اهدای تخمک چیست و چگونه انجام می‌شود؟

اهدای تخمک فرآیندی است که در آن یک فرد (اهدا کننده) تخمک‌ها را به فرد دیگری می‌دهد. فردی که اهدا را می‌پذیرد (گیرنده) از تخمک‌ها برای باردار شدن استفاده می‌کند و ممکن است به عنوان جانشین، نوزاد را برای فرد و یا افراد دیگری حمل کند، یا ممکن است قصد داشته باشد که از نوزاد مراقبت کند. با دکتر پینو همراه باشید تا در خصوص موضوع اهدای تخمک بیشتر بدانید.

فرایند اهدا تخمک چگونه است؟

برای اهدای تخمک، باید به اهدا کننده داروهایی داده شود که باعث می‌شود چندین تخمک در یک چرخه واحد رشد کنند. سپس تخمک‌ها طی یک عمل جراحی که شامل آسپیراسیون (مکش) آنها از تخمدان‌ها است، از اهدا کننده خارج می‌شوند. پس از برداشتن تخمک‌ها، آنها در آزمایشگاه ارزیابی می‌شوند و پس از آن ممکن است برای استفاده در آینده منجمد شوند و یا به صورت تازه استفاده شوند. اسپرم همسر و یا بانک اسپرم در اطراف هر تخمک قرار داده می‌شود و یا به داخل آن تزریق می‌شود تا لقاح (ورود یک اسپرم به یک تخمک) رخ دهد. این فرآیند لقاح آزمایشگاهی (IVF) نامیده می‌شود.

گیرنده چگونه برای انتقال جنین آماده می‌شود؟

جنین‌های حاصل از IVF در رحم گیرنده کاشته می‌شوند. اگر انتقال با جنین‌های تازه (نه منجمد) انجام شود، رحم گیرنده باید با تحریک اهدا کننده هماهنگ شود تا همزمان آماده باشند. روش‌های مختلفی برای دستیابی به این هدف وجود دارد. اگر گیرنده هنوز چرخه‌های قاعدگی منظمی داشته باشد، اغلب از دارویی برای سرکوب تخمدان‌ها و چرخه قاعدگی گیرنده استفاده می‌شود. به محض این که اهدا کننده مصرف دارو را برای تحریک تخمدان‌های خود شروع کند، گیرنده شروع به مصرف استروژن برای تقویت رشد پوشش رحم می‌کند. تقریباً در زمان بازیابی تخمک، گیرنده شروع به مصرف پروژسترون می‌کند تا لانه‌گزینی جنین (تخمک بارور شده) را ممکن سازد.

برای انتقال جنین منجمد، روند یکسان است، اما هماهنگی زمان‌بندی لازم نیست زیرا جنین‌ها در هر زمانی آماده استفاده هستند.

جنین (ها) سه تا پنج روز پس از لقاح (یخ زده یا تازه) به رحم گیرنده منتقل می‌شوند. داروهای هورمونی تا زمان آزمایش بارداری ادامه داده می‌شوند. اگر آزمایش مثبت باشد، مصرف دارو در اوایل سه ماهه اول بارداری ادامه می‌یابد.

چه کسی باید استفاده از اهدا کننده تخمک را در نظر بگیرد؟

اهدای تخمک برای فردی استفاده می‌شود که مایل به بچه‌دار شدن است اما نمی‌تواند با تخمک‌های خود باردار شود. این ممکن است به این دلیل باشد که آنها بدون تخمدان متولد شده‌اند، در دوران یائسگی هستند، در گذشته به تحریک هورمونی تخمدان‌های خود به اندازه کافی پاسخ نداده‌اند، یا در تلاش‌های قبلی IVF کیفیت تخمک و یا جنین ضعیفی داشته‌اند. افراد هم چنین ممکن است در صورت داشتن بیماری ژنتیکی که نمی‌خواهند به فرزندانشان منتقل کنند، از اهدا کننده استفاده کنند. زوج‌های مرد و یا مردان مجردی که مایل به بچه‌دار شدن هستند نیز می‌توانند از تخمک‌های اهدایی استفاده کنند.

