.svg)
روشهای غیر دارویی تسکین درد زایمان به مجموعهای از مداخلات طبیعی، غیرتهاجمی و ایمن گفته میشود که بدون استفاده از دارو، با تأثیر بر ذهن، احساسات و فیزیولوژی بدن، شدت درد و اضطراب زایمان را کاهش میدهند. روشهایی مانند هیپنوتیزم، موسیقی درمانی و استفاده از آب گرم با افزایش آرامش، کاهش تنش عضلانی، ترشح اندورفینها و تغییر تمرکز مادر از درد، باعث بهبود تجربه زایمان میشوند. این روشها معمولاً به عنوان مکمل مراقبتهای پزشکی به کار میروند و نقش مهمی در افزایش احساس کنترل، رضایت و مشارکت فعال مادر در فرآیند زایمان دارند. با پینو بیبی همراه باشید تا بیشتر در مورد این روشها صحبت کنیم.
گزینههای تسکین درد زایمان
شما گزینههای زیادی برای تسکین درد در هنگام زایمان دارید. این گزینهها شامل گزینههای پزشکی و غیرپزشکی هستند. شما ممکن است بیش از یکی از این گزینهها را استفاده کنید.
روشهای غیرپزشکی
گزینههای غیرپزشکی ممکن است به کاهش درد کمک کنند و به شما کمک کنند در طول زایمان احساس کنترل داشته باشید. این تکنیکها عبارت هستند از:
داشتن یک فرد پشتیبان در طول زایمان ممکن است به شما کمک کند درد خود را بهتر مدیریت کنید. این فرد میتواند شریک زندگی، یکی از عزیزان و یا یک دوست شما باشد. یا میتوانید از یک دستیار زایمان با تجربه، مانند یک همراه زایمان یا دولا استفاده کنید که تنها وظیفهاش حمایت مداوم از شماست.
در اوایل زایمان، میتوانید راه بروید، کارت بازی کنید، تلویزیون تماشا کنید، دوش بگیرید و یا به موسیقی گوش دهید تا ذهنتان از انقباضات منحرف شود.
ماساژ شانهها و کمر در طول انقباضات ممکن است به کاهش درد شما کمک کند.
راه رفتن، زانو زدن و یا نشستن روی یک توپ لاستیکی بزرگ (توپ زایمان یا توپ یوگا) گزینههای خوبی هستند. وضعیتی که بهترین احساس را دارد ممکن است با پیشرفت در طول زایمان تغییر کند.
تنفس ریتمیک میتواند حواس شما را از درد پرت کند و عضلات و ذهن شما را آرام کند. کلاسهای آموزش زایمان میتوانند روشهای مختلف تنفس متمرکز را به شما آموزش دهند.
این شامل استفاده از تخیل شما برای کاهش دردتان است. به عنوان مثال، میتوانید انقباضات خود را به عنوان امواجی که بر شما میغلتند تصور کنید. یک مکان آرام، مانند ساحل یا نهر کوهستانی را تصور کنید تا به شما در آرامش بین انقباضات کمک کند.
برخی از بیمارستانها و مراکز زایمان وان یا جکوزی برای زایمان ارائه میدهند. غوطهور شدن در آب گرم ممکن است به کاهش استرس زایمان کمک کند. سایر تکنیکهایی که از دارو برای کنترل درد استفاده نمیکنند عبارت هستند از هیپنوتیزم و طب سوزنی.
روشهای پزشکی
گزینههای شما برای تسکین درد با دارو ممکن است شامل موارد زیر باشد:
به عنوان مثال فنتانیل و هیدروکسی زین. این داروها برای کمک به کاهش اضطراب و تسکین جزئی درد استفاده میشوند. اما معمولاً وقتی نزدیک به زایمان هستید از آنها استفاده نمیشود، زیرا میتوانند بر تنفس نوزاد تأثیر بگذارند.
این یک تزریق (نخاعی) یا یک تزریق مداوم (اپیدورال) داروی مسکن در نزدیکی نخاع است. این تزریق شکم و پایین تنه را تا حدی یا کامل بیحس میکند.
