آزمایشهای DNA (آزمایش ژن) آزمایشهای پزشکی هستند که میتوانند تغییرات در ژنها، کروموزومها و DNA شما را شناسایی کنند. این آزمایشها میتوانند به شما و پزشک شما بگویند که آیا بیماری ژنتیکی دارید یا خیر. هم چنین میتوانند خطر ابتلا به یک بیماری خاص یا انتقال یک اختلال ژنتیکی به فرزندتان را تعیین کنند. با دکتر پینو همراه باشید تا در این خصوص بیشتر بدانید.
آزمایش ژنتیک (DNA)چیست؟
آزمایشهای ژنتیک، تغییرات در ژنها، کروموزومها و DNA شما را بررسی میکنند. این آزمایش هم چنین آزمایش ژن نامیده میشود. آزمایشهای DNA میتوانند اطلاعات زیادی در مورد ساختار ژنتیکی شما به شما ارائه دهند. آنها اغلب میتوانند:
- تأیید کنند که آیا بیماری خاصی دارید یا خیر.
- تعیین کنند که آیا خطر ابتلا به بیماریهای خاص در شما بیشتر است یا خیر.
- بررسی کنند که آیا ژن تغییر یافته خاصی دارید که میتوانید به فرزندتان منتقل کنید یا خیر.
اگر به انجام آزمایش ژنتیکی علاقهمند هستید، باید با یک مشاور ژنتیک مشورت کنید. آنها میتوانند به شما کمک کنند تا تصمیم بگیرید که آیا آزمایش ژنتیک و یا DNA برای شما مناسب است یا خیر و اگر مناسب است، کدام نوع آن را باید انجام دهید. آنها هم چنین میتوانند به شما در درک نتایج کمک کنند.
انواع مختلف آزمایشهای DNA چیست؟
آزمایشهای ژنتیکی ممکن است ژنها، کروموزومها و یا تقریباً تمام ماده ژنتیکی شما را که از DNA تشکیل شده است، بررسی کنند. پزشک شما آزمایشهای خاصی را بر اساس عوامل مختلف توصیه خواهد کرد. این عوامل شامل سابقه خانوادگی، سابقه پزشکی و هر گونه بیماری ژنتیکی مشکوک است.
آزمایش ژن
آزمایشهای ژنتیکی، ژنهای شما را بررسی میکنند تا تغییراتی را که میتوانند باعث ایجاد یا افزایش خطر ابتلا به یک بیماری ژنتیکی شوند، پیدا کنند. آزمایشهای ژنی شامل موارد زیر است:
- تنوع تکی هدفمند: آزمایش تکی به دنبال یک تغییر خاص (تنوع) در یک ژن است که به عنوان عامل یک اختلال خاص شناخته شده است. پزشک شما ممکن است از این آزمایش برای تعیین این که آیا یک ناهنجاری ژنتیکی در خانواده بیولوژیکی شما در شما یافت میشود یا خیر، استفاده کند.
- ژن تکی: آزمایش تکی به دنبال هر گونه تغییری در یک ژن است که به عنوان عامل یک بیماری خاص شناخته شده است. پزشک شما ممکن است آزمایش تکی را برای تأیید یا رد تشخیص در صورت داشتن علائم بیماری یا سابقه آن در خانواده شما توصیه کند.
- پنل آزمایش ژنتیک: پنلهای ژنی به دنبال تغییرات در بیش از یک ژن هستند. پنلهای آزمایش ژنتیک زمانی استفاده میشوند که تغییرات در هر یک از چندین ژن میتواند باعث ایجاد یک یا چند علامتی شود که در شما یافت میشود.
آزمایش ژنومی
آزمایشهای ژنومی در مقیاس بزرگ، تغییرات در سراسر DNA شما را بررسی میکنند. اگر سایر آزمایشهای ژنی دلیل ژنتیکی برای یک بیماری پیدا نکرده باشند، پزشک شما ممکن است آزمایش ژنومی را پیشنهاد کند. یا اگر بیماری پزشکی پیچیدهای داشته باشید، ممکن است آن را توصیه کند. دو نوع آزمایش ژنومی وجود دارد:
- توالییابی کل اگزوم: توالییابی کل اگزوم به دنبال تغییرات در بسیاری از ژنهای شما است.
