اضطراب پس از زایمان نگرانی بیش از حدی است که پس از زایمان و یا تولد فرزند رخ میدهد. اضطراب پس از زایمان یک وضعیت سلامت روان است که مادران جدید را تحت تأثیر قرار میدهد و با نگرانی بیش از حد، ترس و تنش مربوط به نوزاد، خودشان یا نقششان به عنوان والد مشخص میشود. افراد مبتلا به اضطراب پس از زایمان ممکن است احساس نگرانی مفرط داشته باشند و دائماً عصبی یا وحشتزده باشند. اگر شما یا کسی که میشناسید علائم اضطراب پس از زایمان را دارد، فوراً از یک مشاوره یا پزشک متخصص کمک بگیرید. درمان اضطراب پس از زایمان شامل رفتاردرمانی یا دارودرمانی است. با پینو بیبی همراه باشید تا دانشمان را در زمینه اضطراب پس از زایمان بالا ببریم.
اضطراب پس از زایمان چیست؟
اضطراب پس از زایمان زمانی است که شما پس از بچهدار شدن یا پدر و مادر شدن، اضطراب شدیدی دارید. این افکار طاقتفرسا اغلب خارج از کنترل شماست و مدیریت آنها را دشوار میکند. ممکن است احساس خطر مداومی داشته باشید، اما نتوانید علت آن را پیدا کنید و یا نتوانید افکار خود را آرام کنید.
داشتن یک نوزاد جدید احتمالاً نگرانی را به زندگی شما وارد میکند. اما اگر اضطراب پس از زایمان دارید، این نگرانی میتواند همهگیر و بیوقفه باشد. این اضطراب اغلب باعث میشود ترسهای غیرمنطقی و یا نگرانیهای بیش از حدی در مورد اتفاقاتی داشته باشید که بعید است رخ دهند. گاهی اوقات، اضطراب مربوط به یک حادثه خاص از گذشته شماست. گاهی اوقات، کلی و مبهم است. در اینجا چند نمونه از آن چه ممکن است اضطراب پس از زایمان تعبیر شود، آورده شده است:
- اجتناب از مکانهای عمومی به دلیل ترس از آسیب دیدن شما و یا نوزادتان توسط چیزی و یا کسی
- بیدار ماندن تمام شب به دلیل ترس از قطع تنفس نوزادتان در خواب
- ترس از سپردن نوزادتان به بزرگسالی که به او اعتماد دارید، حتی اگر برای چند دقیقه باشد
- تجربه افکار ناخواسته و ترسناک آسیب رساندن به نوزاد و یا آسیب دیدن نوزاد
مطالعات نشان داده است که اضطراب پس از زایمان حدود ۱ نفر از هر ۵ زن را تحت تأثیر قرار میدهد. اما تعیین تعداد دقیق آن دشوار است زیرا بسیاری از بانوان در مورد علائم خود صحبت نمیکنند.
اضطراب پس از زایمان اغلب با افسردگی پس از زایمان رخ میدهد. شرایط با وجود داشتن بسیاری از علائم مشابه، متفاوت است.
علائم اضطراب پس از زایمان
اضطراب روش بدن شما برای پاسخ به خطر یا تهدید است. علائمی که احساس میکنید، واکنشهای بدن شما به این حس مداوم نگرانی یا ترس است. علائم اضطراب پس از زایمان میتواند جسمی، عاطفی و رفتاری باشد. معمولاً این علائم در توانایی عملکرد شما اختلال ایجاد میکنند.
علائم جسمی
علائم جسمی اضطراب پس از زایمان عبارت هستند از:
- ناتوانی در نفس کشیدن یا احساس تنگی نفس
- اختلال در خواب
- احساس تنش
- افزایش ضربان قلب و یا تپش قلب
- از دست دادن اشتها
- تهوع یا درد معده
- مشکل در آرام نشستن (بیقراری)
علائم عاطفی
علائم عاطفی اضطراب پس از زایمان عبارت هستند از:
- مشکل در تمرکز
- احساس اضطراب
- ناتوانی در آرامش و یا ریلکس کردن
- تحریکپذیری
- وسواس در مورد ترسهای غیرمنطقی
- فکر کردن به بدترین سناریوها
- حملات پانیک
- اضطراب عمومی
- گریه کردن
علائم رفتاری
علائم رفتاری اضطراب پس از زایمان عبارت هستند از:
- اجتناب از فعالیت، افراد و یا مکانهای خاص
- محتاط بودن بیش از حد در مورد موقعیتهایی که خطرناک نیستند.
- بررسی مکرر چیزها (مانند این که کودک شما چند وقت پیش چیزی خورده است و یا این که اشیاء که میتوانند به کودک شما آسیب برسانند، کنار گذاشته شدهاند).