چه کسی می‌تواند اهدا کننده تخمک شود؟

اهدا کنندگان تخمک معمولاً افرادی بین ۲۱ تا ۳۴ سال هستند که مایل به ارائه تخمک‌های خود به یک گیرنده هستند. آنها ممکن است برای والدین مورد نظر شناخته شده یا ناشناخته باشند. اهداکنندگان ناشناس از طریق برنامه‌ها و یا آژانس‌های اهدای تخمک جذب می‌شوند و برای گیرنده شناخته شده نیستند. با این حال، برخی از زوج‌ها از طریق تبلیغات اهداکنندگان را پیدا می‌کنند. گیرندگان باید در مورد جذب اهداکنندگان بدون استفاده از واسطه برای غربالگری اهداکنندگان محتاط باشند و باید قویاً مشاوره حقوقی را در نظر بگیرند. اهداکنندگان شناخته شده (که به آنها هدایت شده نیز گفته می‌شود) معمولاً، هر چند نه همیشه، دوست نزدیک و یا خویشاوند گیرنده هستند.

چه آزمایش‌هایی روی اهدا کننده انجام می‌شود؟

اهدا کننده از نظر عفونت‌هایی مانند (ایدز) HIV، هپاتیت B و C، سوزاک، کلامیدیا و سفلیس آزمایش می‌شود. گاهی در کشورهای پیشرفته از بانک‌های بافت تولید مثل می‌خواهد که معیارهای آزمایش ژنتیکی را بر اساس پیشینه نژادی و یا قومی تعیین کنند. همه اهداکنندگان باید برای ژن فیبروز کیستیک آزمایش شوند تا مشخص شود که آیا حامل ژن هستند یا خیر. برخی برنامه‌ها تجزیه و تحلیل کروموزوم و آزمایش سندرم X شکننده را انجام می‌دهند. آزمایش‌های ژنتیکی دیگری نیز باید بر اساس سابقه و پیشینه قومی اهدا کننده انجام شود. آزمایش روانشناسی اغلب به عنوان بخشی از غربالگری سلامت روان انجام می‌شود. اهدا کننده هم چنین باید قبل از اهدای تخمک، اطلاعات شخصی و پزشکی خاصی و هم چنین اطلاعات سابقه پزشکی اعضای خانواده را افشا کند.

اهدا کننده تخمک چه کارهای باید انجام دهد؟

قبل از این که فرد اهدا کننده تخمک شود، باید رضایت آگاهانه خود را اعلام کند. رضایت آگاهانه به این معنی است که اهدا کننده فرآیند و هر گونه خطری که در پی دارد و شرایط اهدا را درک می‌کند. اهداکنندگان بالقوه باید با اراده آزاد خود و بدون هیچ گونه اجباری رضایت دهند. بسته به شرایط، اهدا کننده ممکن است بخواهد ناشناس بماند یا موافقت کند که فرزندان آینده‌اش با او تماس بگیرند. این موضوع باید در سند رضایت‌نامه ذکر شود. پزشک یا یکی از کارکنان مرکزی که اهدا کننده تخمک‌ها را از آن دریافت می‌کند، باید قبل از شروع هر گونه درمانی، کل فرآیند را توضیح داده و به هر گونه سؤالی که اهداکنندگان ممکن است داشته باشند، پاسخ دهد.

آیا شانسی وجود دارد که چرخه تخمک اهدایی منجر به بارداری شود؟

موفقیت اهدای تخمک به عوامل زیادی بستگی دارد اما به سن گیرنده مربوط نمی‌شود. میزان موفقیت جمع‌آوری ‌شده توسط انجمن فناوری کمک باروری (SART) و مراکز کنترل بیماری (CDC) برای سال ۲۰۱۴ میلادی، میانگین نرخ تولد به ازای هر انتقال جنین را برای همه برنامه‌های اهدای تخمک با استفاده از تخمک‌های تازه، ۵۳.۶ درصد نشان می‌دهد.

مراحل کلی اهدای تخمک تا کاشت آن

غربالگری اهداکنندگان

اهداکنندگان بالقوه تخمک قبل از پذیرش به عنوان اهدا کننده تخمک، تحت غربالگری‌های ژنتیکی، روانی، هورمونی، فیزیکی و سایر غربالگری‌ها قرار می‌گیرند. این فرآیند غربالگری ممکن است شامل چندین مراجعه به مطب در طول یک ماه یا بیشتر برای ارزیابی این عوامل باشد.

تحریک تخمدان

از داروهای باروری برای تحریک تخمدان برای رشد همزمان چندین تخمک استفاده می‌شود. در طول حدود ۱۰ روز، آنها به اندازه کامل رشد می‌کنند. نظارت بر پاسخ تخمدان‌های شما از طریق سونوگرافی مهم است.

بازیابی تخمک

از یک پروب سونوگرافی ترانس واژینال برای دیدن تخمدان‌ها و فولیکول‌های حاوی تخمک در تخمدان‌ها استفاده می‌شود. یک سوزن بلند به داخل هر فولیکول هدایت می‌شود و مایع تخلیه می‌شود. مایع حاوی تخمک است. این فرآیند اهدای تخمک را تکمیل می‌کند. حدود دو هفته بعد، دوره بعدی شروع می‌شود.