- توالییابی کل ژنوم: توالییابی کل ژنوم چیزی بیش از ژنها را بررسی میکند. بیشتر ماده ژنتیکی و یا DNA شما را بررسی میکند.
آزمایش کروموزومی
آزمایشهای کروموزومی، کروموزومهای شما (رشتههای طولانی DNA هر فرد) را مطالعه میکنند. این نوع آزمایش به جای ژنهای شما، به دنبال تغییرات در کروموزومهای شما است. آزمایش کروموزومی ممکن است موارد زیر را پیدا کند:
- یک کپی اضافی از یک کروموزوم
- یک کپی گمشده از یک کروموزوم
- یک قطعه اضافه شده از یک کروموزوم (اضافه شدن)
- یک قطعه گمشده از یک کروموزوم (حذف)
- بازآرایی بخشهای خاصی از کروموزومها (جابجایی)
آزمایش بیان ژن
وقتی یک ژن درون یک سلول فعال (روشن) است، به این معنی است که سلول فرآیند خواندن دستورالعملها و مونتاژ پروتئینی را طی میکند که به عنوان یک ویژگی یا وضعیت خاص بیان میشود. آزمایشهای بیان ژن، سطح فعالیت ژنهای فعال را مطالعه میکنند. برخی از بیماریها، از جمله انواع مختلف سرطان، ممکن است زمانی رخ دهند که یک ژن خاص بیش از حد فعال (بیان بیش از حد) یا به اندازه کافی فعال نباشد (بیان کم).
آزمایشهای ژنتیک برای چه مواردی استفاده میشوند؟
آزمایش ژن کاربردهای ارزشمند زیادی دارد. آنها میتوانند اطلاعات مهمی در مورد DNA شما یا پیشینه ژنتیکی یکی از عزیزانتان ارائه دهند. کاربردهای آزمایشهای ژنتیک عبارت هستند از:
آزمایش قبل از تولد
پزشک شما میتواند از طریق آزمایش ژنتیکی قبل از تولد در دوران بارداری، تغییرات در ژنها یا کروموزومهای جنین را تشخیص دهد. آزمایش قبل از تولد میتواند احتمال تولد نوزاد شما با شرایط پزشکی خاص را تعیین کند. اگر به دلیل سابقه ژنتیکی خانواده یا به دلیل وجود علائم یک بیماری در خود جنین، خطر ابتلای نوزاد شما به یک بیماری افزایش یافته باشد، پزشک ممکن است این نوع آزمایش را توصیه کند.
بیشتر بخوانید: آزمایشات غربالگری ژنتیک قبل از تولد
آزمایش تشخیصی
آزمایش تشخیصی میتواند اختلالات ژنتیکی خاص یا مشکلات کروموزومی را تأیید یا رد کند. اما همه بیماریهای ژنتیکی را آزمایش نمیکند. متخصصان و پزشکان اغلب در دوران بارداری از آزمایش تشخیصی استفاده میکنند. اما میتوانند در هر زمانی از آن برای تأیید تشخیص استفاده کنند. اگر علائم یک بیماری خاص را دارید، بهتر است آزمایش دهید.
غربالگری ناقلین
اگر یک بیماری به صورت اتوزومال مغلوب به ارث رسیده باشد، به این معنی است که شما میتوانید ژن آن بیماری را حمل کنید، اما علائمی نداشته باشید. غربالگری ناقلین میتواند به شما بگوید که آیا شما یک کپی از یک ژن تغییر یافته برای یک بیماری اتوزومال مغلوب را حمل میکنید یا خیر. اگر هر دو والدین ناقل یک بیماری باشند، ۲۵ درصد خطر انتقال آن به کودک وجود دارد.
پزشکان این آزمایش را به همه کسانی که قصد بارداری دارند یا در مراحل اولیه بارداری هستند، پیشنهاد میکنند. در حالی که برخی از خانوادهها میدانند که سابقه بیماری دارند که به صورت اتوزومال مغلوب منتقل میشود، برخی دیگر ممکن است این کار را نکنند.
آزمایش قبل از لانهگزینی
آزمایش قبل از لانهگزینی میتواند تغییرات ژنتیکی را در جنینهای ساخته شده با استفاده از تکنیکهای کمک باروری (ART)، مانند لقاح آزمایشگاهی (IVF)، پیدا کند. پزشک شما تعداد کمی از سلولها را از جنینها میگیرد و آنها را برای تغییرات خاص آزمایش میکند. به این ترتیب، میتوانید انتخاب آگاهانهای در مورد این که پزشک شما کدام جنینها را برای شروع بارداری در رحم شما قرار میدهد، داشته باشید.