مهم است که در مورد هر احساسی که دارید با پزشک خود صادق باشید. آنها در خدمت شما هستند تا بدون قضاوت به حرفهای شما گوش دهند و به شما در یافتن بهترین راهها برای کمک به احساس بهتر کمک کنند.
اضطراب پس از زایمان چه زمانی شروع میشود؟
زمان دقیقی نمیتوان برای آن مشخص نمود. میتواند از اوایل بارداری یا معمولاً بلافاصله پس از تولد شروع شود. علائم حتی ممکن است زمانی که نوزاد شما چند ماهه است شروع شوند.
دلایل اضطراب پس از زایمان
یک دلیل واحد برای اضطراب پس از زایمان وجود ندارد. متخصصان فکر میکنند چندین عامل میتوانند باعث ایجاد اضطراب پس از زایمان شوند:
- تغییر در هورمونها: کاهش شدید هورمونها پس از زایمان میتواند باعث تغییر در خلق و خو شود و یا مدیریت استرس را دشوارتر کند.
- کمبود خواب: مراقبت از نوزادان میتواند یک کار ۲۴ ساعته باشد و باعث کمبود خواب شود.
- احساس مسئولیت: ممکن است که مادر احساس نیاز به محافظت و مراقبت از نوزاد جدید خود را بیش از حد احساس کند و این مسئولیت را برای خود بزرگ پنداری کند.
- رویدادهای استرسزا: برخی از وقایع در زندگی کودک شما میتواند باعث اضطراب شود. به عنوان مثال، مشکلات مربوط به شیردهی و یا زایمان استرسزا. تجربیات آسیبزای گذشته در زندگی فرد نیز میتواند مادر را در معرض خطر بیشتری قرار دهد.
عوامل خطر ایجاد اضطراب پس از زایمان
در این بخش تعدادی از عواملی که ریسک ابتلا به اضطراب پس از زایمان را افزایش میدهد آورده شده است. عوامل زیر میتوانند خطر ابتلا را افزایش دهند:
- سابقه شخصی و یا خانوادگی در مورد افسردگی یا اضطراب
- سقط جنین و یا از دست دادن فرزند
- داشتن نوزاد و یا کودک با بیماریهای زمینهای
- سابقه اختلالات خوردن
- مراقبت از چندین فرزند
- نوع شخصیت (نگرانی طبیعی)
- نداشتن شریک حمایتگر و یا شبکه حمایتی
گاهی اوقات، هیچ کاری نمیتوانید برای جلوگیری از اضطراب پس از زایمان انجام دهید. این تقصیر شما نیست و یا به خاطر کاری که انجام دادهاید و انجام ندادهاید، نیست.
اگر محرکهای خاصی را از گذشته خود میشناسید و یا سابقه اضطراب و یا افسردگی دارید، در دوران بارداری با کسی صحبت کنید. ملاقات با یک مشاور و یادگیری استراتژیهای مقابله با اضطراب قبل از تولد نوزاد میتواند کمک کننده باشد.
چگونه پزشکان اختلال اضطراب پس از زایمان را تشخیص میدهند؟
ابزار تشخیصی دقیقی برای اضطراب پس از زایمان وجود ندارد. با این حال، سوالاتی در مورد اضطراب پس از زایمان وجود دارد که پزشک شما ممکن است در قرار ملاقات پس از زایمان از شما بپرسد. آنها از پاسخ شما برای سنجش این که آیا ممکن است برای احساس دوباره خودتان به حمایت بیشتری نیاز داشته باشید یا خیر، استفاده میکنند.
از به اشتراک گذاشتن علائم خود خجالت نکشید و یا ناراحت نباشید. افراد زیادی در شرایط شما هستند که احساسات مشابهی دارند. یک گفتگوی باز و صادقانه در مورد اضطراب شما اغلب بهترین ابزاری است که پزشک شما برای کمک به شما دارد.
اضطراب پس از زایمان چگونه درمان میشود؟
پزشک شما بر اساس علائم، سابقه سلامتی و این که آیا شیر میدهید یا خیر، درمان را توصیه میکند. در موارد خفیف، تغییر در فعالیتهای روزانه یا صحبت با یک مشاور میتواند به کاهش علائم کمک کند. اگر اضطراب شما بدتر شود و یا در زندگی شما اختلال ایجاد کند، دارو ممکن است یک گزینه باشد.
درمانهای سبک زندگی
برخی از راههای درمان اضطراب پس از زایمان بدون دارو عبارت هستند از:
- یافتن یک گروه حمایتی برای والدین جدید (بعضی از آنها آنلاین هستند) که در آن میتوانید احساسات خود را با افرادی که در موقعیت مشابهی هستند به اشتراک بگذارید.