این تزریق داروی مسکن برای بیحس کردن واژن و پرینه است. این تزریق میتواند به تسکین درد از مرحله دوم (زور زدن) زایمان کمک کند. به سرعت عمل میکند و معمولاً بر نوزاد تأثیری ندارد.
میتوانید در هنگام نیاز به تسکین درد در طول زایمان، از طریق دهانی یا ماسک، اکسید نیتروژن به خودتان بدهید. میتوانید تصمیم بگیرید که چه زمانی از آن استفاده کنید.
روشهای غیر داروی تسکین درد زایمان
گزینههای تسکین درد شما برای زایمان ممکن است شامل درمانهای پزشکی و غیرپزشکی باشد. گزینههای پزشکی میتواند شامل داروهای داخل وریدی و یا تسکین درد اپیدورال باشد. ماساژ و تنفس متمرکز برخی از گزینههای غیرپزشکی هستند. گاهی اوقات از هر دو نوع تسکین درد استفاده میشود. دانستن گزینههایتان میتواند به شما در آماده شدن برای زایمان کمک کند. در کنار روشهای دارویی، روشهای غیر دارویی تسکین درد زایمان میتوانند به کاهش درد، اضطراب و افزایش احساس کنترل مادر کمک کنند.
جدول دستهبندی روشهای غیر دارویی تسکین درد زایمان
دستهبندی
روشها
مزایا
محدودیتها
روشهای روانی – ذهنی
هیپنوتیزم زایمانی، موسیقیدرمانی، مدیتیشن، تصویرسازی ذهنی، حمایت عاطفی
کاهش اضطراب و ترس، افزایش احساس کنترل، ترشح اندورفین
نیاز به آموزش قبلی، اثربخشی متفاوت در افراد
روشهای فیزیکی – حرکتی
تغییر وضعیت، تحرک، تنفس، ماساژ، گرما و سرما درمانی
ساده و طبیعی، کاهش تنش عضلانی، کمک به پیشرفت زایمان
محدودیت در خستگی شدید یا شرایط خاص پزشکی
روشهای مبتنی بر آب
غوطهوری در آب گرم، دوش آب گرم، زایمان در آب
شل شدن عضلات، کاهش درد انقباضات، آرامشبخش
نیاز به امکانات، مناسب نبودن برای بارداری پرخطر
طب مکمل و جایگزین
طب فشاری، طب سوزنی، رفلکسولوژی
غیر دارویی، کاهش درد و اضطراب
نیاز به فرد آموزش دیده، پذیرش متفاوت
روشهای محیطی
نور ملایم، سکوت، حریم خصوصی، محیط امن
کاهش استرس، افزایش احساس امنیت
وابسته به امکانات مرکز درمانی
در ادامه، هر یک از روشهای غیر دارویی تسکین درد زایمان که در مقدمه این مقاله بدان اشاره شد، به صورت یک شرح کوتاه همراه با مزایا و محدودیتها آن آورده شده است.
هیپنوتیزم برای تسکین درد زایمان
هیپنوتیزم (Hypnobirthing) زایمانی ترکیبی از آموزش، آرامسازی عمیق، تمرکز ذهن و تلقین مثبت است.
مزایا روش هیپنوتیزم بر زایمان
محدودیتها روش هیپنوتیزم
موسیقی درمانی برای تسکین درد زایمان
گوش دادن به موسیقی آرام بخش و یا دلخواه مادر در طول زایمان میتواند از طرق زیر به زائو کمک میکند:
مزایا روش موسیقی درمانی بر زایمان
نکات کاربردی در روش موسیقی درمانی بر زایمان
زایمان در آب (غوطهوری در آب گرم) برای تسکین درد زایمان
اثرات استفاده از وان و یا دوش آب گرم در مرحله فعال زایمان به سرح زیر است:
مزایای روش زایمان در آب
محدودیتهای روش زایمان در آب
نفس و تکنیکهای آرامسازی برای تسکین درد زایمان
آموزش تنفس عمیق، ریتمدار و کنترل شده در زمان انقباضات رحمی خیلی به کاهش درد زایمان کمک میکند.