استفاده از تخمک

برای ایجاد جنین، اسپرم با تخمک‌های شما یا درون آنها قرار داده می‌شود. جنین‌های حاصل منجمد می‌شوند یا به رحم گیرنده، چه مادر مورد نظر و چه حامل جنین (زن دیگری بجز مادر)، منتقل می‌شوند. جنین‌های اضافی ممکن است برای استفاده‌های بعدی منجمد شوند. در برخی موارد، گیرنده هنوز در زمان برداشت تخمک‌های شما مشخص نشده است؛ در این موارد، تخمک‌های شما می‌توانند منجمد و ذخیره شوند تا بعداً برای بچه‌دار شدن دیگران در آینده استفاده شوند.

معایب احتمالی استفاده از تخمک اهدایی

مانند همه فرایندهای زندگی، استفاده از تخمک اهدایی مزایا و معایب خاص خود را دارد. اگر چه مزایای فوق‌العاده‌ای مانند دادن فرصت بچه‌دار شدن به افراد و زوج‌ها در زمانی که ممکن بود در غیر این صورت امکان‌پذیر نباشد، وجود دارد، اما معایب بالقوه‌ای نیز در استفاده از تخمک اهدایی وجود دارد که باید در نظر گرفته شوند.

کودک هیچ پیوند ژنتیکی با مادر بیولوژیکی ندارد.

استفاده از تخمک اهدایی به مادر اجازه می‌دهد تا بارداری را تجربه کند، پیوند بارداری را به اشتراک بگذارد و از طریق اپی‌ژنتیک بر رشد کودک تأثیر بگذارد. با این حال، مگر این که اهدا کننده تخمک با مادر بیولوژیکی نسبتی داشته باشد، درک این نکته مهم است که مادر ژنتیک خود را به کودک منتقل نمی‌کند.

در ابتدا، این درک می‌تواند برای بسیاری از زوج‌ها و افراد دلهره‌آور باشد، زیرا آنها با IVF تخمک اهدایی به عنوان تنها مسیر واقع‌بینانه برای والدین شدن کنار می‌آیند.

با این حال، تحقیقات و تجربیات شخصی نشان می‌دهد که این نگرانی با گذشت زمان کاهش می‌یابد و معمولاً با بزرگ کردن کودک توسط والدین، دیگر مسئله‌ای نیست. مطالعاتی که روابط والدین و فرزند را در سن ۱۲ سالگی مقایسه می‌کنند، نشان می‌دهد که پیوند بین والدین و فرزندشان که از طریق اهدا کننده باردار شده‌اند، به همان اندازه فرزندانی که از طریق اهدا کننده باردار نشده‌اند، قوی است.

مادر شدن ربطی به آن چه از دست می‌دهید ندارد، بلکه به تمام چیزهایی که به دست می‌آورید مربوط می‌شود.

انتخاب یک اهدا کننده تخمک می‌تواند طاقت‌فرسا باشد.

با توجه به عوامل زیادی که باید در نظر گرفته شوند، مانند ویژگی‌های فیزیکی، سابقه پزشکی و ویژگی‌های شخصی و انتخاب یک اهدا کننده تخمک می‌تواند انتخاب سختی باشد. طبیعی است که از سنگینی این تصمیم احساس فشار کنید. مهم است که با یک کلینیک باروری معتبر، آژانس اهدای تخمک و یا بانک تخمک همکاری کنید تا با دلسوزی و تخصص، شما را در انتخاب‌هایتان راهنمایی کنند.

پیمایش چگونگی گفتن این موضوع به فرزند و خانواده

در مرحله بعد، باید تصمیم بگیرید که چگونه با خانواده خود به این موضوع نزدیک می‌شوید و چگونه با فرزندتان در مورد لقاح اهدایی صحبت خواهید کرد. همان طور که مطالعات نشان داده‌اند، شروع صحبت با فرزندتان در مورد لقاح اهدایی از سنین بسیار پایین مفید است. وقتی والدین (بزرگترها) این اطلاعات را در مکالمات روزمره و متناسب با سن کودک، از همان سال‌های اول زندگی او، بگنجانند، بهترین نتیجه را می‌دهد. این کار به پیشرفت طبیعی داستان کمک می‌کند؛ از اضطراب داشتن یک لحظه «آشکارسازی» بزرگ جلوگیری می‌کند، زیرا کودک زمانی را که نمی‌دانسته به یاد نمی‌آورد. انجام این مکالمات صادقانه در نهایت پیوند شما را با فرزندتان تقویت می‌کند.