غربالگری نوزادان
آزمایشهای غربالگری نوزادان برای ارزیابی و تخشیص برخی از بیماریهای ژنتیکی، متابولیکی یا هورمونی انجام میشود. متخصصان و پزشکان، تمام نوزادان را بلافاصله پس از تولد غربالگری میکنند تا در صورت نیاز، درمان در اسرع وقت آغاز شود. در ایالات متحده، بیمارستانها میتوانند تا ۸۰ بیماری مختلف پزشکی را غربالگری کنند و هر ایالت تصمیم میگیرد که نوزادان را برای کدام بیماریها غربالگری کند.
آزمایشهای پیشبینی کننده و پیش از بروز علائم
پزشک شما گاهی اوقات میتواند از آزمایشهای پیشبینی کننده و پیش از بروز علائم برای بررسی تغییرات ژنتیکی که احتمال ابتلا به یک بیماری را در مراحل بعدی زندگی افزایش میدهد، استفاده کند. این تغییرات شامل انواع خاصی از سرطان است. آزمایشهای استعداد ژنتیکی مانند آزمایش BRCA به دنبال جهش در ژنهای BRCA هستند. جهش در این ژنها میتواند به معنای افزایش خطر ابتلا به سرطان سینه و سایر سرطانها باشد.
آزمایشهای پیش از بروز علائم میتوانند قبل از بروز هر گونه علائم، ابتلا به یک بیماری ژنتیکی را تشخیص دهند. اما نه همیشه با اطمینان ۱۰۰ درصد. بنابراین، در مورد خطرات و مزایای آن با پزشک خود گفتگو کنید.
آزمایش فارماکوژنومیک
فارماکوژنومیک نوعی آزمایش است که به دنبال تغییراتی در ساختار ژنتیکی شما میگردد که ممکن است بر نحوه پردازش داروهای خاص توسط بدن شما تأثیر بگذارد. این آزمایش مشخص میکند که آیا یک دارو برای شما مؤثر خواهد بود یا خیر. اگر آزمایش نشان دهد که مؤثر خواهد بود، میتواند ایمنترین و مؤثرترین دوز را نیز پیشبینی کند. این به پزشک شما کمک میکند تا بهترین گزینههای درمانی را برای شما انتخاب کند.
چه بیماریهایی را میتوان از طریق آزمایش ژنتیک تشخیص داد؟
مهم است به یاد داشته باشید که اگر چه آزمایش ژن میتواند برخی از بیماریها را تشخیص دهد، اما همه چیز را تشخیص نمیدهد. هم چنین، نتیجه مثبت همیشه به این معنی نیست که شما به یک بیماری مبتلا خواهید شد. اما آزمایشهای DNA میتوانند برای تأیید یا رد بسیاری از بیماریها و شرایط مختلف مفید باشند. این بیماریها عبارت هستند از:
- فیبروز کیستیک
- سندرم داون
- پولیپوز آدنوماتوز خانوادگی
- سرطان پستان ارثی
- سرطان روده بزرگ (کولورکتال) ارثی
- بیماری هانتینگتون
- سندرم پولیپوز نوجوانان
- پولیپوز مرتبط با MUTYH
- فنیل کتونوری
- بیماری کمخونی سلول داسی شکل
آزمایش ژنتیک چگونه کار میکند؟
پزشک شما نمونهای از خون، مو، پوست، بافت یا مایع آمنیوتیک شما را جمعآوری میکند. آنها نمونه را به آزمایشگاه میفرستند. در آزمایشگاه، یک پاتولوژیست به دنبال تغییرات در ژنها، کروموزومها و DNA شما میگردد. سپس، نتایج آزمایش را برای پزشک شما ارسال میکند.
انواع نمونهگیری در آزمایش ژنتیک
بسته به نوع آزمایش، نمونهای از خون، پوست، مایع آمنیوتیک یا سایر بافتهای شما جمعآوری و برای تجزیه و تحلیل به آزمایشگاه ارسال میشود.
- نمونه خون: یکی از اعضای تیم مراقبتهای بهداشتی شما با وارد کردن سوزنی به رگ بازوی شما، نمونه را میگیرد. برای آزمایشهای غربالگری نوزادان، نمونه خون با سوراخ کردن پاشنه پای نوزاد گرفته میشود.
