلال هورمونی دارید (ریزش شدید مو، خستگی مفرط، تغییر وزن شدید).
دردهای شدید غیرعادی: دردهای شدید لگنی و یا شکمی که به مسکنهای معمولی پاسخ ندهد.
خونریزی ناگهانی بسیار زیاد پس از قطع لوچیا
ممکن است نشانه:
- باقیماندن قطعات جفت
- مشکلات رحمی
- اختلالات هورمونی
چه زمانی باید نگران پریود نشدن پس از بارداری باشید؟
عادی است که پس از زایمان پریود نشوید. اما اگر هر یک از این علائم را دارید، برای اطمینان از سلامت خود پس از زایمان با پزشک خود مشورت کنید. نشانههایی که نیاز به مراقبت پزشکی دارند، عبارت هستند از:
- اگر درد بسیار شدید و یا مداوم دارید.
گرفتگی پس از زایمان طبیعی است، اما درد شدید ممکن است نشان دهنده یک مشکل باشد. این موارد ممکن است شامل عفونتها، مشکلات رحم یا سایر شرایط پزشکی باشد که باید فوراً توسط پزشک بررسی و درمان شوند.
- انواع غیرمعمول خونریزی وجود دارد:
ترشحی که پس از زایمان رخ میدهد، که به عنوان نفاس شناخته میشود، باید در طول چند هفته از نظر حجم کاهش یابد.
اگر علائمی از خونریزی شدید ناگهانی یا لختههای خون بزرگ که ماهها پس از زایمان ظاهر میشوند، دارید، باید فوراً کمک پزشکی دریافت کنید. این علائم میتواند به این معنی باشد که مقداری بافت در رحم شما باقی مانده است یا رحم شما مشکلی دارد.
- عدم پریودی طولانیتر:
مادران شیرده اغلب به دلیل تغییرات هورمونی در بدنشان دچار تاخیر در پریود میشوند. با این حال، پریودها معمولاً در زنانی که شیر نمیدهند، ظرف شش ماه برمیگردند.
اگر بیش از این مدت از روال معمول خود دور باشید، ممکن است لازم باشد به پزشک مراجعه کنید. پزشک میتواند بررسی کند که آیا عدم تعادل هورمونی، مشکلات تیروئید یا سطح پایین استروژن دارید یا خیر.
برخی علائم دیگر که باید مراقب آنها باشید:
مراقب علائم دیگر بیماری باشید، مانند احساس خستگی زیاد و ریزش مو بدون دلیل، یا احساس شادی یا غم زیاد بدون دلیل. هم چنین باید مراقب سرگیجه مکرر باشید.
این علائم میتواند نشانه مشکلاتی مانند تیروئیدیت پس از زایمان (التهاب تیروئید پس از بارداری)، کمخونی و یا سایر مشکلات هورمونی باشد که باید توسط پزشک بررسی شود.
سوالات متداول در مورد قطع قاعدگی پس از زایمان
چه زمانی باید نگران پریود نشدن پس از زایمان باشم؟
اگر شیر نمیدهید و پریود شما تا ۳ ماه پس از زایمان برنگشت، با پزشک خود مشورت کنید. برای مادران شیرده، عدم پریود تا ۱۲ ماه هنوز میتواند طبیعی باشد.
چه مدت پس از پریود نشدن باید نگران بارداری باشید؟
اگر پریود (خونروش) شما بیش از یک هفته به تأخیر افتاده و از نظر جنسی فعال هستید، به خصوص بدون استفاده از روشهای پیشگیری از بارداری، عاقلانه است که آزمایش بارداری انجام دهید. تخمکگذاری میتواند قبل از اولین پریود پس از زایمان رخ دهد، به این معنی که میتوانید بدون داشتن پریود، باردار شوید.
اگر پریودی پس از زایمان برنگردد چه اتفاقی میافتد؟
اگر نه باردار هستید و نه شیر میدهید، پریودهای عقب افتاده ممکن است به موارد زیر مرتبط باشند:
- عدم تعادل هورمونی
- مشکلات تیروئید
- سندرم تخمدان پلی کیستیک (PCOS)
- استرس زیاد
- عوارض پس از زایمان
ارزیابی پزشکی میتواند علت را شناسایی کرده و درمان را هدایت کند.
آیا میتوان بدون پریود پس از زایمان باردار شد؟
پاسخ مثبت است. از آن جایی که تخمکگذاری قبل از قاعدگی اتفاق میافتد، میتوانید قبل از اولین پریود خود باردار شوید. اگر قصد بارداری مجدد ندارید، حتی قبل از بازگشت چرخه خود از روشهای پیشگیری از بارداری استفاده کنید.
چرا پس از سزارین پریود ممکن است دیرتر برگردد؟
چهار علت عمده برای تاخیر در پریودی پس از زایمان وجود دارد که عبارت هستند از:
· شیردهی:مهمترین عامل، نه نوع زایمان بلکه شیردهی است. اگر شیردهی انحصاری دارید، پرولاکتین بالا میماند و باعث تأخیر چندماهه در پریود میشود.
· استرس و فشار بدنی پس از سزارین: سزارین یک جراحی بزرگ است. بدن برای ترمیم به زمان بیشتری نیاز دارد و این استرس جسمی میتواند چرخه هورمونی را مدتی مختل کند.
· داروها یا کمتحرکی بعد از عمل: برخی داروهای مسکن یا بیتحرکی اولیه پس از عمل میتواند تنظیم هورمونها را کمی به تعویق بیندازد.
· تغییرات هورمونی طبیعی پس از زایمان: چه زایمان طبیعی باشد چه سزارین، بدن زمان میخواهد تا:
- تخمدانها دوباره فعال شوند.
- هورمونها به سطح پیش از بارداری برگردند.
که این فرایند در همه افراد یکسان نیست.
در صورت بارداری، حداکثر تاخیر در پریود چقدر است؟
در دوران بارداری، پریود شما تا بعد از زایمان متوقف میشود. اگر پریودتان را از دست دادید و ۷ تا ۱۰ روز عقب افتاد، آزمایش بارداری انجام دهید یا با پزشک خود مشورت کنید. برخی از زنان ممکن است در اوایل بارداری متوجه لکهبینی خفیف شوند، اما پریود واقعی نیستند.
سخن پایانی تیم پینو بی بی
در مجموع، قطع قاعدگی پس از زایمان پدیدهای طبیعی و وابسته به عوامل مختلفی مانند الگوی شیردهی، تغییرات هورمونی، وضعیت جسمی مادر و تفاوتهای فردی است. بازگشت پریود میتواند از چند هفته تا چند ماه پس از زایمان متغیر باشد و در مادرانی که شیردهی انحصاری دارند معمولاً دیرتر رخ میدهد. مهم است که مادران بدانند نبود قاعدگی لزوماً به معنای نداشتن تخمکگذاری نیست؛ بنابراین در صورت تمایل به جلوگیری از بارداری، باید از روشهای مناسب پیشگیری استفاده کنند.
در نهایت، اگر قطع قاعدگی غیرطبیعی طولانی شود، با علائم نگرانکننده همراه باشد، یا مادر نسبت به وضعیت خود مطمئن نباشد، مشاوره با پزشک یا ماما بهترین اقدام برای ارزیابی دقیق و اطمینان از سلامت است.
در صورت مفید بودن این مقاله برای شما لطفا امتیاز دهید.
کتاب خواندن و صحبت کردن با جنین در رحم: آیا واقعاً تأثیری دارد؟