مزایا تنفس عمیق در زایمان
محدودیتها تنفس عمیق در زایمان
ماساژ و لمس درمانی برای تسکین درد زایمان
ماساژ کمر، شانهها یا نقاط خاص بدن توسط همراه و یا ماما یا دولا میتواند بسیار تسکین دهنده دردهای پیش از زایمان باشد.
مزایا ماساژ و لمس درمانی
محدودیتها روش ماساژ و لمس درمانی
تغییر وضعیت و تحرک برای تسکین درد زایمان
راه رفتن، نشستن روی توپ زایمان، چهار دست و پا شدن یا تغییر پوزیشنها.
مزایا تغییر وضعیت بدن در زایمان
محدودیتها تغییر وضعیت بدن در زایمان
طب فشاری برای تسکین درد زایمان
فشار دادن نقاط خاصی از بدن برای کاهش درد را طب فشاری یا آکوپرشر میگویند.
مزایا طب فشاری در زایمان
محدودیتها طب فشاری در زایمان
طب سوزنی برای تسکین درد زایمان
استفاده از سوزنهای ظریف در نقاط مشخص بدن.
مزایا طب سوزنی در زایمان
محدودیتها طب سوزنی در زایمان
حمایت عاطفی و همراهی فعال برای تسکین درد زایمان
حضور همسر، ماما و یا دولا در کنار مادر به او کمک میکند تا از لحاظ ذهنی گمان کند در این مسیر تنها نیست و این به مادر قوت قلب میدهد.
مزایا داشتن حمایت عاطفی در زایمان
محدودیتها داشتن حمایت عاطفی در زایمان
گرما و سرما درمانی برای تسکین درد زایمان
استفاده از کمپرس گرم و یا سرد روی کمر و یا شکم زائو درپیش از زایمان اصلی.
مزایا استفاده از کمپرس در زایمان
محدودیتها استفاده از کمپرس در زایمان
چه چیزی را باید به پزشک خود در مورد درد زایمان بگوییم؟
سابقه بیماری خود را به پزشک خود بگویید. اگر شما یا یکی از اعضای خانواده در گذشته با بیهوشی مشکل داشتهاید، به پزشک اطلاع دهید. هم چنین میتوانید با پزشک در مورد گزینههای تسکین درد پزشکی و غیرپزشکی برای زایمان صحبت کنید. برای آن چه میخواهید برنامهریزی کنید (برنامه تولد) اما توجه داشته باشید که اوضاع میتواند در طول زایمان تغییر کند.
بسته به شرایط سلامتی شما، پزشک ممکن است بخواهد در اوایل زایمان یک کاتتر اپیدورال قرار دهد. این فقط در صورت نیاز استفاده میشود. به عنوان مثال، ممکن است قصد داشته باشید از مسکنهای غیرپزشکی استفاده کنید، اما بعداً تصمیم بگیرید که دارو میخواهید. یا اگر برای سلامت و ایمنی خود یا فرزندتان به سزارین (بخش C) نیاز داشته باشید، از کاتتر برای بیهوشی شما استفاده میشود.
سوالات متداول در مورد روشهای غیردارویی برای تسکین درد زایمان
آیا روشهای تسکین غیردارویی درد زایمان بیخطر است؟
گزینههای تسکین درد برای زایمان بسیار ایمن هستند. اما برخی از آنها خطراتی دارند. با پزشک یا مامای خود در مورد درمانهایی که قصد استفاده از آنها را دارید صحبت کنید و از آنها در مورد خطرات این گزینهها بپرسید.
آیا روشهای غیردارویی واقعاً درد زایمان را کاهش میدهند؟
بله، این روشها با کاهش اضطراب، افزایش آرامش و ترشح اندورفینها میتوانند شدت درد را کمتر کرده و تحملپذیری آن را افزایش دهند، هر چند ممکن است درد را به طور کامل از بین نبرند.
آیا روشهای غیر دارویی تسکین درد زایمان، جایگزین بیدردی دارویی هستند؟
در برخی مادران بله، اما در بسیاری موارد به عنوان روش مکمل در کنار روشهای دارویی استفاده میشوند.
کدام روش غیر دارویی برای تسکین درد زایمان مؤثرتر است؟
هیچ روش واحدی برای همه بانوان باردار بهترین نیست. ترکیب چند روش مانند تنفس، ماساژ و موسیقی معمولاً اثربخشی بیشتری دارد.