- سواب گونه: برای برخی آزمایشها، یک نمونه سواب از داخل گونه شما برای آزمایش ژنتیک جمعآوری میشود.
- آمنیوسنتز: در این آزمایش ژنتیکی قبل از تولد، پزشک شما یک سوزن نازک و توخالی را از طریق دیواره شکم و رحم شما وارد میکند تا مقدار کمی از مایع آمنیوتیک را برای آزمایش جمعآوری کند.
- نمونهبرداری از پرزهای جفتی: برای این آزمایش ژنتیکی قبل از تولد، پزشک شما یک نمونه بافت از جفت میگیرد. بسته به وضعیت شما، نمونه ممکن است با یک لوله (کاتتر) از طریق دهانه رحم یا از طریق دیواره شکم و رحم با استفاده از یک سوزن نازک گرفته شود.
خطرات آزمایشهای ژنتیک DNAچیست؟
خطرات فیزیکی اکثر آزمایشهای DNA کم است. انواع خاصی از آزمایشهای قبل از تولد، خطر کمی از عفونت، خونریزی و از دست دادن بارداری (سقط جنین) را به همراه دارند. این به این دلیل است که این آزمایش نیاز به جمعآوری نمونهای از مایع آمنیوتیک از اطراف جنین دارد.
خطرات بیشتر آزمایش ژن، عاطفی و مالی است. اگر نتایج غیرمنتظرهای دریافت کنید، ممکن است احساس عصبانیت، ترس، افسردگی، اضطراب یا گناه کنید. هم چنین، آزمایش ژن میتواند از صدها تا هزاران دلار هزینه داشته باشد. بیمه ممکن است هزینه آزمایش ژن را پوشش دهد، اما اغلب به نوع آزمایش و دلیل آن بستگی دارد.
آزمایش ژن نیز اطلاعاتی در مورد همه اختلالات ژنتیکی ممکن ارائه نمیدهد و همه آنها ۱۰۰ درصد دقیق نیستند. آنها هم چنین لزوماً در مورد شدت علائم به شما نمیگویند و به شما نمیگویند چه زمانی ممکن است یک بیماری ژنتیکی خاص ایجاد شود. نتایج آزمایش ژنتیک گاهی اوقات میتواند پیامدهایی بر توانایی شما در دریافت انواع خاصی از بیمه داشته باشد. مشاور ژنتیک شما باید شما را در مورد هر یک از این نگرانیها راهنمایی کند.
نتایج آزمایشهای ژنتیک به چه معناست؟
مدت زمانی طول میکشد تا نتایج آزمایش ژنتیک خود را دریافت کنید. نتایج آزمایشهای DNA همیشه ساده نیستند. پزشک شما از نوع آزمایش، سابقه پزشکی و سابقه خانوادگی شما برای تفسیر آنها استفاده میکند. سپس، نتایج خاص را با شما مرور میکنند. نتایج ممکن است هر یک از موارد زیر باشد:
- نتایج مثبت
اگر نتیجه آزمایش ژنتیک مثبت باشد، به این معنی است که تغییر ژنتیکی مورد آزمایش، تشخیص داده شده است. مراحلی که پس از دریافت نتیجه مثبت انجام میدهید، به دلیل و ماهیت انجام آزمایش ژنتیک بستگی دارد. اگر هدف موارد زیر باشد:
تشخیص یک بیماری یا وضعیت خاص، نتیجه مثبت به شما و پزشکتان کمک میکند تا برنامه درمانی و مدیریتی مناسب را تعیین کنید.
اگر متوجه شوید که حامل ژنی هستید که میتواند باعث بیماری در فرزندتان شود و آزمایش مثبت باشد، پزشک، متخصص ژنتیک پزشکی یا مشاور ژنتیک شما میتواند به شما در تعیین خطر ابتلای فرزندتان به این بیماری کمک کند. نتایج آزمایش هم چنین میتواند اطلاعاتی را در اختیار شما و همسرتان قرار دهد تا هنگام تصمیمگیری در مورد تنظیم خانواده در نظر بگیرید.