- درخواست کمک از خانواده و یا دوستان و کمک گرفتن از کسی در کارهای خانه و یا مراقبت از کودک میتواند مقداری از فشار را از روی شما بردارد.
- تلاش برای پیادهروی، فعال ماندن و یا ورزش کردن هر روز (تمرین یوگا نیز میتواند به آرامش کمک کند).
- مراقبت از خود با خوردن وعدههای غذایی سالم و خوابیدن تا حد امکان
- ممکن است احساس کنید که به ۱۰۰ جهت مختلف کشیده میشوید. مراقبت از نوزاد (و خودتان) و پدر یا مادر بودن کار دشواری است. از درخواست کمک نترسید.
- قانون ۳۳۳ برای اضطراب، تکنیکی آسان برای به خاطر سپردن و استفاده در لحظه است، اگر چیزی باعث اضطراب شما میشود. این قانون شامل نگاه کردن به محیط اطراف برای شناسایی سه شیء و سه صدا و سپس حرکت دادن سه قسمت از بدن است.
درمان شناختی رفتاری (CBT)
CBT تکنیکی است که درمانگران یا روانشناسان برای کمک به شناسایی احساسات و تغییر الگوهای فکری شما استفاده میکنند. این روش میتواند به شما کمک کند تا افکار و رفتارهای منفی را کنار بگذارید و الگوها و عادات فکری سالمتری را اتخاذ کنید. با استفاده از قالب پرسش و پاسخ در جلسات، درمانگر یا مشاور شما به شما کمک میکند تا یاد بگیرید که چگونه به استرس و اضطراب بهتر پاسخ دهید.
داروها تجویزی برای اضطراب پس از زایمان
چندین دارو برای این مورد وجود دارد که عبارت هستند از:
- SSRIها (مهارکنندههای انتخابی بازجذب سروتونین) رایجترین و مورد تحقیقترین داروها برای اضطراب پس از زایمان و افسردگی پس از زایمان هستند. SSRIها با افزایش سطح سروتونین در مغز شما عمل میکنند. سروتونین نقش کلیدی در تنظیم خلق و خو و افزایش احساس شادی و رفاه شما دارد. SSRIها هم چنین عوارض جانبی زیادی ندارند.
- مهارکنندههای بازجذب سروتونین – نوراپی نفرین (SNRIها) با افزایش سروتونین و نوراپی نفرین در مغز شما، مشابه SSRIها عمل میکنند. نوراپی نفرین نقش مهمی در پاسخ «جنگ یا گریز» بدن شما دارد.
- سایر داروها مانند داروهای ضد افسردگی سه حلقهای (TCAها)، مهارکنندههای مونوآمین اکسیداز (MAOIها) و مهارکنندههای بازجذب نوراپی نفرین و دوپامین (NDRIها) میتوانند اضطراب را درمان کنند.
برای کسانی که هم اضطراب و هم افسردگی پس از زایمان دارند، داروی جدیدی به نام زورانولون (Zurzuvae®) میتواند مفید باشد. زورانولون یک نورواستروئید است و در مقایسه با درمانهای استاندارد ضد افسردگی، روش کار منحصر به فردی دارد. این دارو به سرعت اثر میکند و شما فقط باید ۱۴ روز این دارو را مصرف کنید. این دارو به علائم افسردگی، اضطراب و بیخوابی کمک میکند.
به نظر میرسد ترکیب درمان روانشناختی و دارو مؤثرتر از درمان و یا دارو به تنهایی باشد. همه داروها عوارض جانبی احتمالی دارند. قبل از مصرف دارو برای درمان اضطراب، خطرات و فواید آن را با پزشک خود بسنجید. اگر در حال شیردهی هستید و یا قصد شیردهی دارید، به پزشک خود اطلاع دهید.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنم؟
در صورت مشاهده هر گونه علائم اضطراب پس از زایمان، با پزشک خود تماس بگیرید. برخی از نشانههای خاصی که باید به آنها توجه کنید عبارت هستند از:
- احساس نگرانی در تمام طول روز و هر روز
- احساس غرق شدن در زندگی روزمره
- احساس عدم پیوند عاطفی با نوزاد
- احساس بدتر شدن افکار اضطرابی
هم چنین باید مراقب علائم افسردگی پس از زایمان، مانند احساس غم در بیشتر مواقع و از دست دادن علاقه به چیزهایی که از آنها لذت میبرید، باشید.
سوالات متداول درباره اضطراب پس از زایمان
اگر اضطراب پس از زایمان داشته باشم، چه انتظاری میتوانم داشته باشم؟
اول، بدانید که تنها نیستید و مراقبت از یک نوزاد کار سختی است. احساسات شما قابل اعتنا هست و هیچ کاری نکردهاید که باعث اضطراب پس از زایمان شده باشد.