IVF تخمک اهدایی معمولاً تحت پوشش بیمه نیست

مانند بسیاری از مسیرهای دیگر برای والدین شدن، مانند فرزندخواندگی سنتی، IVF تخمک اهدایی شامل سرمایه‌گذاری مالی قابل توجهی است. هزینه تخمک‌های اهدایی جدا از هزینه IVF است و متأسفانه هیچ ‌کدام معمولاً تحت پوشش بیمه نیستند.

افزایش خطر بالقوه پره اکلامپسی در دوران بارداری

مطالعات نشان می‌دهد که خطر پره اکلامپسی در بارداری‌های IVF، به ‌ویژه آنهایی که شامل تخمک‌های اهدایی هستند، افزایش می‌یابد. یک بررسی سیستماتیک از داده‌های سال‌های ۱۹۹۵ تا ۲۰۱۶ میلادی نشان داد زنانی که از طریق اهدای تخمک باردار شده‌اند، در مقایسه با زنانی که از تخمک‌های خود استفاده کرده‌اند، خطر ابتلا به پره‌اکلامپسی در آنها افزایش یافته است. اعتقاد بر این است که این خطر بیشتر با پاسخ ایمنی مادر به لانه‌گزینی تخمک‌های غیر اتولوگ (اهدایی) مرتبط است.

پره‌اکلامپسی یک عارضه بارداری است که با فشار خون بالا مشخص می‌شود و تقریباً از هر ۲۵ بارداری در ایالات متحده، یک مورد را تحت تأثیر قرار می‌دهد. با وجود خطرات، با مراقبت و نظارت پزشکی مناسب، اکثر زنان مبتلا به پره‌اکلامپسی نوزادان سالمی دارند.

تأثیر عاطفی و روانی

استفاده از تخمک‌های اهدایی می‌تواند چالش‌های عاطفی و روانی پیچیده‌ای را به همراه داشته باشد. علاوه بر غم و اندوه ژنتیکی که قبلاً در مورد آن صحبت کردیم، این فرآیند می‌تواند استرس‌زا باشد و نیاز به تاب‌آوری و حمایت عاطفی دارد.

ممکن است کمی صبر و پشتکار لازم باشد

تخمک‌های اهدایی معمولاً ۴۰ تا ۶۰ درصد مواقع کار می‌کنند و اغلب شانس موفقیت شما را در مقایسه با استفاده از تخمک‌های خودتان به طور قابل توجهی افزایش می‌دهند. با این حال، هنوز هم ممکن است چندین چرخه قبل از موفقیت طول بکشد. اگر چه ممکن است نیاز به پشتکار داشته باشد، اما هر مرحله شما را به رویایتان نزدیک‌تر می‌کند.

برای والدین امیدواری که علاقه‌مند به تسریع این روند هستند، تخمک‌های اهدایی منجمد یک فرآیند ساده ارائه می‌دهند که می‌تواند ماه‌ها انتظار را از بین ببرد، زیرا اهدا کننده قبلاً فرآیند غربالگری، چرخه تحریک و بازیابی تخمک را انجام داده است.

از سوی دیگر، انتخاب یک اهدا کننده تخمک تازه به شما این امکان را می‌دهد که تمام تخمک‌های زنده بازیابی شده را دریافت کنید و فرصت‌های خود را برای داشتن خواهر و برادر ژنتیکی در آینده به حداکثر برسانید.

اغلب، دیدگاه‌ها با گذشت زمان تغییر می‌کنند

در حالی که استفاده از تخمک‌های اهدایی ممکن است برای همه مناسب نباشد، بسیاری از بیمارانی که در ابتدا مردد بودند، با گذشت زمان متوجه تغییر دیدگاه خود می‌شوند. پزشکان باروری متوجه می‌شوند که اغلب، پس از حدود شش ماه تا یک سال تفکر، بیماران با هیجان و امید در مورد آن چه تخمک‌های اهدایی می‌توانند برای خانواده‌هایشان فراهم کنند، برمی‌گردند.

سوالات متداول درباه اهدا تخمک

چگونه از اهداکنندگان تخمک، تخمک می‌گیرند؟

تخمک‌ها از طریق واژن و تحت کنترل سونوگرافی بازیابی می‌شوند. به دلیل بیهوشی، کل فرآیند برای اهدا کننده بدون درد خواهد بود. در روز بازیابی تخمک، به او توصیه می‌شود که از محل کار مرخصی گرفته و استراحت کند.