اگر ممکن است به یک بیماری خاص مبتلا شوید، آزمایش مثبت لزوماً به معنای ابتلای شما به آن اختلال نیست. برای مثال، داشتن ژن سرطان سینه (BRCA1 یا BRCA2) به این معنی است که شما در معرض خطر بالای ابتلا به سرطان سینه در مقطعی از زندگی خود هستید، اما این به طور قطعی نشان نمیدهد که شما به سرطان سینه مبتلا خواهید شد. با این حال، در برخی شرایط، مانند بیماری هانتینگتون، داشتن ژن تغییر یافته نشان میدهد که این بیماری در نهایت ایجاد خواهد شد.
با پزشک خود در مورد این که نتیجه مثبت برای شما چه معنایی دارد، صحبت کنید. در برخی موارد، میتوانید تغییراتی در سبک زندگی خود ایجاد کنید که ممکن است خطر ابتلا به بیماری را کاهش دهد، حتی اگر ژنی داشته باشید که شما را مستعد ابتلا به یک اختلال میکند. نتایج هم چنین ممکن است به شما در انتخابهایی مربوط به درمان، تنظیم خانواده، شغل و پوشش بیمه کمک کند.
علاوه بر این، میتوانید در تحقیقات یا ثبتهای مربوط به اختلال یا بیماری ژنتیکی خود شرکت کنید. این گزینهها ممکن است به شما کمک کند تا از پیشرفتهای جدید در پیشگیری یا درمان مطلع شوید.
- منفی
اگر نتیجه آزمایش DNA منفی باشد، آزمایشگاه تغییر ژنتیکی شناختهشدهای که باعث ایجاد یک بیماری خاص شود، پیدا نکرده است. این ممکن است تشخیص را رد کند، مشخص کند که شما احتمالاً ناقل بیماری نیستید و یا مشخص کند که شواهدی از افزایش خطر ابتلا به این بیماری ندارید.
نتیجه منفی به این معنی است که یک ژن جهش یافته توسط آزمایش تشخیص داده نشده است، که میتواند اطمینانبخش باشد، اما تضمین ۱۰۰ درصدی نیست که شما این اختلال را ندارید. دقت آزمایشهای ژنتیکی برای تشخیص ژنهای جهشیافته، بسته به بیماری مورد آزمایش و این که آیا جهش ژنی قبلاً در یکی از اعضای خانواده شناسایی شده است یا خیر، متفاوت است. حتی اگر ژن جهش یافته را نداشته باشید، لزوماً به این معنی نیست که هرگز به این بیماری مبتلا نخواهید شد. به عنوان مثال، اکثر افرادی که به سرطان سینه مبتلا میشوند، ژن سرطان سینه (BRCA1 یا BRCA2) ندارند. هم چنین، آزمایش ژنتیک ممکن است نتواند تمام نقصهای ژنتیکی را تشخیص دهد.
- نتایج غیرقابل قبول (نتایج نامشخص)
اگر نتیجه آزمایش DNA نامشخص باشد، آزمایشگاه ممکن است یک تغییر ژنتیکی پیدا کرده باشد اما اطلاعات کافی در مورد آن پیدا نکرده است تا مشخص شود که آیا این یک تغییر بیضرر است یا یک تغییر بیماریزا. دلیل این امر این است که همه افراد تغییرات طبیعی و نرمالی در DNA خود دارند که بر سلامت آنها تأثیری ندارد. برخی موارد، آزمایش ژنتیک ممکن است اطلاعات مفیدی در مورد ژن مورد نظر ارائه ندهد. هر کسی در نحوه ظاهر شدن ژنها تغییراتی دارد و اغلب این تغییرات بر سلامت شما تأثیری ندارند. اما گاهی اوقات تشخیص بین یک ژن بیماریزا و یک تغییر ژن بیضرر میتواند دشوار باشد. این تغییرات، گونههایی با اهمیت نامشخص نامیده میشوند. در این شرایط، آزمایشهای پیگیری یا بررسیهای دورهای ژن در طول زمان ممکن است ضروری باشد.
- مشاوره ژنتیک
صرف نظر از نتایج آزمایش ژنتیک شما، در مورد سوالات یا نگرانیهایی که ممکن است داشته باشید با پزشک، متخصص ژنتیک پزشکی یا مشاور ژنتیک خود صحبت کنید. این به شما کمک میکند تا بفهمید نتایج برای شما و خانوادهتان چه معنایی دارد.