بهترین کاری که میتوانید برای خودتان انجام دهید این است که از پزشک خود کمک بگیرید. آنها میتوانند به شما در یافتن حمایتی که نیاز دارید کمک کنند یا در صورت لزوم دارو توصیه کنند. افراد زیادی با آنها در مورد افکار اضطرابیشان صحبت کردهاند (احتمالاً هر روز چند نفر) و بدانید که برای کمک به خودتان چه کاری باید انجام دهید.
پیدا کردن گروهی از دوستان یا اعضای خانواده مورد اعتماد برای صحبت کردن یا به اشتراک گذاشتن مسئولیتها ممکن است مفید باشد. ممکن است نخواهید درخواست کمک کنید یا احساس کنید که باری بر دوش کسی هستید اما باید بدانید اصلاً این طور نیست. با کسی که به او اعتماد دارید صحبت کنید و ببینید آیا میتواند به شما کمک کند یا خیر.
در نهایت، سعی کنید برای فعالیتهایی که برای شما شادی میآورند، وقت بگذارید. گاهی اوقات، والدین خودشان را فراموش میکنند. صرف چند دقیقه برای لذت بردن از یک سرگرمی میتواند به شما کمک کند تا ذهن خود را از نگرانیهایتان دور کنید.
اضطراب پس از زایمان چقدر طول میکشد؟
اضطراب پس از زایمان برای همیشه دوام نمیآورد، اما معمولاً به خودی خود نیز از بین نمیرود. دریافت درمان از ارائه دهنده خدمات درمانی شما بهترین راه برای بهبودی از اضطراب پس از زایمان است. از اتیکت اضطراب نترسید یا اجازه ندهید که مانع از درخواست کمک شما شود. افراد زیادی در شرایط مشابه شما هستند.
آیا ممکن است اضطراب پس از زایمان دوباره برگردد؟
پاسخ شوربختانه مثبت است. بله، اضطراب میتواند در هر زمانی، حتی پس از اولین سالگرد تولد نوزادتان، رخ دهد. ممکن است به آن اضطراب پس از زایمان گفته نشود، اما نگرانی در مورد فرزندتان هنوز هم میتواند شما را تحت تأثیر قرار دهد. اگر اضطراب شدید زندگی شما را مختل میکند، با پزشک خود صحبت کنید. صرف نظر از این که فرزندتان چند ساله است.
چگونه میتوانم به دوستم که اضطراب پس از زایمان دارد کمک کنم؟
بهترین کاری که میتوانید برای دوستتان که اضطراب پس از زایمان دارد انجام دهید این است که شنوندهی حمایتگر باشید. به دوستتان اجازه دهید تا در مورد افکار و احساسات خود صحبت کند. او احتمالاً احساس غرق شدن میکند، بنابراین پیشنهاد کمک در کارهای خانه (مانند تمیز کردن و یا لباسشویی) یا سایر کارها (مانند خرید مواد غذایی) میتواند کمک کند.
چگونه از اضطراب بعد از زایمان خلاص شویم؟
احساسات خودتان را ابراز کنید. صحبت کردن در مورد احساساتتان میتواند کمک کند، حداقل برای مدتی. شما و همسرتان باید احساسات یکدیگر را درک کنید و بفهمید که چگونه میتوانید از یکدیگر حمایت کنید. گاهی اوقات بهتر است با کسی خارج از خانواده صحبت کنید.
سخن پایانی تیم پزشکی پینو بی بی
سازگاری با زندگی با یک نوزاد جدید میتواند فوقالعاده زیبا باشد اما هم چنین فوقالعاده طاقتفرسا میباشد. کاملاً طبیعی است که در ماهها و سالهای پس از زایمان احساس نگرانی یا عدم اطمینان کنید. شما در حال گذر از تغییرات بزرگی هستید و این میتواند شما را خسته کند. اما اگر این نگرانیها مداوم، طاقتفرسا شوند یا با علائم جسمی مانند تپش قلب یا بیخوابی همراه شوند، ممکن است دچار اضطراب پس از زایمان شده باشید.
باید بدانید که این تقصیر شما نیست و شما تنها نیستید. بسیاری از والدین جدید این را تجربه میکنند، حتی اگر در مورد آن صحبت نکنند. آن چه شما احساس میکنید واقعی و معتبر است اما کمک در دسترس است. صحبت با پزشک میتواند اولین قدم قدرتمند باشد. لازم نیست این بار مسئولیت و نگرانی را به تنهایی تحمل کنید. با حمایت و مراقبت، اوضاع میتواند و بهتر خواهد شد.
در صورت مفید بودن این مقاله برای شما لطفا امتیاز دهید.
