آیا روشهای غیر دارویی تسکین درد زایمان برای همه مادران بیخطر هستند؟
اغلب این روشها ایمن هستند، اما برخی مانند زایمان در آب یا طب سوزنی برای مادران پرخطر مناسب نیستند و نیاز به نظر پزشک دارند.
از چه زمانی باید استفاده از روشهای غیر دارویی تسکین درد زایمان را شروع کرد؟
بسیاری از روشها مانند تنفس، موسیقی و حمایت عاطفی از مراحل اولیه زایمان قابل استفادهاند، در حالی که برخی مانند غوطهوری در آب معمولاً در مرحله فعال زایمان توصیه میشوند.
آیا در استفاده از روشهای غیر دارویی تسکین درد زایمان نیاز به آموزش قبلی وجود دارد؟
بله، روشهایی مانند هیپنوتیزم، تنفس و آرامسازی با آموزش و تمرین قبل از زایمان مؤثرتر هستند.
آیا همراه مادر میتواند در استفاده از روشهای غیر دارویی تسکین درد زایمان نقش داشته باشد؟
بله، منتهی سیاستهای هر بیمارستان متفاوت است. همراه آموزشدیده میتواند در ماساژ، حمایت عاطفی، یادآوری تنفس و آرامسازی نقش بسیار مؤثری داشته باشد.
آیا روشها روشهای غیر دارویی تسکین درد زایمان روی مدت زایمان تأثیر دارند؟
در برخی موارد، با کاهش استرس و تنش، ممکن است پیشرفت زایمان بهتر و مدت آن کوتاهتر شود.
آیا میتوان در بیمارستان از روشهای غیر دارویی تسکین درد زایمان استفاده کرد؟
بله، بسیاری از بیمارستانها استفاده از روشهایی مانند موسیقی، تنفس، ماساژ و تغییر وضعیت را مجاز میدانند، اما امکانات ممکن است متفاوت باشد (به خصوص بیمارستانهای شخصی)
آیا روشها غیر دارویی تسکین درد زایمان روی سلامت نوزاد تأثیر دارند؟
خوشبختانه اثرات منفی بر نوزاد ندارد، بهدلیل کاهش مصرف داروها، این روشها بیخطر بوده و اثر منفی بر نوزاد ندارند.
چه نوع بیهوشی برای زایمان سزارین استفاده میشود؟
در طول زایمان سزارین، به شما بیهوشی داده میشود تا هیچ دردی احساس نکنید. ممکن است از تسکین درد نخاعی یا اپیدورال یا هر دو استفاده کنید. این مسکنها درد را در کل ناحیه بدن مسدود میکنند. یا ممکن است بیهوشی عمومی دریافت کنید. در این روش از داروهایی استفاده میشود که شما را بیهوش میکنند. این روش بر کل بدن شما تأثیر میگذارد.
سخن پایانی دکتر پینو
روشهای غیر دارویی، شامل هیپنوتیزم، موسیقی، تنفس، ماساژ، تغییر وضعیت، آبدرمانی، طب مکمل و حمایت عاطفی، با کاهش اضطراب، افزایش آرامش و تحریک مکانیزمهای طبیعی بدن، میتوانند شدت درد زایمان را کاهش دهند و تجربه مادر از زایمان را بهبود بخشند. این روشها؛ ایمن و غیرتهاجمی هستند و خطر عوارض جانبی ندارند. قابل ترکیب با روشهای دارویی برای اثر بخشی بیشتر هستند. نیازمند آموزش و آمادگی قبلی مادر برای بیشترین تأثیر میباشند. اثربخشی آنها به شرایط مادر، مرحله زایمان و حمایت تیم درمانی وابسته است. در نهایت، استفاده هوشمندانه از این روشها میتواند باعث افزایش رضایت مادر، کاهش نیاز به دارو و تجربهای مثبتتر از زایمان شود.
در صورت مفید بودن این مقاله برای شما لطفا امتیاز دهید.
مقالات بعدی
تأثیر دلبستگی مادر بر شخصیت کودک
.svg)
فهرست عناوین
نوع زایمان 