آزمایشهای ژنتیک (DNA) چقدر دقیق هستند؟
دو معیار دقت برای آزمایش ژن اعمال میشود:
- اعتبار تحلیلی به این موضوع میپردازد که آیا آزمایشهای DNA میتوانند به طور دقیق تشخیص دهند که آیا یک ژن خاص تغییر دارد یا خیر.
- اعتبار بالینی میپرسد که آیا تغییری وجود دارد، آیا مربوط به یک بیماری یا وضعیت خاص است؟
تمام آزمایشگاههایی که آزمایشهای DNA را انجام میدهند که یک مشاور ژنتیک یا متخصص ژنتیک توصیه میکند، توسط استانداردهای ملی و بینالمللی تنظیم میشوند. این استانداردها برای اطمینان از دقت آزمایش ژن طراحی شدهاند. برخی از شرکتهای آزمایش ژنتیک به طور مستقیم از این مقررات پیروی نمیکنند.
دریافت نتایج آزمایشهای ژنتیک چقدر طول میکشد؟
برخی از نتایج آزمایش ممکن است فقط چند روز طول بکشد. سایر آزمایشها میتوانند چندین هفته تا یک یا دو ماه طول بکشند. پزشک شما اطلاعات خاصی در مورد زمانبندی نتایج آزمایش شما به شما خواهد داد.
اگر نتایج غیرطبیعی باشند، مراحل بعدی چیست؟
اگر نتیجه آزمایش مثبت باشد، با پزشک یا یک مشاور ژنتیک صحبت کنید. آنها میتوانند نتایج را بیشتر توضیح دهند و مراحل بعدی را در اختیار شما قرار دهند. بسته به شرایط، پزشک شما ممکن است آزمایشهای بیشتری را برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد بیماری و تعیین گزینههای درمانی درخواست کند.
پزشک شما ممکن است شما را به پزشکی که در این بیماری متخصص است و میتواند به سؤالات خاص پاسخ دهد، ارجاع دهد. یا ممکن است با یک مددکار اجتماعی همکاری کنید که به نگرانیهای شما گوش میدهد و در طول فرآیند شما را راهنمایی میکند.
سوالات متداول در مورد آزمایشات ژنتیک
بهترین کیت آزمایش DNAچیست؟
باید سعی کنید یک پزشک یا مشاور ژنتیک در نزدیکی محل زندگی خود پیدا کنید تا آزمایش ژن انجام دهد. آنها آزمایشهای مناسب را تجویز میکنند و سپس در مورد معنی و نتایج آنها با شما صحبت میکنند.
آزمایش DNAاز چه زمانی شروع شد؟
دانشمندان در دهه ۱۹۸۰ میلادی تکنیکی به نام تجزیه و تحلیل «پلی مورفیسم طول قطعه محدود (RFLP)» را کشف کردند. این تجزیه و تحلیل اولین آزمایش ژنتیکی بود که از DNA استفاده میکرد. اما در دهه ۱۹۹۰ میلادی، آزمایش واکنش زنجیرهای پلیمراز (PCR) معرفی شد. این نوع آزمایش ژن جایگزین آزمایش RFLP شد. علم آزمایش ژن دائماً در حال تغییر است.
آزمایش تعیین ژنتیک پدری چیست؟
آزمایش تعیین پدری DNA میتواند پدر بیولوژیکی کودک را تعیین کند. میتوانید از طریق نمونهبرداری DNA از گونه یا آزمایش خون بفهمید که آیا کسی میتواند پدر بیولوژیکی نوزاد یا فرزند شما باشد یا خیر.
سخن پایانی تیم پینوبیبی
آزمایشهای DNA (آزمایشهای ژن) میتوانند به شما کمک کنند تا تعیین کنید که آیا بیماری ژنتیکی دارید یا احتمال ابتلا به آن چقدر میتواند باشد. آزمایش ژن ممکن است به شما آرامش خاطر بدهد، اما خطرات و محدودیتهایی نیز دارد. اگر به انجام آزمایش DNA علاقهمند هستید، با پزشک خود تماس بگیرید. آنها میتوانند شما را به یک مشاور ژنتیک ارجاع دهند تا اطلاعات بیشتری در مورد این فرآیند به شما ارائه دهند.
در صورت مفید بودن این مقاله برای شما لطفا امتیاز دهید.
بیماری همولیتیک نوزادان ناشی از ناسازگاری خونی: علائم و درمان
