اگر از تخمک اهدایی استفاده کنم، آیا نوزاد DNA من را خواهد داشت؟

هنگام استفاده از تخمک اهدایی، نوزاد DNA را از تخمک و اسپرم اهدا کننده به ارث می‌برد و نه از مادر گیرنده تخمک اهدایی.

اهدای تخمک چه تاثیری بر فرد دهنده دارد؟

فرد اهدا کننده می‌تواند انتظار بهبودی کامل و از سرگیری تمام فعالیت‌های عادی را در عرض چند هفته داشته باشد. در حالی که برخی از زنان ممکن است گرفتگی، نفخ و سایر علائمی را که معمولاً با PMS مرتبط هستند، تجربه کنند، بسیاری از زنان عوارض جانبی اهدای تخمک را تجربه نمی‌کنند و یا عوارض جانبی بسیار کمی را تجربه می‌کنند.

چه فاکتوری یک کاندیدای خوب برای اهدای تخمک را مشخص می‌کند؟

فراتر از اصول اولیه، کاندیدای ایده‌آل اهدای تخمک باید از سلامت باروری خوبی نیز برخوردار باشد. این بدان معناست که او باید دو تخمدان فعال و دوره‌های قاعدگی منظم داشته باشد. علاوه بر این، او باید بین ۲۱ تا ۳۱ سال سن داشته باشد، زیرا این دوره از زندگی یک زن، زمانی است که احتمالاً بیشترین میزان باروری را دارد.

در چه سنی ۹۰ درصد تخمک‌های بانوان از بین می‌روند؟

در ۲۰ هفته بارداری، یک جنین دختر ۶ تا ۷ میلیون تخمک دارد. تا زمانی که زن ۳۰ ساله شود، تقریباً ۹۰ درصد تخمک‌های خود را از دست داده است و در سن ۴۰ سالگی، تنها حدود ۳ درصد تخمک‌ها باقی مانده‌اند. اکثر زنان در اواسط دهه ۴۰ زندگی خود دیگر قادر به بارداری طبیعی نیستند.

مادر واقعی نوزاد حاصل از تخمک اهدایی کیست؟

همان طور که گفته شد، محیط رحم یکی از مهمترین عوامل در تعیین بیان ژن است. گیرنده تخمک اهدایی فقط یک دستگاه انکوباتور زنده انسانی برای نوزاد نیست. او مادر بیولوژیکی کودک است و نوزاد از بدن او رشد می‌کند که هر آن چه جنین برای رشد و نمو نیاز دارد را فراهم می‌کند.

چه زمانی باید در مورد تخمک اهدایی به کودک اطلاع داد؟

به طور کلی، متخصصان پیشنهاد می‌کنند که در دوران پیش‌دبستانی یا مدرسه به کودکانی که از طریق تخمک اهدایی باردار شده‌اند، این موضوع را اطلاع دهید. گفتن زودهنگام به بچه‌ها به این معنی است که آنها همیشه حقیقت را در مورد ریشه‌های خود می‌دانند. به این ترتیب، آنها زمان دارند تا به تدریج اطلاعات را جذب کنند و آن را به عنوان بخشی طبیعی از هویت و خانواده خود بپذیرند.

سخن پایانی دکتر پینو

دلایل زیادی وجود دارد که چرا یک زن ممکن است نتواند از تخمک‌های خود استفاده کند، از جمله اگر تحت درمان سرطان قرار گرفته باشد، یائسگی را پشت سر گذاشته باشد یا فرزندانش در معرض خطر به ارث بردن یک بیماری ژنتیکی جدی باشند.

با استفاده از تخمک‌های اهدایی، او می‌تواند از اسپرم شریک زندگی خود (در صورت وجود) استفاده کند و بارداری را تجربه کند.اهدای تخمک زمانی است که یک زن بخشی از فرآیند IVF را طی می‌کند تا تعدادی از تخمک‌هایش جمع‌آوری شود و سپس بتواند آنها را برای درمان، تحقیقات باروری و یا آمیزش به شخص دیگری اهدا کند. در برخی موارد، زنان به کسی که می‌شناسند، مانند یکی از اعضای خانواده که ممکن است نتواند از تخمک‌های خودش استفاده کند، تخمک اهدا می‌کنند. زنان هم چنین می‌توانند در صورت عدم نیاز به تخمک‌های منجمد ذخیره شده برای درمان خود، آنها را اهدا کنند.

در صورت مفید بودن این مقاله برای شما لطفا امتیاز دهید.